De functie van emoties

Je krijgt ze gratis bij je geboorte: emoties. Het zijn de signalen die je vertellen hoe het met je is. En ik heb mij als puber wel eens afgevraagd wat ik toch met al die gevoelens moest, en met mij op die leeftijd vast vele anderen. Onlangs las ik ergens een kort stukje van George Thomson over de functies van emoties, dat ik graag in mijn pubertijd tegen was gekomen. Het is simpel, helder en stelt je in staat de juiste actie aan je gevoelens te koppelen.

Emoties kunnen verdeeld worden in vier primaire emoties: bang, boos, blij en bedroefd. (Andere emoties zoals jaloezie, afgunst, schaamte, medelijden, wrok worden beschouwd als secundaire of samengestelde emoties omdat er denken aan te pas komt, en laat ik hier buiten beschouwing).

Primaire emoties zijn er al op vroege leeftijd, eerder dan secundaire. En dat is niet zonder reden. Ze hebben een functie, een probleem oplossende functie. Door te luisteren naar je gevoelens kom je te weten wat je nodig hebt. Iedere emotie heeft zijn functie. Thomson plaatst die functie in een relatie met de tijd. Het verleden, het nu en de toekomst.

Bang

16.jpg

Bang is de emotie die gekoppeld is aan de toekomst. Het is wat je voelt wanneer een ongewenste situatie zich aandient of in je gedachten opkomt. Een situatie die je niet wilt, die beschadigend is of bedreigend. Wanneer je dus angst voelt is dat een teken om in actie te komen en te voorkomen dat datgene niet plaatsvindt. Dat kan betekenen dat je vlucht voor iets, je verbergt of dat je ergens juist wel op af gaat om het te voorkomen.

Omdat bang-zijn gaat over iets in de nabije toekomst, ben je in zekere zin altijd bang voor iets dat op dat moment nog fictief is. Je kunt daarom ook bang zijn voor iets waarvan het onwaarschijnlijk is dat het zal gaan gebeuren. Dan is het zinvol je angst aan de werkelijkheid te toetsen. Angst die niet reel bleek, kan op die manier verdwijnen. Zoals een kind dat bang is voor een krokodil onder zijn bed, ook gewoon onder zijn bed moet kijken.

Boos

15.jpg

Boos is gekoppeld aan het hier en nu. Boos is de emotie die je voelt wanneer een ongewenste situatie zich nu op dit moment voordoet. Het is dan dat mensen vaak roepen: “en nu is het genoeg!” Het is van de vier primaire emoties diegene die het meest dicht staat bij het krijgen van directe energie. Er komt vaak adrenaline vrij. En dat is handig, want bij deze emotie is er ook vaak weinig tijd.

Wat veel gebeurt met boosheid is dat mensen het wel uiten, maar niet juist adresseren. Bijvoorbeeld: Je bent boos op je baas, maar wordt thuis pas boos als je je vrouw erover vertelt. Bij je vrouw moet je dan niet zijn met je boosheid, wel bij je baas. Er is dan sprake van opgespaarde boosheid. Dat opsparen kunnen mensen maanden tot jaren doen. In het geval van de baas kan het bijvoorbeeld ook zo zijn dat je ook eigenlijk niet op je baas boos bent. Maar op iemand op wie je baas lijkt.

Bedroefd

14.jpg

Verdrietig zijn (het woord ‘bedroefd’ word veel gebruikt om de ezelsbrug met de 4 B’s), is gekoppeld aan het verleden.

Verdriet is het proces van het aanvaarden van een ongewenste situatie, waar je niets meer aan kunt veranderen. Zoals bijvoorbeeld het overlijden van iemand, chronisch ziek worden, een baan verliezen, geen kinderen kunnen krijgen.

Blij

11.jpg

Als laatste is er blijdschap. Het wonderlijke is dat Thomson hier niet over schreef, maar de betekenis laat zich na de vorige drie emoties niet zo moeilijk raden. Alle bovenstaande emoties hebben te maken met ongewenste situaties.

Blijdschap geeft aan dat de situatie goed is. Dat je vrede hebt met de loop der dingen, of gewoon heel veel lol. In die zin gaat blijdschap over tijdloosheid.

EEN ARTIKEL VAN JASPER JOBSE, Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl.
kleine fotos: Joe the WOP, Tom T,  Honikum en Ernst Moeksis
8 Reacties
  1. Pingback: Man-zijn #2: blijven staan | een artikel op jasperjobse.nl

  2. Hoi Ryanne,

    George Thomson schreef erover in een publicatie met de titel “Fear, Anger and Sadness” in 1983. Het staat daarin op blz. 20 t/m 24 en de uitgever is TAJ. Dat is alle informatie die ik je kan geven.

    Ik hoop dat ik je zo wat verder heb geholpen en wens je veel succes!

    groet, Jasper

  3. Hoi,
    Ik ben op zoek naar dat stukje van George Thomson, maar ik kan het nergens vinden, alleen stukken van mensen die zeggen dat ze het gelezen hebben.
    Weet jij waar ik het kan vinden?
    Alvast bedankt!

  4. Interessant stuk, komt zeker van pas bij mijn studie relatiecounselling. Daar draait alles om gevoel. Is er overeenstemming tussen wat je voelt, doet en denkt? Het is aan de counseller om samen met de cliënt die drie punten weer met elkaar in evenwicht te brengen. Een dankbare taak!

  5. Leuk, om de emoties gerelateerd te zien aan een tijdslijn!
    Geeft een nieuw soort inzicht.

    Grt, Marjolein

  6. De informatie komt uit verschillende boeken en mijn praktijkervaring. De aanleiding voor het stuk vond ik in het boek: Transactionele Analyse, handboek voor professioneel en persoonlijk gebruik door Ian Stewart. Hierin wordt George Thomson genoemd, hij legt de relatie met tijd en emotie. Van George Thomson heb ik geen boek kunnen vinden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *