Van jongen naar man

Als je als jongen geboren wordt, moet je op een gegeven moment de oversteek maken naar de mannenwereld. Je kunt niet eeuwig een ventje blijven. En als je baard begint te groeien, is het tijd.

Man worden doe je niet alleen door voor de eerste keer te ejaculeren, 18 te worden of je rijbewijs te halen. Daar is meer voor nodig. In niet Westerse culturen bestonden en bestaan er nog steeds inwijdingsrituelen om dat te doen. Grote rituelen als sprong naar het volwassen-zijn. Rituelen met veel pijn, die ook nog eens lang duren. Zo zijn er verhalen uit het oerwoud van jongens die uit hun hut weggerukt worden bij hun moeder. En als de moeder daarbij flink schreeuwt en jammert, is de oversteek naar de mannenwereld begonnen.

Je kunt niet eeuwig een ventje blijven. En als je baard begint te groeien, is het tijd.

Eenmaal los van de moeder word zo’n jongen zonder eten en met niet veel meer dan een mes en iets om vuur te maken door een groep mannen, onder leiding van zijn vader, diep het oerwoud ingebracht. Daar blijft hij een aantal weken alleen achter. Terug komen naar het dorp is geen optie. In het bos zoekt hij zijn eigen eten, maakt een eigen slaapplaats, beschermd zich tegen roofdieren en zorgt zelf dat hij het goed heeft. Er is niemand die hem helpt. Als hij gewond raakt moet hij zichzelf verzorgen.

Barbaars

Dit soort verhalen klinkt ons vaak nogal barbaars in de oren. En zo dacht ik er ook over. Ik vond het zelfs schromelijk overdreven. Ik vond op kamers gaan wonen en een beetje voor jezelf kunnen koken wel genoeg.

Tot ik zelf een aantal van dit soort initiatierituelen deed. In een andere vorm weliswaar. Mijn moeder woont sowieso niet in een hut. Ze wist niet eens dat ik van huis was. Het was gewoon in Europa, daar zijn ook bossen. Alle mannen waren voor de wet allang volwassen en ik mocht na afloop warm douchen. Maar de impact was groot. Ik ben er nog steeds blij mee. De blauwe plekken en bloeduitstortingen op mijn lijf nam ik graag voor lief. Wat ik precies deed ga ik je niet vertellen. Zulke dingen doen heeft alleen effect als je niets weet over wat je te wachten staat.

Het feest

Na een aantal weken wordt de jongen opgehaald uit het bos. Hij heeft de oversteek gemaakt en het is tijd voor het feest. Een groot feest en het hele dorp doet mee. Uitbundig en zonder inhouden. Dat betekent niet dat iedereen zich laveloos zuipt, nee dat betekent vooral dat er voluit gedanst en bewogen wordt. Door mannen én vrouwen. Want de oversteek naar de mannenwereld is er een die je vooral met je lijf maakt.

De man is er nu één van hen. Iedereen in het dorp weet het. Ook de moeder weet het. Haar kleine jongen, is niet meer haar kleine jongen. Hij is niet meer van haar. Hij is van zichzelf en hij hoort bij de mannen. Hij staat niet meer onder zijn vader, maar naast zijn vader.

Het nut

Als jongens dit ritueel doorstaan om mannen te worden dan moet het nut wel heel groot zijn. Dat klopt. Een jongen leert drie dingen:

  1. Hij leert voor zichzelf zorgen. Zijn moeder is er letterlijk niet meer en zijn vader ook niet.
  2. Hij leert verantwoordelijkheid nemen voor zijn emoties, met name angst, woede en fysieke pijn. Hij leert zijn emoties en gevoelens dragen.
  3. Hij leert waar hij thuis hoort, bij de mannen.

Het tweede is iets dat bijna vreemd is. Na de rituelen die ik deed, had ik het gevoel dat mijn emoties meer van mij waren. Ondanks dat ze niet in grote of vorm veranderd waren, is de impact die ze hebben kleiner. Alsof ik ze nu heb, in plaats van dat ze mij hadden. Ik schrik er vaak niet meer van. Ik weet dat ze er zijn, maar ik ben ze niet.

Het derde is bijna niet met woorden uit te leggen. Het is een groot gevoel van rust en stevigheid. Zoiets als uit een vliegtuig stappen en weer vaste grond onder je voeten voelen. Alleen wist je niet dat je vloog.

Als man sta je nu naast je vader. Je bent nog steeds zijn zoon, maar je bent niet meer kind. Je hebt bewezen dat je jezelf kunt redden en dragen. Je bent een man geworden in de lijn van alle mannen die jou voorgingen; je vader, opa, grootvader, enz.

Jongens-mannen

In onze Westerse cultuur hebben veel mannen deze oversteek (nog) niet gemaakt of niet kunnen maken. Omdat het niet meer in onze cultuur zit, maar ook omdat veel vaders al van jongs af aan (emotioneel) afwezig zijn. Deze jongens-mannen zijn overal. Ze hebben veel geduld en empathisch vermogen, maar worstelen vaak met agressie en angst. Ze zoeken naar verbondenheid, maar weten niet waar die te halen.

Ze hebben veel geduld en empathisch vermogen, maar worstelen vaak met agressie en angst

Wanneer deze jongens-mannen in een situatie terecht komen waar grenzen een grote rol spelen, dan ervaren ze dat vaak als lastig. Grenzen die al getrokken zijn kunnen ze moeilijk accepteren. En waar grenzen door henzelf getrokken zouden moeten worden laten ze dat soms na. Ze voelen simpelweg niet waarom beide belangrijk zouden kunnen zijn, hun wens op zichzelf te staan is namelijk groter. Je voelt ze dan ook vaak hunkeren naar erkenning, maar als ze die krijgen dan weten ze niet hoe ze hem aan moeten nemen. Alsof ze niet thuis zijn en de post het pakketje erkenning weer mee moet nemen.

Jongens-mannen kunnen er veel baat bij hebben een training te volgen of zich door een man te laten begeleiden. Want een man die de oversteek heeft gemaakt weet waar de eerste grenzen liggen; wie hij is en waar hij bij hoort. Deze man voelt zich gedragen door zijn man-zijn en de soort waarbij hij hoort.

Een bijdrage van Jasper Jobse, Foto: heymarchetti Flickr
10 Reacties
  1. Wat zijn wij achter gebleven vergeleken bij inheemse bevolking, maar zoals jij dit schrijft
    is het heel mooi verwoord, ben Oma en kijk naar de kinderen van nu de wereld is heel
    spannend voor een kind en man worden is niet makkelijk in deze tijd er wordt aan alle
    kanten getrokken je moet dit en dat en kom er dan maar eens uit als kind, je kijkt tegen
    je vader op wil dat ook wel zijn zoals hij is maar hoe je moet heel stek zijn om te doen wat
    je wilt doen.
    Ik heb met heel veel interesse naar je mooie enheel begrijpende teks gekeken, ik hoop dat
    veel mensen het ook lezen warme groet Janny boekhout

  2. Hoi Jan, je zoons steunen in het loslaten (lees: naast ze gaan staan in plaats van achter of voor ze) is iets wat je uitstekend kunt doen. Ik moet denken aan de zin “je moet het wel zelf doen maar je hoeft het niet alleen te doen.”

    Ik heb in België bij Kasteel de Schans de mannenwerk training gevolgd. Daar kwamen veel vaders samen met hun zoon(s) naar toe. Hier vind je de training http://www.kasteeldeschans.com/component/content/article/5-cursussen/meerdaagse-trainingen/28-mannenwerk.html

  3. Dag Jasper,

    Ik was aan het zoeken naar ‘man-wording’, iets wat ik mijn zoons graag gun. Thuis ben ik nog het ‘alfa-mannetje’, maar dat houdt een keer op: er komt een moment dat ik wil en moet erkennen dat – ieder op z’n eigen moment – mijn zoons man geworden zijn, dat ze naast me staan.
    Je verhaal maakt overigens pijnlijk duidelijk dat ik hierin ook nog een stap te zetten heb :-/

    Ik voel de behoefte om die initiatie, die inwijding (actief) mee te maken, in ieder geval bij de oudste. Hoe kijk jij daar tegenaan? Past dat wat jou betreft, of staat dat eigenlijk haaks op het loslaten?

    Ik hoor het graag!

    hartelijke groet,

    Jan

  4. Jasper, mooi verhaal! Sta hier helemaal achter en wens mijn eigen een behouden vaart tussen jongen zijn en man worden. In Nieuw Zeeland is er zelf een high school die jongens van 13-14 jaar een half jaar in de bush laat studeren/wonen. Op zich zelf teruggeworpen met alleen maar jongens/mannen. En ik kan zeggen dat deze groep jongens met een grote grijns op het gezicht terugkomt. Klaar voor de wereld. Wat zou ik dat veel jongens toewensen. Altijd bereidt tot meer info…mail me maar.

  5. Hoi Tea, Marije, Annemieke, Anita en Joël,
    Dank voor de complimenten. Wat een fijne reacties! En wat een mooi verlangen spreekt er uit jullie reacties om zonen mannen te laten worden. Bijzonder ook dat 4 van de 5 reacties van vrouwen zijn. Het bevestigt mij weer in het beeld dat vrouwen vaak makkelijker onder woorden kunnen brengen wat er speelt.
    Bij deze nodig ik alle mannelijke lezers uit een reactie achter te laten!
    warme groet, Jasper

    PS de plek waar ik een mannentraining deed is Kasteel de Schans in België. Onder leiding van twee vakmannen Arend van Rietschoten en Fred Alebregtse (beide Nederlander trouwens). Aanrader!

  6. Hi Jasper,

    Mooi stuk. Ben benieuwd waar je die training hebt gevolgd? Kan je een website delen met ons?

  7. Hallo jasper,
    Dank je wel voor het schrijven van dit artikel. Als moeder van 3 jongens maakt dit wel wat bij me los. Zeker omdat ze opgroeien zonder vader.. Nou weet ik níet goed of dit artikel me dan gerust moet stellen of dat ik me zorgen moet maken.. Gelukkig hoor ik me zorgen te maken. En gelukkig lukt het me best aardig om ze bij tijden los te laten zodat ze zelf de dingen kunnen ontdekken.. Dat ze zelf op hun bek kunnen gaan. Maar dit valt zeker bij de oudste, waarbij deze moeder het allemaal moet leren, echt níet altijd mee! Maar ik blijf me verwonderen over de wereld van “Mars”!
    Groeten van Annemieke

  8. Hi Jasper, mooi je verhaal over man worden. Mij raakt het deel van de moeder erg. Ik ben moeder van een zoon van dertien. Op weg naar pubertijd en volwassenheid.Goed dat de moeder mag schreeuwen en jammeren om het ‘verlies’ van haar zoon. Het afscheid nemen van een periode die voorbij is kost moeite. Het verdriet daarom mogen uiten is fijn. Geeft weer ruimte om te genieten van wat er voor in de plaats komt. Het is voor een moeder goed om te weten dat haar zoon op eigen benen kan staan. Ervan uitgaande dat ik eerder zal sterven dan mijn zoon is dat hoe het moet zijn.
    Warme groet,
    Marije

  9. Mooi!, dat zou ik heel veel jongens gunnen. De overgang naar man. Dat zou voor onze samenleving een groot verschil maken, ook en juist voor de vrouwen en meisjes.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *