Een gastbijdrage van: April Ranshuijsen

Starend in het water van mijn rechthoekige, roze, met witte randen opblaaszwembad, zie ik een vlieg. Hij ligt op zijn rug. Zijn pootjes spartelen in de lucht. Grappig. Vliegensvlug gaat mijn hand naar de vlieg, pakt hem op en zet de vlieg met alle zes zijn pootjes neer op de witte rand van mijn opblaasbad. De vlieg beweegt niet. Zou hij zo omvallen? Lange seconden tikken voorbij. Opgelucht haal ik adem; een teken van leven. De vlieg gaat mijn zijn achterste pootjes zijn rechter vleugeltje afstrijken. Ik zie nog een vlieg drijven in het water. Nu zitten er twee vliegen op de witte rand van mijn zwembad hun vleugeltjes af te strijken. Elk aan een kant van het bad. Ik tuur over het water en spot een lieveheersbeestje in nood. Mijn arm reikt, maar is niet lang genoeg. Ik kan er niets aan doen, het is de natuur. Ik keer terug naar mijn vlieg.

Voorovergebogen, bijna met mijn neus op de rand, zie ik hoe hij met zijn voorpootjes zijn koppie aan het schoonmaken is. Althans, dat denk ik. Het doet mij denken aan een hamster die zich wast. Wat een snelheid, wat een precisie en wat een lenigheid. Die pootjes zijn echt heel dun! Hoe langer ik kijk, hoe meer details ik ontdek aan de vlieg. Wat is hij eigenlijk mooi. Ik kijk op en zie het lieveheersbeestje op het water drijven, de vleugeltjes half open hangend, zijn pootjes spartelen niet meer. Een vreemd gevoel in mijn maag. Ik kan er toch niets aan doen dat hij in mijn zwembad gaat liggen? Ik kan er toch niets aan doen dat hij zo ver weg ligt dat ik anders ga vallen? Ik kijk weer naar mijn mooie vlieg die nu met zijn linker vleugeltje bezig is. Zou het een vlieg met smetvrees zijn? Omgerekend naar oppervlakte en tijd in de mensenwereld, zou je uitkomen op een week non stop wassen. Zeker te weten dat je als mens dan wordt opgenomen in een psychiatrische inrichting. Zouden ze die ook hebben in vliegenland? Het zwembad lijkt opeens enorm groot, in de verte drijft het lieveheersbeestje. De witte letters op de roze doorzichtige rand lichten op:

“Niet gebruiken zonder toezicht. Verdrinkingsgevaar.”

In lieveheersbeestjesland hebben ze geen inburgeringcursus, anders was hij vast niet in mijn zwembad gaan liggen. Nee, ik kan er niets aan doen. En als het een kind was geweest of een kat, een hond, een hamster? Had ik dan wel het risico genomen om te vallen, om mij te bezeren? Ja, dan wel… Blijkbaar vind ik het lieveheersbeestje niet genoeg waard. Misschien had hij wel op hulp geroepen en had ik het niet gehoord. Had ik wel goed geluisterd? Ik besluit te ontkennen. Niemand zou het weten. Ik maak mijzelf wijs dat ik echt niet anders kon. Maar, diep in mijn hart weet ik: dit is dood door schuld.

Vol berouw laat ik mij uit mijn rolstoel zakken. Ik kniel op de harde tegels. Mijn rechterarm voor mijn borst gekruist, mijn hand op mijn hart en zing:

”Zo te sterven op het water met je vleugels van papier.
Zomaar drijven, na het vliegen in de wolken drijf je hier…….”

Een kennis van mij komt mijn tuin binnen gelopen en kijkt mij aan alsof ik ze zie vliegen. Ze kijkt naar het drijvende lieveheersbeestje, grijpt hem beet en smijt hem in de borders, “je wou dat ding daar toch niet laten drijven?”

Foto: Hudson Flickr

Alle mensen zijn verschillend. Daar zijn we het met zijn allen wel over eens. Waar we minder vaak bij stilstaan is dat dat ook betekent dat iemand altijd ergens beter in is dan alle anderen. Niet door studie of oefening, maar bij de gratie dat we verschillend zijn. Dat betekent dat er iets is waar jij altijd beter in bent dan alle anderen. De boeiende vraag is dan niet óf dat zo is, maar wát dat is waar je goed en beter in bent dan anderen?

Als we over kwaliteiten en kunde spreken, dan zijn we sterk geneigd om mensen te gaan indelen naar vakgebieden. Dat lijkt een aardige houvast en het is wellicht een goed begin als je helemaal niets weet. Maar het werkt niet als je zoekt naar diepe voldoening in werk. Het is te nauw. Er zijn zo’n 7 miljard mensen op de wereld en die zijn allemaal ergens goed in. Met vakgebieden werken betekent dat je dus 7 miljard vakgebieden zou moeten benoemen.

Iemand die prachtig viool leerde spelen is niet per definitie alleen een goede violist. Wellicht kan hij ook fantastisch aardbeienijs maken. En toch zullen we als deze persoon het heeft over werk of geld verdienen, vooral aan die viool denken. En zeker niet aan een combinatie van viool met aardbeien. Maar ook aan die combi denken is nog steeds 1+1=2. Het is soms goed juist oppervlakkig, gevoelsmatig of vanuit een vreemde hoek te kijken. Zo kun je over deze persoon bijvoorbeeld zeggen: hij kan iets met zijn handen dat oren en tong streelt. Dat is een andere manier van kijken dan hem in het doosje ‘violist’ of ‘muzikant’ te stoppen.

Of wellicht speelt hij viool omdat het zijn moeder vroeger zo opvrolijkte, maar is die moeder al jaren dood en wil hij al lang eigenlijk niets liever dan op grote schepen varen.

Mijn loopbaan als voorbeeld

Ik heb zelf nogal wat verschillende dingen gedaan voor ik wist waar ik thuis hoorde. Ik ben ingenieur, grafisch vormgever, ik kan niet onaardig verbouwen en schilderen, ik heb een leuke lamp ontworpen, en ik ben niet onverdienstelijk tv-reseacher wetenschap en techniek geweest. Ik heb zo’n 5 uitzendbaantjes gehad, 2 banen in loondienst en 4 soorten ondernemingen.

Soms deed ik 3 dingen op een dag. Ik schilderde een gevel in de ochtend, verbouwde in de middag en ‘s avonds werkte ik aan een grafisch ontwerp. Om soms gek van te worden (dan stond ik mijn handen na het klussen weer in de Nivea in te wrijven om daarna met finesse de muis te gaan bedienen).  Maar steeds had ik ergens het gevoel dat ik dichter in de buurt van iets kwam. Soms was dat gevoel flinterdun, soms duimdik. Dichter in de buurt van een vorm die het uiteindelijk moest gaan krijgen.

Door alles wat ik deed kwam ik erachter dat ik:

1. een sterke drive heb om de werking van mensen en apparaten te doorgronden;
2. kennis kan overbrengen;
3. een goed ontwikkeld visueel vermogen voor vorm en kleur heb;
4. een sterk opmerkingsvermogen voor lichaamstaal heb;

Deze eigenschappen gebruik ik nu allemaal in het coachen en trainen. Daar waar ik in andere werkzaamheden maar één of twee punten tegelijk gebruikte.

Twee soorten reacties

In de periode dat ik verschillende werkzaamheden door elkaar heen deed, reageerden mensen op mijn loopbaan steevast op twee manieren:

1. “Jij weet niet wat je wilt.”
2. “Jij bent veelzijdig”.

Beiden hadden ze gelijk en allebei niet. En om allebei kon ik wel eens boos worden als het niet lekker liep met werk of ik weer van baan veranderde.

Ik was op zoek. Ik wist op de middelbare school niet wat ik wilde. Ik dacht toen dat een mens maar in 1 ding goed kon zijn (dat was voor mij ‘natuurkunde’ op de HAVO) en ik zocht naar de titel van dat vak (dus werd ik ingenieur). Iedere keer dat ik een leuker vakgebied ontdekte kwam ik dichter bij mijn huidige vak als coach en trainer. Al die vakken hadden leuke aspecten, maar in het coachen kwam pas alles samen. Gek genoeg heeft er nooit iemand aan mij gevraagd of coach niet iets voor me zou zijn (en dat terwijl ik als 9 jarige al psychologieboeken in de bibliotheek probeerde te lezen :-).

Coachen en trainen is waarschijnlijk mijn eindpunt als het gaat over het simpele vakgebied-hokjes-denken. De vorm waarin ik coach en train, is er één die alleen bij mij hoort. Het is precies die vorm waarin ik mij onderscheid van die andere 7 miljard.

En als ik later groot ben… hoop ik als docent coaching en training te mogen werken.

Foto: Flickr

Wat is het toch soms moeilijk om nee te zeggen. Ik worstel er zelf nog wel eens mee en mijn cliënten dikwijls. Hoe komt dat? Waarom is dat drieletter woord soms zo beladen? Waarom kan het voelen alsof het heiligschennis is om nee tegen iets te zeggen? En waarom belanden we op feestjes waar we niet heen wilden?

Tot hier en niet….

Nee zeggen is misschien wel de meest concrete manier waarop je in taal een grens kunt stellen. Het is een woord waarmee je zelfs het bestaan van dingen (ook al bestaan ze wel) kunt ontkennen. De nee is krachtig en groot. Ik vermoed dat hij zo groot is omdat de nee ons zo scherp laat voelen voelen dat wij mensen los van elkaar staan. Dat we allemaal een eigen wil hebben, en dat niemand je kan dwingen iets te doen, voelen of laten. Een nee kan daarom enorm botsen met de wil van iemand anders. En die botsing vindt plaats na dat ene drieletter woord.

Hoe leren we nee zeggen?

“Ik ben twee en ik zeg nee” is de zin die me wellicht het meest is bijgebleven uit de lessen ontwikkelingspsychologie. Als je twee jaar bent ga je met de nee experimenteren. Dit is de levensfase waarin je ontdekt dat je je eigen wil ook in tegengas kunt uiten. Je ontdekt dat je nog meer los kunt staan van je ouders. Je gaat aan de nee ruiken, proeven en hem van alle kanten bekijken. In deze fase kunnen kinderen ook regelmatig nee zeggen tegen dingen die ze wél willen. Niet omdat ze niet willen, maar omdat het experiment belangrijker is. Zo ontdekken ze de uitwerking ervan op hun ouders en alle andere mensen om hen heen.

Als je ouders je nee steeds in hun overwegingen meenemen, en af en toe accepteren, dan ontdek je dat je jouw wil ten uitvoer kunt brengen. Je ontdekt dat je macht hebt om dingen te stoppen, niet te doen, te laten, af te houden. Je leert dat er een relatie is tussen wat jij vanbinnen voelt en wat er buiten je gebeurd. Daarmee bereid je je voor op het volwassen worden.

Het is heel belangrijk dat je ouders je nee horen én serieus nemen. Wanneer je nee zegt en dat kan op dat moment echt niet, dan moeten je ouders doen wat op dat moment belangrijk is. Zij weten beter dan een kind wat veilig of gezond is. Maar… ze móeten af en toe met je nee meegaan. Zo leer je dat er ruimte is voor jouw nee. Je leert letterlijk dat jouw afgrenzen werkt. Je legt dan als kind een koppeling tussen jouw nee, en dat iets buiten je daadwerkelijk niet gebeurd.

Maar zoals altijd met het echte leven, de ideale ontwikkeling staat vooral in de boeken. De meeste van ons hebben geen aardbeienjeugd gehad.

Overtuiging

Wanneer je ouders hebt gehad die jouw nee niet of zelden accepteerden, of er zelfs niet eens naar luisterden. Dan leerde je niet voldoende dat je kunt afgrenzen. Je leerde niet voldoende dat wat je vanbinnen voelt ook in de buitenwereld gebeurd. De twee lijken als het ware los van elkaar te staan.
Wat dan vaak gebeurd is dat kinderen op deze leeftijd een stevig besluit nemen en een overtuiging vormen. Zoals:

• Als ik nee zeg ben ik mensen tot last
• Als ik nee zeg wordt ik gestraft
• Als ik nee zeg krijg ik wel wat ik wil, maar ze houden niet meer van me
• Als ik nee zeg krijg ik geen knuffels meer

Als een kind zo’n besluit neemt, dan doet hij dat op grond van wat hij het liefste wil hebben, en dat is liefde. Als hij meer liefde krijgt (een vrolijke blik, een glimlach, een knuffel, een verhaaltje voor het slapen, een kus – van vader of moeder of iets als het voorkomen van ruzie) wanneer hij geen nee zegt, dan zal hij zich gaan inhouden. Hij zal zijn eigen wil gaan inslikken. Dat is niet erg als dat even gebeurd. Maar als een kind dat maar lang genoeg doet, dan kan hij als volwassen nog steeds geloven dat:

• Hij mensen tot last is
• Het verboden is nee te zeggen
• De wereld alleen een liefdevolle plek is als je ja zegt
• Je met alle winden mee moet waaien

Zo krijg je volwassenen die dingen niet voor elkaar krijgen omdat ze: er nooit om vragen, geen idee hebben wat ze willen met hun leven (ze hebben tenslotte ‘geen’ eigen wil), burn-out raken omdat ze werk niet weigeren, overspannen raken omdat ze bij elke vereniging die ze vraagt voorzitter worden, zich apparaten door verkopers laten aanpraten die ze niet nodig hebben. En ga zo maar door.

Nu heeft het geen zin om je ouders daar de schuld van te gaan geven. Wat je wel kunt doen is de nee gaan oefenen en kijken of die besluiten die je ooit nam wel kloppen bij iedereen. Je zult er dan achter komen dat er ook mensen rondlopen die dol op een duidelijke nee zijn. Mensen die beseffen dat wie een échte nee kan zeggen, ook een oprechte ja kan produceren. Maar wellicht zul je ook vrienden verliezen, omdat ze je nee niet accepteren. Mensen zoeken elkaar namelijk onbewust ook uit op elkaars overtuigingen.

Ik was ooit bevriend met iemand die steevast 15 min te laat kwam op een afspraak. Nu had ik altijd 15 min eerder met hem kunnen afspreken, maar het was niet mijn probleem. Het was zijn probleem. Ik sprak hem erop aan dat hij steeds te laat kwam. Hij vond dat dat moest kunnen, dat hoorde bij vriendschap. Hij zei dat als ik dat niet kon accepteren dat de vriendschap dan voorbij was. Je begrijpt dat dat die vriendschap ook niet verder kon. Daar ben ik even somber om geweest, en het maakte ruimte voor nieuwe vriendschappen met andere mensen van wie ik leerde dat ze mijn nee wel waarderen.

Hoe zeg je nee?

Cliënten stellen me soms letterlijk de vraag: “Hoe zeg je nee?” Dat vind ik soms ontroerend in zijn eenvoud. Het antwoord is namelijk even simpel als moeilijk. Er is echt maar één manier en dat is het woord NEE uitspreken. Liefst als eerste woord van een zin of als enige woord.

Het adres van de nee

Nee zeggen voelt voor sommige mensen als in het diepe donderen of hun hoofd onder een guillotine leggen. Voor sommige mensen is de nee namelijk verbonden aan afkeur van een hele persoon. Die koppeling bestaat echter niet echt, die hebben ze zelf gelegd (zie de overtuigingen hierboven). Nee zeggen is niet hetzelfde als iemand liefde ontzeggen of zelf liefde (moeten) ontberen.

Als je moeite hebt met nee zeggen, moet je dat diepe in om er achter te komen of dat hoofd er ook daadwerkelijk af gaat. Je moet onderzoeken of er wel altijd afkeur of ontbering volgt op jouw nee. Pas wanneer je ontdekt dat dat niet het geval is, kun je vertrouwd raken met de zonnige kant van de nee. En reken maar dat het daar lekker is. Het uitzicht is er weids, en er hangt een heerlijke eenvoud in de lucht.

Foto: Flickr

Een gastbijdrage van: Mark Nieuwenhuizen

Als we de antropologen mogen geloven, is de mens de afgelopen eeuwen verworden van jager tot verzamelaar. Niet langer zwerven door de bossen op zoek naar eten maar een huisje met een hek neerzetten en eetbare planten verbouwen zodat je nooit meer hoeft te reizen om een volle buik te krijgen.

Aan die tegenstelling tussen de jager en de boer of verzamelaar moest ik gisteren weer denken toen mijn beste vriend Martin op bezoek was. Anders dan ik, is hij een echte verzamelaar. Het liefst heeft hij zelfs zijn series compleet. Zo is hij een groot Elvisfan en koopt al sinds ik ‘m ken platen en later CD’s met materiaal van de King waarvan veertien van de vijftien tracks al bekend zijn. Simpelweg omdat anders de verzameling niet compleet zou zijn.

Zijn muziekcollectie beslaat dan inmiddels ook een hele kastenwand waar alles alfabetisch en chronologisch is opgeborgen. Ik weet dat die ordentelijkheid hem rust en een voldaan gevoel geeft dat steeds weer wordt gevoerd als er weer een exemplaar aan de verzameling kan worden toegevoegd.

Martin maakt zich zorgen als we het over de ontwikkelingen in de media en muziekindustrie hebben. Dat is eigenlijk al zo sinds hij bij mij een van de eerste versies van iTunes zag die ik had gekoppeld aan mijn stereo installatie. Hoewel hij snel het gemak van de digitalisering in kon zien, gruwelde hij van het idee dat er geen kleurrijke hoesjes meer in de kast stonden om lekker in te bladeren en vooral van het idee dat een verzameling niet meer tastbaar en dus zichtbaar aan te vullen is.

Lang kon hij de winst in de discussie nog naar zich toe trekken door te laten horen dat er wel degelijk kwaliteitsverschil zat tussen de CD-versie en de MP3. In de praktijk won hij het pleit ook vaak door binnen een paar seconden te vertellen welke drummer op deze track de drums besloeg of in welk jaar het was opgenomen. Het boekje was tenslotte zo uit het doosje getrokken en op de juiste bladzijde opengeslagen.

Nu laat ik ‘m Spotify zien op zowel de aan de versterker gekoppelde Mac als op de Android smartphone. Ik toon hoe makkelijk het is om uit de 9,2 miljoen tracks te kiezen en dat zowel een groot gedeelte uit zijn platenkast als de vele CD’s op zijn verlanglijstje direct beschikbaar zijn. “Ik heb in de afgelopen 20 jaar tienduizenden euro’s geïnvesteerd in mijn collectie,” verzucht hij niet onterecht. “En jij hebt dit alles tot je beschikking voor nog geen tientje per maand. Even legaal en in een kwaliteit waar ik van schrik. Het verschil met een CD is veel kleiner als ik dacht.”

Het is een goed voorbeeld van hoe een deel van de economie aan het verschuiven is van het traditionele bezit naar vruchtgebruik. Zeker in het geval van muziek wordt het bezitten van de data en de drager steeds minder interessant. Wanneer ik kijk naar mijn eigen iTunes verzameling moet ik na tien jaar constateren dat de meeste tracks duurder zijn geweest dan de 99 cent per track die ik er voor heb betaald. In de loop der tijd heb ik met regelmaat een harde schijf moeten vervangen en ik ben heel wat geld en tijd kwijt geweest met het backuppen en veiligstellen van deze content. Zelfs wanneer ik deze gratis heb binnengehaald.

Het bezitten van iets dat je niet direct consumeert, kost altijd geld. Elk bezit bezit jou, las ik nog onlangs op een blog en dit is een eenvoudig controleerbare economische waarheid. De auto die op jouw naam staat heeft regelmatig onderhoud nodig en kent forse afschrijvingskosten. Onroerend goed kan in andere tijden nog in waarde stijgen maar zeker nu zullen veel huizenbezitters zich realiseren dat hun jaarlijkse kosten niet meer worden gedekt door automatische waardestijging.

Het is nog lang niet zo ver maar de evolutie dwingt ons langzaam om van verzamelaar weer jager te worden. Een belangrijke voorwaarde voor de omschakeling naar vruchtgebruik is wel dat hetgeen we wensen gemakkelijk te verkrijgen is, we er op kunnen vertrouwen dat het voor langere tijd voor ons beschikbaar is en dat het ten minste de zelfde kwaliteit heeft. In de muziekindustrie zijn we bijna op dat punt aangeland als ook daadwerkelijk alle platenmaatschappijen zich met hun volledige repertoire aansluiten.

Op het moment dat alle muziek in al z’n versies beschikbaar is, valt er niets meer te verzamelen. Wie een abonnement heeft op een streaming service als Spotify of later waarschijnlijk iTunes Cloud heeft namelijk alles al vanaf het moment dat het uitkomt. Voor Martin en alle andere verzamelaars is het dan niet meer de muziek zelf maar slechts de drager die verzameld kan worden en als collectors item over de toonbank zal gaan.

Ik kan daarom best begrijpen dat hij triest wordt van deze nieuwe ontwikkelingen. Wanneer alle inhoud namelijk ten aller tijden overal beschikbaar is, bestaat zijn collectie alleen nog maar uit een verzameling verpakkingen.

Foto: Flickr

Ik ben verslaafd aan film. Een cinefiel noem je me dan deftig maar ernstig. De enige reden dat ik niet af hoef te kicken is omdat films altijd eindigen na zo’n 1,5 á 2 uur. Dan is de roes ook direct voorbij en de enige bijwerking is dat je portemonnee leger is en de klok verder staat. Dat is dus prima te dragen. De bijsluiter van films is nagenoeg onbeschreven, afkicken is niet nodig.

Ik heb zeker al meer dan 1000 films gezien. Van bios tot arthouse, van documentaire tot science fiction. Omdat ik heerlijk kan verdwijnen bij films. Ik ‘besta dan even niet’. Mijn telefoon is uit, de cliënten ver weg, mijn deurbel wordt niet beantwoord en het is zo donker in de zaal dat veel andere prikkels ook geëlimineerd zijn. Een mens heeft dat nodig. De één vindt dat in voetbal, de ander in musicals, weer iemand in punniken, een sjekkie draaien of in vandalisme. Maar nodig is het, om af en toe even te ontsnappen. Dat hoort bij het menszijn.

Ik doe dat het liefste bij films die je kunt vertrouwen. En volgens mij ervaren de meeste mensen dat zo. Dat je weet dat de makers er niet op uit zijn je te ‘beschadigen’. Je op te zadelen met ellendige gevoelens, zonder daar iets tegenover te stellen. Natuurlijk raken beelden me soms diep, spreken ze me aan op angsten of verlangens, maar dan moet daar voor mij ook een vertrouwen tegenover staan. Iets dat je in bescherming neemt of soms zelfs troost. Iets dat tegen je zegt: “Laat je maar gaan, het komt wel goed.”

Een film als ‘Le Fabuleux Destin de Amélie Poulain’ beter bekend als Amelie, heeft dat sterk, dat vertrouwen. Amelie leeft in een slechte wereld (ze heeft haar moeder zien sterven, de groenteman commandeert zijn hulpje, de hypochonder in de bar is zielsongelukkig en iedereen is eenzaam). Maar álles: de kleuren, de muziek, de camerabewegingen, de wijze van montage duiden in één richting: het gaat goed komen met Amélie. Dit is zo sterk aanwezig; dat je vrij kunt voelen, associëren, ergeren, hopen en meeleven. Je kunt de film ‘vertrouwen’. De wereld en de personen die je voorgeschoteld krijgt zullen je niet tot gevoelens verleidden die onprettig zijn. Onprettig houdt niet in dat er bijvoorbeeld geen vervelende dingen gebeuren met hoofdpersonen, maar wel dat alles voor een bepaalde mate onder controle blijft.

Ook theater kan dat vertrouwen in zich hebben. Alex d’ Electrique (helaas bestaan ze niet meer) had het. De acteurs verbeelden een werkelijkheid die niet realistisch is, hij is veel zwarter dan de werkelijkheid. De acteurs spreken voortdurend over angst en onzekerheid. Deze worden echter zo vergroot, zo overschreeuwd dat ze als het als ware bij je weg worden genomen, ze worden tot op zekere hoogte onpersoonlijk. Alex d’ electrique vergroot dat nog eens door zelfs te spelen dat ze spelen. Ze reduceren hun decor, tot stukken staal en laten je letterlijk de achterkant zien. Het is allemaal nep en dat biedt veiligheid, omdat het kader zo duidelijk is. Daarbinnen kan dan toch flink geflirt worden met die angsten en onzekerheden.

Om dan tot slot, veilig maar niet onaangedaan, huiswaarts te keren voor een kopje thee of iets anders weinig bijzonders.

Bent u onlangs nog ontsnapt en heelhuids teruggekomen?

Met dank aan Marlyn Coetsier

Maak je geen zorgen als je de titel niet helemaal hebt begrepen. Het is Brad Pitt in de film ‘The Fight Club’ die mij jaren geleden al op het idee voor dit artikel bracht. In deze film zegt hij in de rol van Tyler Durden: “The things you own end up owning you”.

Lange tijd wilde ik een auto. Ik had ontdekt dat het type dat mij boeide stukken goedkoper was dan ik bevroedde. Het leek me leuk zo’n mooie auto te bezitten, naar mensen toe te gaan, droog te blijven met regen (iets wat me op de fiets vaak slecht lukt). En ik fantaseerde over al het andere dat je maar kunt bedenken bij het bezitten van een mooie glimmende auto. Och, wat zou ik trots zijn!

We zijn een ruim jaar verder en nu moet ik er niet aan denken om een auto te bezitten. Dat is van het ene uiterste naar het andere. Hoe dat zo komt? Denkend aan Brad Pitt, realiseerde ik me dat wij mensen helemaal geen spullen bezitten. We zijn juridische taal met spreektaal gaan verwarren. Wij bezitten niets. De spullen bezitten jou.

Wanneer mijn mooie auto voor de deur zou staan, dan moet ik ervoor zorgen dat hij verzekerd is, ik moet hem aanschaffen, ik moet hem volgooien met benzine, en als een onverlaat er ‘s nachts een deuk in rijdt moet ik de waardedaling verduren of de deuk laten herstellen. En die auto? Die staat daar en vindt er geen ene mallemoer van. Hij hoeft niets te doen, alleen maar te staan. Hij bezit mij. Dat wil zeggen, hij bezit mijn tijd, mijn geld, en mijn aandacht. En daar hoeft hij niets voor te doen.

Dus ben je van plan om binnenkort nog iets te kopen. Lees dan dit artikel nog een keer. Je hebt je vrijheid nu nog, en je kunt er ook voor kiezen die te houden.

Foto: MacieKiew Flickr

Een gastbijdrage van: Laura Babeliowsky

Altijd als ik mijn ezine schrijf, presentaties geef, artikelen schrijf op mijn weblog, krijg ik reacties van anderen. In de meeste gevallen zijn die positief. Ik krijg mailtjes van mensen die me schrijven hoe ik hen geïnspireerd heb, die de tips en adviezen daadwerkelijk toepassen in de praktijk en daar veel aan hebben. Daar ben ik altijd blij mee en ik heb er een apart mapje van gemaakt in mijn emailinbox.

Maar het is niet allemaal zo warm. Als je veel schrijft, spreekt, en stelling neemt, krijg je ook kritiek, soms bijtend als zuur in je gezicht.

Een van de controverses die ik vaak oproep, heeft te maken met mijn pleidooi om als ZZP-er de stap te zetten naar een succesvol en winstgevend bedrijf. Eén van de leuke aspecten van ondernemer zijn, is wat mij betreft dat je er rijk mee kunt worden. Steevast is er dan altijd iemand die zegt: “Geld is toch niet belangrijk? Het belangrijkste is toch dat ik doe wat ik leuk vind?” Of: “Rijkdom is toch juist dat je blij bent met de mooie dingen in het leven?” Tja, wat zal ik er eens op zeggen?

Maar wat ik veel erger vind, is kritiek op de manier waarop ik praat en me gedraag. Ik stuntel altijd een beetje, grijns en giebel. Ik laat onzekerheid en twijfel zien. Voor veel mensen is dat niet “zoals het hoort” en ze kunnen het niet rijmen met iemand die succesvol is. Ze sturen me mailtjes waar de haat vanaf druipt.

Als ik presentaties geef, is er achteraf altijd wel iemand die me dringend adviseert “eens een presentatiecursus te volgen”, niet wetende dat ik dit al vijftien jaar deed en nog steeds doe (een uitzonderlijk goede volgde ik laatst bij Lianne Ebbinkhuijsen).

Een vrouw schreef me laatst: “Je praat erg aarzelend en onzeker. Je presentatie is daardoor wat mij betreft niet overtuigend. Ik vind dat je nog een hele slag te maken hebt”.

Dit soort kritiek raakt me hevig! Het is alsof iemand zegt: “Je kunt nog zo je best doen, tonnen per jaar verdienen, maar eigenlijk ben je nog steeds niet oké, ga eerst nog maar eens een slag maken”. Ik voel me belemmerd in mijn groei en mogelijkheden, en dat demotiveert me enorm.

Maar ik ben natuurlijk niet de enige die kritiek krijgt. Waarschijnlijk krijg jij hem ook – het is onlosmakelijk verbonden met het feit dat je je nek uitsteekt en zichtbaar wordt. Ook bestsellerauteur Tim Ferriss krijgt hem, zo blijkt uit een lezing die hij laatst gaf voor The Next Web. Daarin geeft hij kritiekkrijgers echt een hart onder de riem. Een van zijn uitspraken luidt: “Trying to get everyone to like you is a sign of mediocrity.” (Colin Powell) en hij moedigt je aan juist ernaar te zoeken om stom en gek gevonden te worden, om jezelf erin te trainen.

Hier mijn eigen manier om er mee om te gaan:

- Kritiek raakt je het meeste, als je vindt dat de criticus gelijk heeft. Op het moment dat je leert om ook je zwakke plekken te omarmen, zal de kritiek je veel minder raken. Sinds ik veel beter accepteer dat ik een introvert en verlegen iemand kan zijn die veel lacht omdat ze dingen – nou ja – gewoon grappig vindt, trek ik me veel minder aan van deze kritiek, en hem nu zelfs al een hele tijd niet meer gehoord. Voel me nu ook vrij om erover te schrijven, terwijl ik me er eerst diep voor schaamde.

- Veel mensen uiten kritiek omdat ze gewoon boos zijn, teleurgesteld in het leven. Succesvolle mensen geven hun een heel slecht gevoel over zichzelf, en daar maken ze je graag verantwoordelijk voor. Wat je het beste kunt doen, is deze mensen van je lijst halen en zonder schuldgevoel te kiezen voor de mensen die je een goed gevoel geven en blij met je zijn.

- Kritiek kan natuurlijk ook heel waardevol zijn. Bedank er dan voor! Maar als je hem niet waardevol vindt, mag je best feedback teruggeven. Ook al geven mensen je kritiek vanuit de beste bedoelingen en om je echt te helpen, goed feedback geven is een kunst en daar mag je ze op jouw beurt best iets over leren.

- De pijn van de kritiek zwakt af als je je in herinnering roept waarom je je bedrijf ook weer begonnen bent. Als het goed is, is dat een hoger doel: in mijn geval zelfstandigen goed rond te laten komen, terwijl ze doen wat ze het allerliefste willen doen. Dienstbaarheid voor anderen is een oneindige bron van inspiratie, is mijn ervaring. Als je weer met je klanten aan het werk bent, keert je motivatie gauw terug en denk je er niet meer aan. Zoals Ferriss zegt: “Living well is the best revenge.” (George Herbert). De Nederlandse uitspraak “De honden huilen, maar de karavaan trekt verder”, drukt het met m.i. ook heel mooi uit.

-

Laura Babeliowsky coacht zelfstandig ondernemers om meer klanten te krijgen. Haar website is www.getclientsnow.nl.

Foto: Jasper Jobse

Een gastbijdrage van Marina Noordegraaf:

Schildpad had een schild. Altijd al, voor zover hij zich kon herinneren. En ook zijn vader, zijn moeder, zijn zusjes en zijn broers hadden er één. Blijkbaar zat het in de familie. Toch waren er soms mensen die zijn schild wilden oplichten alsof ze wilden bewijzen dat er zacht, kwetsbaar, week vlees onder zat. Schildopeners, koevoeten, geen gereedschap lieten ze ongemoeid. Dat snapte hij niet. Wat begrepen ze nou niet aan schildpad?

Nee, met schildoplichters wilde schildpad niets te maken hebben. Dan trok hij snel zijn kopje naar binnen en plaatste hij een bordje “Niet Thuis” aan de ingang.

Hij kende ook mensen die hem op handen droegen omdat ze het zo knap van ‘m vonden dat hij zo’n zwaar schild mee kon torsen. Wat ze maar niet leken te begrijpen was dat ze hem daar helemaal geen plezier mee deden, met dat op handen dragen. Met zijn beentjes bungelend in de lucht riep hij dan uit dat hij graag neergezet wilde worden en dat hij zijn schild best zelf kon dragen. Was zijn draagvermogen nu niet juist de reden dat ze überhaupt waren begonnen met hem te bewonderen? Dovemansoren leken ze te hebben, de ophandendragers.

Met gelijkgeschilden filosofeerde schildpad wel eens over een schildvrij leven. Ze bedachten dat ze uit hun schild zouden kruipen als er niemand in de buurt was die iets in zijn schild voerde. Ze zouden het op zijn kop leggen, erin springen en van de helling af roetsjen. Of ze zouden er een vaartochtje in maken. Dat lag er dan maar net aan hoe hun schild stond. Om vervolgens weer snel in hun schild te kruipen. Schildpadden hadden wel een naam hoog te houden, tenslotte. Nee, zwaar of niet. Schildpad was wie hij was dankzij zijn schild. Niet ondanks zijn schild. Punt uit.

Op een morgen werd schildpad wakker met een knagend gevoel. Tot nu toe had zijn leven in het teken gestaan van zijn schild. Hij had erover gepraat, hij had zich erin verstopt, hij had zich beklaagd over mensen die zijn schild tot doel verhieven, maar dat was allemaal in de wandelgangen. Hij had feitelijk nog geen stap gezet.

Die dag nam schildpad een moedig besluit.

Schildpad ging op pad.

© Marina Noordegraaf, Foto: Herkie, Flickr

Volgens mij hebben alle conflicten met macht en onmacht te maken. Of met superioriteit en een gevoel van onderdrukking, zoals ik ook wel heb horen zeggen. Maar ik vind onmacht een mooi woord, omdat ik er kracht en inzet in hoor. Ik zie bij wijze van spreken iemand aan een klif hangen en wanhopige pogingen doen om grip te krijgen op de situatie.

Er hangt veel negativiteit om het woord macht. Terwijl het op zich gewoon met invloed uitoefenen te maken heeft. En dat wil iedereen. Als je geen invloed meer probeert uit te oefenen, ben je overgeleverd aan anderen en dat kan niet de bedoeling zijn. Dus ieders poging om invloed uit te oefenen dient onze menselijke ontwikkeling.

Als ik naar mezelf kijk en naar de keren dat ik ruzie heb, is dat eigenlijk altijd omdat ik me schrap zet. En ik zet me schrap, omdat ik bang ben dat ik anders niks meer te zeggen heb over de bepaalde situatie. En dat gaat bijna altijd over de toekomst. Dus ik maak ruzie met  mijn man omdat ik vind dat hij teveel met zijn werk bezig is en te weinig met thuis. Dan bevliegt de angst me opeens dat het mijn probleem wordt om de boel thuis draaiend houden en dat ik dan niet meer toekom aan mijn ambities.

Ik ga ruzie maken op het moment dat de angst me bevliegt. Meestal wacht ik niet totdat het probleem ook echt aan de orde is. Eigenlijk wil ik de ander dan bij voorbaat overtuigen dat hij zich moet aanpassen aan mijn plan. Het is echter veel zinvoller om mijn energie te gebruiken om mijn plannen te verwezenlijken en me daar volledig op te richten. Op het moment dat het duidelijk wordt dat ik iets van de ander nodig heb, kan ik een concrete vraag stellen voor een zichtbaar probleem en dat is veel gemakkelijker om aan mee te werken.

Invloed uitoefenen is verantwoordelijkheid nemen. Mijn ervaring is dat je dat het beste op je eigen terrein kunt doen. Dus bij een (dreigend) conflict is het van belang dat je stilstaat bij de taken en beslissingen die horen bij jouw rol in die situatie.  Daar kun je je hard voor maken. En de rest mogen we loslaten.

© Annemarie van Harn Foto: Flickr

Een gastbijdrage van Ingrid van den Boogaard:

Onlangs werd ik gevraagd voor een interview een stukje te schrijven over zelfvertrouwen. Wel goed om eens over na te denken, sta je nooit zo bij stil. Dit is wat er bij me opkwam.

Zelfvertrouwen werkt het best als je niet bang bent jezelf ook over te geven aan iets wat groter is dan jezelf.
Voor mij is zelfvertrouwen iets wat dynamisch is, constant in beweging. En om je zelfvertrouwen te verdiepen zijn problemen cq uitdagingen onmisbaar.

Om te weten waar jouw zelfvertrouwen op gestoeld is, waar je eigenlijk op vertrouwt, zul je moeten ontdekken wat je ´zelf´ is.
Voor mij is dit een reis die je hele leven duurt, het ontdekken van je zelf. Het grappige is dat als je zelfvertrouwen zich verdiept, je je juist realiseert dat alles met elkaar verbonden is.
Daar ga je steeds meer op vertrouwen.

Zelfvertrouwen maakt dat je kunt stralen, in je kracht staat, vrijheid ervaart en je gedragen voelt door het leven. Als je je vanuit zelfvertrouwen ook durft over te geven aan iets wat groter is dan jezelf, kun je bergen verzetten.

Bij het project iamoneworld is het vertrouwen op mezelf ook heel belangrijk.
Er komt vanalles op je af en het is essentieel je eigen drijfveren en waardes in het oog te houden, kortom goed bij jezelf te blijven. Zo kan je zelfvertrouwen zich steeds verder verdiepen.

Mijn recept om je zelfvertrouwen op de proef te stellen en te verdiepen:
Ga aan de slag met je dromen, wensen en idealen. Denk groot, ook bij kleine dromen.
En laat je droom in dienst staan van het leven. Kies anders een andere droom.
Doe het hier en nu. Praktisch. Gewoon aan de slag. Stap voor stap.
Draag zo je steentje bij en beproef en verdiep tegelijkertijd je zelfvertrouwen.

Ik kan je voorspellen, het is een ‘rocky ride’, maar je leert je zelf heeeel goed kennen :-)

-

Ingrid van den Boogaard is kunstenaar, filmmaker en ontdekkingsreiziger en publiceert het iamoneworld (I am one world) ezine. I am one world: een reis door de wereld in een voertuig op zonne-energie vanuit de gedachte dat alles een is. Volg dit bijzondere project en lees meer verhalen over persoonlijke ontwikkeling, duurzaamheid en creativiteit EN ontvang je gratis eBook ‘De bouw van de zonnemobiel’ nu op www.iamoneworld.com/gratis-ezine

Foto: Flickr

Van de ene persoon krijg je energie, en de andere persoon kost energie. Bij de één voel je je fitter na afloop, bij de ander ben je bekaf. De één is een motortje voor je de ander een putje. Daar is niets mis mee. En het gebeurt. Dus daar mag je je best bewust van te zijn. Doe je er niets mee en omring je je met mensen die je veel energie kosten (zoals een vervelende baan met dito collega’s), dan loop je op termijn zelfs kans op een burn-out of overspannenheid.

Of je energie krijgt in contact met iemand hangt van het soort contact af dat je hebt met iemand. Grofweg zou je kunnen zeggen dat er vijf pijlers in het contact met mensen zijn:

Verbaal

Hoe praat je met de ander? Ontwikkel je samen ‘taal’? Ontstaan er woorden/zinnen die veel betekenis hebben? Voelt het prettig om je verbaal naar elkaar te uiten? Durft de ander ook echt aanwezig te zijn in een gesprek? Durf je complimenten te geven? Kun je complimenten echt aannemen? Krijg je de ruimte om jezelf te uiten? Kortom: met elkaar een goed gesprek kunnen hebben, dingen durven benoemen, en dat van elkaar kunnen waarderen.

- Goed verbaal contact zorgt ervoor dat je je begrepen voelt.

Non-Verbaal

Durf je de ander aan te raken? Hoe groet je de ander (vooral verbaal of ook non-verbaal)? Durf je te spelen met elkaar? Een aai over elkaars bol, knuffelen, duwen, tikken, hand op elkaars schouder? Voelt het prettig? Ontstaan er rituelen om dit non-verbale heen? Juist door de non-verbale communicatie krijg je een sterke emotionele binding met elkaar. Het versterkt relaties zowel zakelijk als vriendschappelijk. Als je elkaar goed aanvoelt op non-verbaal niveau en weet wat er kan, voelt het goed.

- Goed non-verbaal contact zorgt ervoor dat je je veilig kunt voelen.

Integriteit

Handel en uit je, naar wat je denkt, voelt of wilt? Of houd je je in? Jezelf inhouden kost bijna altijd meer energie dan je uiten. Je kunt je bijvoorbeeld afvragen of je je laat leiden door maatschappelijke beperkingen. Of mogen gedachten komen en gaan zoals ze zich in het contact vormen? Wat in contact heel prettig is, is dat je niet steeds hoeft te raden wat de ander wil of vindt.

- Integer contact zorgt dat je je vertrouwd voelt.

Achtergrond en karakter

Elkaar leren kennen als er oprechte interesse voor elkaar is, is erg leuk. Heeft iemand een natuurlijk verlangen tot rust of juist tot gezelligheid? Denkt iemand: problemen-moeten-er-zijn of denkt iemand aanpakken-en-oplossen? Er zijn veel verschillen in hoe mensen denken, zijn opgegroeid en zich hebben ontwikkeld. Dat van elkaar weten creëert begrip. Is iemand bijvoorbeeld opgegroeid in een ontwricht gezin? Was het thuis competitief? Of draaide het juist om samenwerken? Was je alleen of had je broertjes en zusjes? Heb je veel tijd alleen doorgebracht of waren je ouders er veel om je te vertroetelen? Het heeft bepaald wie je bent geworden.

- Veel van elkaar weten zorgt ervoor dat je je met je achtergrond geaccepteerd kunt voelen.

Balans

In contact zijn er verschillende balansen. Zoals die van geven en nemen, doen en laten, uitnodigen en uitgenodigd worden, trakteren en getrakteerd worden. Zo is het bijvoorbeeld prettig als er weinig mismatch is in de behoefte aan contactfrequentie. Je kunt soms weken intensief met elkaar contact hebben en elkaar ook zo weer een week niet spreken/zien. Is het dan ok als je elkaar weer ziet, ook al zat er een ‘gat’ in jullie contact? Dat gaat op voor fysiek contact, maar ook voor sms, msn, twitter en e-mail. Makkelijk veel bij elkaar kunnen zijn, maar ook zonder elkaar kunnen (hoewel je elkaar dan natuurlijk best kan missen) is geweldig. Het zorgt ervoor dat je je geen zorgen hoeft te maken over aandacht en tijd aan iemand geven.

- Een goede balans zorgt ervoor dat je het contact als ongedwongen ervaart.

Kortom

Fijn contact gaat over jezelf zijn en de ander zien voor wie hij is. Elkaar ruimte geven, maar ook naast iemand kunnen staan. Luisteren en ook kunnen confronteren, na het luisteren. Maar ook fouten kunnen toegeven en excuses kunnen geven en aanvaarden. Goed contact gaat niet om perfectie, maar om waardering en balans. Dit soort contacten geven energie. Aan beide kanten. Het is een 1 + 1 = 3 situatie.

• Kun je voldoende jezelf zijn?
• Wil je elkaars taal spreken?
• Mag je van elkaar leren?
• Kun je elkaar vertrouwen?
• Kun je samen plezier hebben?
• Mag je elkaar aanraken?
• Kan het ook wel eens stil zijn?
• Wordt er naar je geluisterd?
• Is het ook goed als je even niets van je laat horen?
• Mag je wel eens iets fout doen? En mag je het daarna rechtzetten?

Welke drie of vier van de bovenstaande zaken zijn nu echt belangrijk voor je? Kom je bijvoorbeeld tot de conclusie dat je: ongedwongen contact met mensen wilt hebben, waar je je vertrouwd, begrepen, veilig en geaccepteerd voelt? Met als randvoorwaarde dat je in dat contact rustig kan worden of juist energie kan krijgen?  En wil je je geborgen voelen, of nu juist uitgedaagd?

Ernaar handelen

Wanneer je weet wat belangrijk voor je is, kun je ernaar gaan handelen. Je kunt gaan kijken wie energie kost en wie energie geeft.

Pak twee A4′tjes en een pen.

Stap 1:
Maak twee kolommen: links schrijf je de namen van personen van wie je energie krijgt (de motortjes). Rechts zet je de mensen die energie kosten (de putjes). Denk aan je werk, sport, je familie, vrienden, buren, studie, een cursus die je doet enz. enz. Sorteer op je gevoel. Je gevoel is veel betrouwbaarder dan je hoofd.

(Schrik niet als je geliefde in de rechter kolom beland. Vroeger of later was je daar toch wel achter gekomen, en wellicht is het nu nog niet te laat voor een goed gesprek).

Stap 2:
Maak op het andere A4′tje drie kolommen:
1e kolom: Meer gaan zien:
2e kolom: Minder gaan zien:
3e kolom: Helemaal niet meer zien:

Wanneer je klaar bent… dan scheur je de laatste kolom van je papiertje af (als het goed is lucht dat al op), en stop je hem in de prullenbak.

Als je dit gedaan hebt hoef je nu NIETS meer te doen. Mijn ervaring is dat als mensen voldoende duidelijk hebben wat werkt en wat niet werkt, dat ze daarna niet meer op de oude voet verder kunnen. Dus observeer jezelf de komende weken maar eens. En kijk wie je meer opzoekt en bij wie je (bij wijze van spreken) de telefoon niet meer opneemt.

En dan als laatste nog even dit. Stond er een (schoon)moeder/vader, broer of zus in kolom drie? Schrijf deze alsnog bij kolom twee.  Je zult het er namelijk mee moeten doen. Of je wilt of niet. Bedenk je maar dat ze jou of die leuke vriend of vriendin van je op de wereld hebben gezet. Dat hebben ze niet onverdienstelijk gedaan. Anders was jij en je partner er nu niet.

-

Met dank aan co-auteur Abdul-Rahman Advany van Social Imagineers. En aan Martijn Aslander (mede auteur lifehacking.nl) voor de ‘putjes en motortjes’ metafoor.

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Als kind al kon ik me enorm verwonderen over mensen die boos zijn op de wereld. Ziedend konden ze zijn en dingen roepen als: “Waarom is dit zus en niet zo?” Prachtige vragen vlogen er dan door de kamer. Maar de antwoorden wilden ze helemaal niet weten. Integendeel, een vraag zo hard mogelijk stellen betekende iets heel anders. Dat vraagteken kon je wel weglaten. Ze wilden boos zijn over onrecht dat hen werd aangedaan. Door de baas, een familielid, god of de willekeur. En ik keek dan verwonderd toe en snapte er vaak geen drol van.

Je wordt geboren in een wereld, die is zoals hij is. Die krijg je cadeau bij je geboorte. Een wereld met prachtige dingen erop. Fantastische natuur, dag en nacht, warm en koud, lekker eten, familie, vriendschappen, de liefde en zo kan ik nog wel even doorgaan. Die wereld is zoals hij is, met hoogtepunten en dieptepunten, meevallers en tegenvallers, vervulling en gemis en de dood aan het einde. Als je geluk hebt mag je je ouders begraven. Zo is het en je krijgt het allemaal cadeau. En bevalt deze planeet je echt niet dan is er een nooduitgang aan het leven.

En toch zijn er mensen die liever boos blijven op die wereld dan hem te zien zoals hij is en er iets moois van te maken. Ze blijven liever klagen over dit en dat alsof ze een lp zijn die in een groef blijft hangen. Of ze praten bij de koffie uren over vroeger-toen-alles-beter-was. Sommigen doen dat maar een paar uurtjes en weer anderen doen het tot hun dood. Wonderlijk. En een beetje zonde.

Wat mij betreft maak je er iets van of je maakt er niets van. Dat laatste is ook goed. Ik besef me terdege dat sommigen zaken meemaken die een mens (bijna) niet kan dragen. En toch, ook dat gaat zoals het gaat.

Ik wil ontdekken, ik heb de helft (en dan druk ik me heel erg zacht uit) van die wereld nog niet gezien, gevoeld, aangeraakt, beleefd, doorleefd en mogen ervaren.

Wat ga jij deze week voor nieuws doen, uitproberen, opzoeken of laten?

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Tijd gaat niet altijd even hard. Je tijdsbeleving tijdens een goede vrijpartij is een heel andere als wanneer je in de file staat. En de milliseconden voor een frontale botsing zijn weer heel anders als het wachten op een bus. Tijdsbeleving hangt samen met wat je doet en wat je voelt in dat tijdsbestek.

Lifehacker virus

Waar veel lifehackers (mensen die dingen slimmer en sneller willen doen) last van hebben, is wat ik voor het gemak maar even de efficiënziekte noem. Het virus daarachter is deze gedachte: als je alles zo slim mogelijk doet, dan houdt je tijd over voor leuke dingen. Die gedachte is erg logisch en klinkt direct vreselijk beloftevol. Doe daar nog een portie ‘flow‘ bij en je krijgt mensen die doorslaan in het vergaren van kennis, kunde en software om slimmer te zijn. Die zouden dus zeeën met tijd over moeten hebben… Helaas… De meesten niet.

Flow is een tijdvreter. Wat veel mensen zo waarderen aan flow, is dat het goed voelt. En zoals met veel dingen die goed voelen blijven we daar makkelijk in hangen (denk maar aan die zak chips die je leeg at zonder daar erg in te hebben). Flow gaat gepaard met verlies van tijdsbesef. En als tijd is wat je hebben wilt, moet je het niet verliezen.

Iedereen heeft wel een beetje van die efficiënziekte, ik ook. Ben je ook nog iemand die regelmatig: “Ja, maar…” zegt? Of denkt in termen van “Als ik dit en dat…. dan kan ik eindelijk…”? Dan moet je gaan oppassen.

Neem het boekje ‘The 4 hour workweek’ van Timothy Ferriss. Je geld verdienen met maar 4 uur werken per week, klinkt heel erg efficiënt en riekt naar tijdswinst. Maar het lezen van dit boekje kost je een paar uur. Het ding is 320 pagina’s. Wanneer je overweegt dit boekje te gaan lezen moeten er dus direct alarmbellen gaan rinkelen. Je gaat namelijk opgeven wat je hebben wilt.

Zelf lees ik zelden informatieve boeken die door veel mensen gelezen worden. Wanneer iemand me tipt dat ik iets ‘moet’ lezen dan vraag ik deze persoon wat er zo goed was aan dat boek en wat hij/zij ervan geleerd heeft, of nu anders doet. Ik krijg dan vaak prachtige samenvattingen. En die persoon kan ik ook nog eens concrete vragen stellen… dat boek niet.

Leuk, leuker, leukst en dan zelfs wellicht gelukkig

Wanneer je tijd over wilt houden voor leuke dingen, dan doe je op dat moment dus dingen die niet leuk zijn. Dan word het tijd stil te staan bij de vraag waarom je die dingen doet? Vaak gaat het dan direct over werk. Geloof je dat je alleen maar kunt verdienen door dingen te doen die niet leuk zijn? Werkten je ouders hard, en werk je daarom ook maar hard? Of betekent hard werken stoppen met nadenken? En hoe vaak maak je de balans op of iets ook echt werkt?

Wij zijn in Nederland nogal behept met een sterke arbeidsethos. Maar je hoeft niet meer te doen dan te zorgen dat er brood op de plank komt. En zelfs dat is al een echt ouderwetse gedachte.

Dus doe eens even niks, helemaal niks, en ga zitten tot je je antwoord krijgt. Of zoals iemand eens tegen me zei: “Ik ging op bed liggen en ik zou er pas vanaf komen als ik wist wat ik wilde. Toen ik eraf kwam, wist ik wat ik wilde. Ik wilde een banaan.”

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Iemand bij Philips had kennelijk besloten dat mensen niet van mens tot mens ontslagen dienen te worden, maar van brief tot mens. En ook was besloten dat deze brief geautomatiseerd gemaakt en verstuurd moest worden. Dat smaakt vreemd en we zijn mensen, dus dat gaat soms zo. Maar wat teveel zout in het eten lijkt, wordt bijna zout in wonden. Daar waar Philips in de media excuses zou kunnen aanbieden, doet ze er een schepje bovenop met de mededeling: “Het is een betreurenswaardige fout, we gaan zeker naar het systeem kijken”.

Auw! Daar zit net zoveel onmenselijke afstand in (of was dat nu juist menselijk?) als ontslag middels een brief. “Beste treurende heer Philips, inderdaad het systeem heeft pijn, laten we daar een dropje op leggen. En laten we niet naar de mensen kijken…”.

Ik hoop echt heel hard dat deze 13 mensen èn excuses, èn een bos bloemen èn een extra week vakantie krijgen. Maar dat laat ik graag aan Philips over.

Waarom is het nu goed om excuses aan te bieden?

Je excuses aanbieden is niet meer en niet minder dan de ander laten weten dat je je ten volle bewust bent van het mogelijke negatieve effect dat jouw gedrag op de ander heeft. Het is een vorm van stilstaan bij een gebeurtenis die onomkeerbaar is. Het is een manier van zeggen: “Ik heb het gezien, ik weet het, ik voel het en als ik het anders kon doen dan deed ik dat, maar dat gaat niet. Sorry.”

Ik schrijf bewust een gebeurtenis die onomkeerbaar is. Want zo is het. Niemand van ons kan de tijd terugdraaien en niemand van ons kan ervoor zorgen dat een gevoeld gevoel ont-voelt wordt. Wat we echter vaak doen is direct naar de praktische gevolgen kijken van een daad, en kijken of we die gevolgen kunnen herstellen of ongedaan maken. Dan ga je echter voorbij aan het mens zijn. Aan het feit dat het erg pijn kan doen om een ontslagbrief te krijgen. De ervaring kun je NIET undo’en. Alleen stilstaan bij het oplossen van de gevolgen, of het opsporen van de oorzaak is nooit voldoende.

Je excuses aanbieden vraagt dat je mild naar jezelf kunt zijn, en jezelf als mens onder de mensen kunt zien. En dan valt het excuses aanbieden vaak reuze mee. Of blijkt dat iemand je dankbaar is. Omdat je blunder een nog leukere baan opleverde. Bij Sony bijvoorbeeld.

Vraag je eens af: is er iemand aan wie ik mijn excuses zou moeten of willen aanbieden? Wanneer er binnen 3 seconden een naam in je omhoog komt, doe het dan ook. Dat maakt je nog meer mens dan fouten maken.

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Betrouwbaar zijn gaat over beloftes en het inlossen van beloftes. Nu kun je beloftes maken, maar beloftes ontstaan ook. Soms zelfs zonder dat je daar erg in hebt. De belangrijke vraag is dan niet of je ze maakt, maar hoe je ze maakt.

Het ontstaan van kleine beloftes

Vaak ontstaan beloftes omdat je zelf concrete tijdstippen, aantallen of hoeveelheden noemt. Kortom alles wat meetbaar is. Maar wij mensen praten gelukkig niet de hele dag met elkaar alsof we wetenschappers in een experiment zijn. Kinderen kunnen dat soms heel mooi even wel doen en dan oprecht aan iemand vragen: “Hoeveel houd je van me?”.

Meestal hoef je geen aantallen te noemen. Sommige dingen weet je gelukkig gewoon. Als je zegt: “Ik bel je vanavond”. Dan is dat meestal ergens tussen 18:00 uur en 22:00 uur. En dan mag je in de zomer best om 22:30 uur bellen en in de winter ligt dat weer iets anders omdat het eerder donker is.

Misschien heb je na het lezen van de vorige alinea een ander idee over de tijdstippen, want ik heb een heleboel aannames gedaan. En precies daar zit de crux van het ontstaan van beloftes. Een belofte ontstaat in wat de ander voor waar aanneemt. Dat kan echter iets ander zijn dan wat jij hebt willen overbrengen.

Je kent de volgende situatie vast: Je zegt iets en de ander knikt ja. Je denkt dat je elkaar begrepen hebt en neemt afscheid. Maar wat verwacht die ander nu? Waar laat je de ander nu mee naar huis gaan? Is dat iets dat jij waar kunt maken en wilt maken?

Verifiëren en ondubbelzinnig praten

Er zijn twee simpele manieren waarop je kunt zorgen dat er in jouw hoofd hetzelfde zit, als in het hoofd waar je het gesprek mee voerde.

1. Vraag voordat je een gesprek of een gedeelte van een gesprek afrond (dit soort momenten herken je vaak aan het feit dat de stilte die valt net even langer duurt dan de ‘normale’ stiltes in het gesprek) wat de ander begrepen heeft.
2. Spreek niet dubbelzinnig en neem geen dingen aan die dubbelzinnig zijn.
   Stel, iemand geeft op een vraag het volgende antwoord: “Ja, dat lijkt mij ook het beste, omdat de gewenste uitkomst afhangt van het feit dat hij ook het verband heeft aangetoond tussen de relatie onderling.”
   Het is nu verleidelijk om af te gaan op de ja aan het begin van de zin, en aan te nemen dat hij bevestigd heeft. Ja, is tenslotte een bevestiging. Maar heeft deze persoon ook willen bevestigen? Hij was niet ondubbelzinnig en dus is het handig te checken wat hij nu precies bedoeld heeft.

Het dubbelzinnige is er soms ook met het gebruik van ja en nee als antwoord op schijnbaar simpele vragen. Vooral vragen waarin ontkennende vormen zitten, kunnen lekker verwarrend zijn. Als iemand je vraagt: “Wil je dat ook niet?” En jij antwoord: ” Ja!” Heb je dan ingestemd met het niet-willen? Of wil je wel? En als je nee gaf als antwoord, ontken je dan het niet-willen en wil je het dus wel? Of bevestig je juist in je ontkenning het niet te willen? Meestal kun je het gelukkig wel uit de intonatie opmaken, maar ja dat is dan wel weer een aanname…

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Toen ik eens in zo’n situatie zat, zei iemand tegen me “Geldproblemen los je niet met geld op.” Op dat moment begreep ik niet wat ik daar mee moest, maar het bleef wel hangen. Ergens wist ik: ‘dit klopt’.

Geld als rekeneenheid beschouwen

Er zijn veel manieren waarop je naar geld kunt kijken: als je € 1000,- tekort komt, heb je € 1000,- nodig en is je probleem opgelost. Zeker als ingenieur is dat voor mij een aannemelijke gedachte. Geld kun je uitdrukken in aantallen en dus kun je er mee rekenen. Je kunt er een tekort of een teveel van hebben. Dat klopt. En het klopt alleen zolang je het begrip tijd buiten beschouwing laat.

Tijd

Met geld koop je eten, kleding, benzine, en je betaalt je huur of hypotheek ermee. Dat zijn zaken die je of opmaakt of voor een bepaalde termijn krijgt. Eten verteer je, en na een maand wonen ‘koop’ je weer een nieuwe maand wonen. Met geld is het net als met slapen en eten. Je kunt niet zoveel eten of slapen dat je het een jaar niet meer nodig hebt. En de meeste van ons kunnen ook niet cash een huis kopen. Kortom: geld moet rollen. Je hebt er alleen plezier van als je er iets mee doet.

Geld is dus een rekeneenheid, geld is aan tijd gebonden en het uitgeven is noodzakelijk voor je levensbehoeften. Wanneer iemand dus tekort heeft is niet een hoeveel vraag belangrijk, maar een waardoor vraag. Waardoor komt het dat iemand niet genoeg heeft?

“Geldproblemen los je niet met geld op” betekent dat een geldprobleem dat vaker voorkomt of terugkomt, ergens anders dan bij geld zijn oorzaak heeft liggen. Dat geld is een uitingsvorm van een onderliggend probleem.

Natuurlijk is het, wanneer je vaak honger hebt, zinvol je af te vragen of je voldoende eet. Maar stap twee is je afvragen waardoor je vaak honger hebt. Je kunt niet eenmaal niet een dag zoveel eten dat je een maand niets meer nodig hebt, zo is het ook met geld.

Geld als waarderingsmiddel beschouwen

Geld is ook een middel waar we waardering mee uitdrukken. Als je dus vaak een tekort aan geld hebt dan lever je misschien te weinig waarde. Of je levert wel waarde maar je ziet dat niet, of je levert je waarde op de verkeerde plek, jij ziet het maar anderen niet. Ergens doe je dan iets ‘niet goed’, en krijg je onvoldoende waarde-ring. (Let op: ik heb het niet over rijk worden, maar over gewoon prettig leven).

Als je geen werk hebt is dat heel inzichtelijk, als je wel werk hebt en niet voldoende verdient, dan doe je misschien niet het juiste werk of je baas wil je niet de waarde geven die je levert. Het loont dan de moeite eens te gaan praten met iemand die een andere kijk op je werk heeft dan jij.

Wanneer je akkoord bent gegaan met een laag salaris, is het zinvol je af te vragen hoeveel je jezelf waard vindt. Waarom ben je akkoord gegaan met dat salaris? Komen daar antwoorden op als: In deze branche is niet veel te verdienen. Vraag je dan af waarom je dan in die branche zit. Iemand anders de ’schuld’ geven van de hoogte van je inkomen ‘helpt niet’. Daar word het eenvoudigweg niet meer van. De enige manier waarop je dat salaris omhoog krijgt is door verantwoordelijkheid te nemen voor je situatie. Het is zoals het is.

“Ik ging ooit akkoord met € 1200,- bruto en moest daarvoor ruim 50 uur per week werken. Toen ik om salarisverhoging vroeg zei mijn baas: “Je bent er zelf mee akkoord gegaan.” En dat was dat en voor haar ook meteen het einde van het gesprek. Ze had gelijk, maar de wens meer te verdienen bleef. Dus ging ik op zoek naar een plek waar ik meer kon verdienen.”

Geld als energie beschouwen

Onlangs las ik weer ergens de zin “Geld is energie.” Wanneer ik zoiets lees, krommen mijn tenen een beetje, zeker als het in een ’spiritueel’ boekje vol aquarellen staat. Maar het is wel waar.

Geld is deels net als elektriciteit. Het stroomt je portemonnee in en weer uit. En op het moment dat het in de handen van iemand anders is, is het (in tegenstelling tot elektriciteit) nog steeds dezelfde hoeveelheid energie (de inflatie buiten beschouwing gelaten). Die persoon kan het op zijn beurt ook weer uitgeven. In dat opzicht is geld dus energie, omdat je het kunt doorgeven zonder dat het waarde verliest.

Geld is gekoppeld aan vertrouwen

Vroeger was geld gemaakt van goud en zilver. Metalen die iedereen wel wilde hebben. Dat is allang niet meer zo. We werken met een ander vertrouwenssysteem van moeilijk na te maken briefjes tot giraal beveiligd (internet) geld, aandelen, opties en obligaties. Allemaal op basis van vertrouwen. Op bepaalde momenten ruil je dat vertrouwen in voor boodschappen, een nieuwe fiets of een auto.

Of je ergens vertrouwen in hebt is een kwestie van emoties, waarbij (onbewust) veel meespeelt. Het kleurrijke ICESAVE logo riep bij mij in den beginne heel andere emoties op dan op dit moment (en dan heb ik nog het geluk dat ik er geen rekening had).

Geld kun je dus zien als een rekeneenheid, waarderingsmiddel, het is energie en de waarde is ook nog eens gekoppeld aan emoties.

Geld als liefde beschouwen?

Nu komen we op glad, maar spannend ijs. Als geld een uitdrukkingsvorm van waardering is, op energie lijkt en aan emotie gekoppeld is, dan is het idee dat geld liefde is niet zo heel vreemd.

Als iemand vaak iets voor je doet en je bedankt die persoon nooit, dan gaat dat wringen. Als je niet voldoende salaris krijgt, je daarvan baalt en je blijft toch dat werk doen zonder te solliciteren, dan gaat dat wringen.

Je kunt geld net als liefde aannemen of weigeren. Zowel geld als liefde heb je nodig in deze wereld: liefde om jezelf vanbinnen gezond te houden, geld om je bestaan buiten je gezond te houden. Geld is een middel waarmee je voor jezelf en voor anderen kunt zorgen. In een bepaald opzicht is dat ook waar liefde over gaat…

Wat is jouw visie op geld?

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Ik beschouw een ondernemer als succesvol wanneer hij met plezier goed werk levert en voldoende verdient om zichzelf en zijn onderneming gezond te houden.

In alle gesprekken met collega ondernemers en cliënten, die ik voerde over dit onderwerp, kwamen steeds een aantal zaken naar boven. Er blijken gemene delers te zijn tussen succesvolle ondernemers, los van het vakgebied waarin ze werken of de expertise die ze in huis hebben.

Met opleiding lijkt het vaak weinig te maken te hebben. Er zijn voldoende mensen die een bedrijf hebben in een richting waarin ze geen opleiding volgde of voor een richting kozen waarin geen opleiding bestaat.

Succesvolle ondernemers blijken:

1. Van werken te houden

Onlangs las ik ergens de spreuk: “Wanneer mensen blij zijn dat ze vakantie hebben, doen ze niet het juiste werk.” Dat is een beetje een zwart/wit uitspraak, vakantie is ook leuk. Maar er zit een mooie kern in. Wanneer je doet wat jij leuk vindt en het lukt je daar geld mee te verdienen, dan heb je dus leuk werk. Ondernemen gaat ook over je hart achterna gaan en doen waar jij van houdt.

Ik spreek genoeg mensen die nog steeds geloven dat je alleen iets bereikt als ondernemer met zwoegen, afzien, strijd en bikkelen. Dat is een in essentie mooie, maar beperkende overtuiging. Ik geloof dat je met zo’n overtuiging niet zozeer iets bereikt omdat je hard werkt. Maar omdat je erin gelooft dat je daar zult komen waar je zijn wilt.

Plezier maken en genieten van de luchtigheid hoort ook bij ons bestaan. In het Grand Café je bespreking houden kan veel gezelliger en net zo effectief zijn.

Succesvolle ondernemers hebben een doel, en weten dat ze dat doel kunnen bereiken. Daarom houden ze van werken.

2. Van geld te houden

Geld is niets meer en niets minder dan het wereldwijd geaccepteerde ruilmiddel. Je kunt er bij iedereen mee terecht. Dat betekent dat je er heel veel mee kunt doen. Je kunt er veel van krijgen, en veel van weggeven.

Economen weten het ook. Het gaat niet louter om de hoeveelheid, maar om hoeveel er hoe vaak van eigenaar wisselt. Anders gezegd: Als je geld snel doorgeeft, hebben er de meeste mensen plezier van.

Succesvolle ondernemers blijken van geld te houden. Niet om er bovenop te gaan zitten en te zeggen: “Dit is van mij, afblijven.” Nee, omdat ze het leuk vinden om geld te krijgen en het daarna weer uit te geven. Om er dingen mee te doen, die goed voor zichzelf of hun bedrijf zijn. Zoals mooi briefpapier laten drukken of een bedrijfspand kopen waarin je precies dat kunt doen wat je voor ogen hebt.

Succesvolle ondernemers weten goed wat je kunt doen met geld en doen dat ook.

3. Van mensen te houden

Een ondernemer doet (bijna) altijd zaken met mensen. Dat betekent dat je elkaar ziet, belt, mailt. Contact hebben met anderen is waar een groot deel van ondernemerschap om draait.

Alle mensen, en dus ook klanten, voelen of ze gewaardeerd worden of niet. Klanten voelen of ze gewenst zijn om hun mens zijn, of dat ze alleen maar welkom zijn omdat ze geld komen brengen. Het is een stuk leuker zaken doen met iemand die jou ook waardeert.

4. Tijd als een cadeau te beschouwen

We krijgen allemaal 24 uur in een dag, en dan krijgen we weer een nieuwe dag. Dat is een gegeven, meer krijg je niet en gelukkig ook niet minder. Het is dus verstandig om zuinig op je tijd te zijn. Daarmee bedoel ik niet dat je alles snel moet doen, berekenend of efficiënt.

Wat succesvolle ondernemers gemeen hebben is dat ze een goed besef hebben van tijd. Ze hebben een eigen antwoord op vragen als:

• Wat doe ik wel en wat doe ik niet?
• Bedenk ik een plan of ga ik aan de slag?
• Plan ik volgtijdelijk of op vaste tijdstippen?
• Ga ik naar een geplande afspraak of verplaats ik die omdat er iets voorbij komt dat belangrijker voor me is?

De succesvolle ondernemer is zorgvuldig met zijn tijd en koestert hem.

5. Goed voor zichzelf (en klanten) te zorgen

Ik schreef het hierboven al: “Wanneer je doet wat jij leuk vindt en het lukt je daar geld mee te verdienen, dan heb je dus leuk werk.” Doen wat je leuk vindt kan als je weet wat je leuk vindt. Daarvoor moet je jezelf en je verlangens serieus nemen.  Stilstaan bij soms grote vragen als: “Waarom doe ik wat ik doe?” “Wil ik dit blijven doen?” Succesvolle ondernemers reflecteren regelmatig.

Een ondernemer moet veel alleen doen. Wanneer je in loondienst bent zorgt een werkgever voor je. Letterlijk. Die zorgt dat de verwarming aan is als je op maandag op kantoor komt. Dat je een bureau hebt, er een koffieautomaat is, er werk voor je is en je daar salaris voor krijgt. Vaak is je pensioen ook deels geregeld. Als ondernemer moet je dat allemaal zelf doen. Daar schrok ik in het begin flink van en ik was vast niet de enige. Er is veel om zorg voor te dragen. Dat is echter wel heel erg leuk om te doen, en je krijgt er vanzelf een beetje handigheid in.

Een succesvolle ondernemer zorgt  goed voor zichzelf. En dan wordt goed voor je klanten zorgen vanzelfsprekend.

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Emoties kunnen verdeeld worden in vier primaire emoties: bang, boos, blij en bedroefd. (Andere emoties zoals jaloezie, afgunst, schaamte, medelijden, wrok worden beschouwd als secundaire of samengestelde emoties omdat er denken aan te pas komt, en laat ik hier buiten beschouwing).

Primaire emoties zijn er al op vroege leeftijd, eerder dan secundaire. En dat is niet zonder reden. Ze hebben een functie, een probleem oplossende functie. Door te luisteren naar je gevoelens kom je te weten wat je nodig hebt. Iedere emotie heeft zijn functie. Thomson plaatst die functie in een relatie met de tijd. Het verleden, het nu en de toekomst.

Bang

Bang is de emotie die gekoppeld is aan de toekomst. Het is wat je voelt wanneer een ongewenste situatie zich aandient of in je gedachten opkomt. Een situatie die je niet wilt, die beschadigend is of levensbedreigend. Wanneer je dus angst voelt is dat een teken om in actie te komen en te voorkomen dat datgene niet plaatsvindt. Dat kan zowel betekenen dat je vlucht voor iets, je verbergt of dat je ergens juist wel op af gaat om het te voorkomen.

foto: Joe the WOP

Boos

Boos is gekoppeld aan het hier en nu. Boos is de emotie die je voelt wanneer een ongewenste situatie zich nu op dit moment voordoet. Het is dan dat mensen vaak roepen: “en nu is het genoeg!” Het is van de vier primaire emoties diegene die het meest dicht staat bij het krijgen van directe energie. Er komt vaak adrenaline vrij. En dat is handig, want bij deze emotie is er ook vaak weinig tijd.

Wat veel gebeurt met boosheid is dat mensen het wel uiten, maar niet juist adresseren. Bijvoorbeeld: Je bent boos op je baas, maar wordt thuis pas boos als je je vrouw erover vertelt. Bij je vrouw moet je dan niet zijn met je boosheid, wel bij je baas. Er is dan sprake van opgespaarde boosheid. Dat opsparen kunnen mensen maanden tot jaren doen. In het geval van de baas kan het bijvoorbeeld ook zo zijn dat je ook eigenlijk niet op je baas boos bent. Maar op iemand op wie je baas lijkt.

foto: Tom T

Bedroefd

Verdrietig zijn (het woord ‘bedroefd’ word veel gebruikt om de ezelsbrug met de 4 B’s), is gekoppeld aan het verleden. Verdriet is het proces van het aanvaarden van een ongewenste situatie, waar je niets meer aan kunt veranderen. Zoals bijvoorbeeld het overlijden van iemand, chronisch ziek worden, een baan verliezen, geen kinderen kunnen krijgen.

foto:  Honikum

Blij

Als laatste is er blijdschap. Het wonderlijke is dat Thomson hier niet over schreef, maar de betekenis laat zich na de vorige drie emoties niet zo moeilijk raden. Alle bovenstaande emoties hebben te maken met ongewenste situaties. Blijdschap geeft aan dat de situatie goed is. Dat je vrede hebt met de loop der dingen, of gewoon heel veel lol. In die zin gaat blijdschap overtijdloosheid.

foto: Ernst Moeksis

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto bovenaan: Flickr.

Keuzes maken

Op lifehacking.nl wordt regelmatig geschreven over keuzes maken. Zoals Karin Bosveld in dit leuke artikel van 15 mei 2008.

Wat is dat toch met keuzes maken dat het zo boeiend maakt? Denk aan Morpheus’ rode en blauwe pil in de film The Matrix. En moet Roodkapje de wolf nu wel of niet vertrouwen? En liep het bij de verkeerde keuze, nu juist slecht of goed af met haar?

Ik denk dat keuzes maken zo’n boeiend onderwerp is, omdat wanneer je een keuze maakt, je simpelweg de onomkeerbare beslissing neemt om verantwoordelijkheid te gaan dragen voor de gevolgen van je keuze.

Die gevolgen hoef je nog niet te dragen op het moment dat je nog niet gekozen hebt. Je kunt dan als het ware even stilstaan op dat kruispunt waar je links, rechts en rechtdoor kunt. En dat maakt kiezen zo fascinerend. Het is de stilte voor de storm. Het is als het moment net voor het uitpakken van een cadeau in pakpapier. Is het wat je altijd al wilde hebben, of krijg je iets waar je absoluut niet op zat te wachten en je wel zeeën van tijd gaat kosten?

Nu vallen de gevolgen bij het uitpakken van een verjaardagscadeau vaak wel mee. Maar kiezen tussen een operatie of medicijnen is van een andere orde. De crux bij kiezen is steeds of je bereid bent de consequenties te dragen van je keuze.

Nu zijn mensen daar meestal wel bereid toe als de keuze leidt tot wat ze willen hebben. Maar als het anders uitpakt dan wat je wilt. Tja, dan zit je met de ΄gebakken peren΄.

Kiezen is controle loslaten

In het boek Alice in Wonderland vraagt Alice aan de kat welke weg ze moet kiezen. De kat vraagt: “Waar wil je heen?” Alice antwoord: “Dat weet ik niet.” Waarop de kat antwoord: “Dan is iedere keuze goed.”

Wat het antwoord van de kat zo mooi maakt is dat hij de uitkomst loskoppelt van wat Alice wil. Wij willen nog al eens denken dat keuze en uitkomst aan elkaar vast zitten, en dat zitten ze meestal niet.

Achteraf zit er vaak wel logica in een uitkomst. Maar dat betekent niet dat ‘keuze’ en ‘uitkomst’ vooraf ook al aan elkaar gekoppeld zijn. De logica is er vaak pas achteraf. Søren Kierkegaard schreef dat heel compact op:

“Life can only be understood backwards,
but it must be lived forwards.”

Succes met loslaten!

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

In een reactie op weggestopt verlangen zei ik eens: “Iets is pas mislukt als je besloten hebt op te geven.” Daar kreeg ik heftige reacties op terug. Ik zou een gebrek aan inlevingsvermogen in de situatie hebben. Toch bleef de vraag knagen. Hoe komt de een tot een oplossing en de ander niet?

‘Kan niet’ wereldbeeld

Mensen die niet in het verwezenlijken van hun verlangen geloven, geloven wel ergens anders in. Ze geloven in redenen waarom iets niet lukt, niet kan, niet zal gaan lukken of weer fout zal lopen. Ze komen soms simpelweg niet verder omdat ze vasthouden aan dat wereldbeeld. Een wereldbeeld van ‘kan niet’. Wanneer je luistert naar een verhaal van iemand die er niet in gelooft, dan neemt diegene jou mee in dat wereldbeeld. Je wordt meegenomen in het ‘bos van de niet bestaande oplossing’. Soms hebben mensen dingen daar zo veel en vaak overdacht dat het ook echt schier onmogelijk lijkt een probleem op te lossen. Als je maar diep genoeg mee dat bos in loopt, geloof jij het ook! Net als die persoon zie jij dan ook allemaal beren op de weg. En dan?

‘Kan wel’ wereldbeeld

De eerste stap naar een oplossing die ik leerde is te stoppen met luisteren naar verhalen over waarom iets niet kan. Je wordt er om te beginnen moe van, dat is al een goede reden het niet te doen. Maar iets anders is nog veel belangrijker. Wanneer je naar een verhaal van iemand luistert gaat je bewustzijn mee met het verhaal en de feiten. Je bewustzijn probeert te volgen en te begrijpen. Je onderbewustzijn gaat echter ook mee, niet op de informatie maar op de gevoelens erachter. En die gevoelens maken nu juist dat jij ook gaat geloven dat iets niet kan. Je kunt je vast wel zo’n situatie herinneren. Waarin je eerst veel energie hebt, en nadat je gepraat hebt met iemand die allemaal beren op de weg ziet, voel je je ineens een stuk minder levenslustig.

Martijn Aslander (auteur lifehacking.nl) zegt wel eens over mensen: “Je hebt putjes en motortjes.” Dus stop met luisteren naar waarom iets niet kan, het is niet constructief.

Verbeelding

De tweede stap naar een oplossing gaat over verbeelding. Jij en ik zitten op een stoel, rijden in een auto met plofmechanisme (de benzinemotor) en lezen weblogs op razendsnelle stroompjesapparaten (de pc) omdat ze uitgevonden zijn. Omdat er eens iemand, of een groep mensen, het verlangen had zoiets in de wereld te zetten. Ik geloof dat dat waarvan men zegt dat het ‘niet kan’, gewoonweg nog niet uitgevonden is. Dat lijkt kinderlogica om dat zo te zeggen, en dat is het denk ik ook. Het is simpelweg een focus in de richting van een oplossing. Zeggen dat iets niet kan heeft gewoon niet zo veel zin, het brengt je niets, behalve gelijk.

Dat klinkt wellicht groots ‘geloven dat iets kan’, dat is het ook, er komen mooie dingen uit voort. En ik heb het niet over het oplossen van wereldproblemen. Sommige zaken hebben ook nog steeds gewoon tijd nodig en de dood blijft door verbeelding ook niet thuis. Ik heb het over verlangen dat je in je eigen bestaan tegenkomt. Van het ontdooien van je vriezer, iets lekkers koken als je weinig tijd hebt tot meer klanten werven voor je bedrijf. De echte beperkingen liggen volgens mij niet in de werkelijkheid, maar in de geest. Of anders gezegd, in een gebrek aan verbeelding.

Het stimuleren van verbeelding

Het enige dat je op de weg van probleem → verlangen dus hoeft te doen is de verbeelding te stimuleren. In de praktijk kun je dat als volgt aanpakken:

1. Luister, als iemand vertelt wat hij wil, maar voel vooral waar zijn passie bij zit (dat vraagt een beetje oefening).
2. Laat hem niet uitpraten als hij je gaat vertellen waarom iets niet kan. Ga er niet in mee! Ga er niet naar luisteren! Blijf in plaats daarvan bij de passie die je voelde en stel een kleine vraag over die wens, dat idee of verlangen. Als je bijvoorbeeld weet dat iemand met een boot naar Frankrijk wil, stel je de vraag: wat voor soort boot zou je dat mee gaan doen?
3. Luister naar het antwoord en stel een volgende eenvoudige vraag naar aanleiding van het antwoord dat je kreeg. Bijvoorbeeld: met hoeveel man ben je op de boot?
4. Stel weer een volgende eenvoudige vraag en kijk hoe ver die persoon zijn verlangen durft te volgen.
5. Zo kun je steeds verder gaan. Het doet er op een gegeven moment niet meer toe wat nu werkelijk kan of niet. Het verlangen komt aan de oppervlakte, dat is genoeg.

Als je dit een beetje vaardig doet zal het lastig worden voor diegene om zijn verlangen weer ‘in de koelkast’ te zetten.

Veel plezier! En let op: ik ben niet aansprakelijk voor het kwijtraken van vrienden, omdat ze zo nodig met een boot ….

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.