Man en emoties

Er ligt een nieuw boek in de winkels: Handboek voor de moderne man. Geschreven door drie Nederlandse mannen. Ik werd helemaal blij bij het horen van die titel. Er verschijnen weinig boeken over man-zijn. Ik las het voorwoord… en legde het boek teleurgesteld weer weg.

Enkele delen uit het voorwoord: ” …nooit, nooit zullen we ons hardop afvragen waarom we zijn zoals we zijn. (…) mannenvriendschappen en vader-zoon relaties gaan zelden zover dat we ook onze persoonlijke ervaringen en gevoelens willen delen. (…) vrouwen weten per definitie veel van elkaar en van zichzelf. (…) in de huidige samenleving hebben we verantwoordelijkheden moeten afstaan aan de technologie en aan vrouwen (…) mannen zijn raadsels. Om zich verderop tot de lezer te richten met de woorden: “beste mede-herenslachtoffers”.

Het voorwoord is ronduit denigrerend en somber op het fatalistische af. Je wordt als man weggezet als de overbodige soort, die niet weet wat hij met zichzelf en zijn gevoelens moet.

De nrc.next schreef een artikel naar aanleiding van het handboek, met als titel: “De moderne man is in de war” Dat artikel was al een stuk vrolijker. Maar ook de nrc.next stelde: de moderne man weet niet hoe hij zijn emoties moet uiten. Is dat wel zo? En is het zo zwart-wit?

De moderne man

Het idee dat mannen geen emoties kunnen uiten, zit in onze cultuur vast als oude kauwgom op een stoeptegel. Het is niet waar dat mannen geen emoties uiten. Niet voor individuele mannen, en ook niet voor de man als soort. Mannen uiten terdege wel emoties. Wanneer je zegt dat mannen geen emoties kunnen uiten, en daarmee suggereert dat vrouwen het wel kunnen, dan veeg je alle emoties op een hoop. Je miskent wat de man goed kan en vrouwen minder goed kunnen. De manier waarop mannen emoties uiten is anders en ze hebben een andere voorkeur binnen de vier.

Er zijn vier primaire emotiesbang, boos, blij, bedroefd.

  • Mannen uiten over het algemeen makkelijker boosheid dan vrouwen.
  • Mannen kunnen net als vrouwen blij zijn. Kijk eens naar een groep supporters nadat hun club heeft gewonnen.
  • Ik ken voldoende mannen die kunnen huilen, ik ken voldoende vrouwen die niet kunnen huilen.
  • Ik ken weinig tot geen mannen die kunnen zeggen dat ze bang zijn, ik ken ook weinig vrouwen die dat kunnen.

Emoties niet uiten

Er zijn voor mannen en vrouwen goede redenen om emoties niet te uiten. Ik denk dat het niet voor niets is dat we dat ook kunnen. Dat we die vaardigheid hebben. Omdat het de zaken soms namelijk veel simpeler houdt. Als je emoties niet uit:

  • kan niemand je gevoel ontkennen of wegwuiven en dus blijft het ‘intact’. Denk maar aan ouders die tegen je zeiden als kind: “het valt wel mee” als je pijn had, terwijl het helemaal niet meeviel.
  • als je emoties niet uit geef je mensen geen argumenten waarmee ze met je in discussie kunnen gaan. Bijvoorbeeld: “Waarom ben je er dan überhaupt aan begonnen als je het niet leuk vindt?”
  • als je emoties niet uit: ben je wellicht net als je vader of moeder die dat ook niet deed. Dat geeft een gevoel van erbij horen.

Emoties wel uiten

Er zijn mij twee belangrijke redenen bekend waarom het goed is om emoties wel te uiten:

  1. Het wegstoppen van emoties is op korte termijn vermoeiend, en op lange termijn schadelijk voor je psychische en fysieke gemoedsgesteldheid. Veel mensen kunnen niet werkelijk ontspannen, of diep door ademen, omdat hun lijf gewend is om er van alles ‘onder’ te houden. “Mannen huilen niet” is denk ik het meest bekende voorbeeld van het wegstoppen van emoties. En “Meisjes worden niet boos” is er één die in Nederland ook veel voorkomt.
  2. Wanneer je je emoties kent kun je ze meenemen in beslissingen. Je kunt iets ‘doorvoelen’. Hierdoor hebben beslissingen een grotere wijsheid in zich, dan wanneer je ze alleen op basis van ervaring, advies of kennis zou nemen.

Emoties voelen en dragen

Om iets te kunnen uiten, moet je:

  1. Kunnen voelen wat je voelt. Je moet er vertrouwd mee zijn en je daarin vrij voelen.
  2. Kunnen duiden wat je voelt zodat je die ander iets kan laten zien of er woorden aan geven.

Dat vraagt de nodige oefening, zeker als je uit een gezin komt waar emoties als ‘overbodige ballast’ worden gezien. Maar je moet er zeker niet in doorslaan. Een man die denkt dat het louter uiten van al zijn emoties het belangrijkst is, die verzuipt. Die weet niet meer wat wijs is. Die belandt in eindeloze discussies (met vrouwen), wordt door mannen die een duidelijk doel hebben aan de kant gezet omdat ie ‘vertraagt’ met zijn tranen, of kan wanneer hij kwaad is alleen maar klappen uitdelen.

Niet het uiten van de emoties is het belangrijkst, het voelen en dragen van je emoties is dat. Gepast verantwoordelijkheid nemen, door soms wel te uiten en soms niet. Niemand anders ter wereld voelt wat jij voelt. Je gevoelens zijn van jou. Wees er zuinig op.

Een artikel van Jasper JobseFoto: Bernardo Borghetti Flickr
8 Reacties
  1. Hi Jasper,

    Je uitleg over (mannen) emoties is erg herkenbaar.
    Wat ik denk dat voor zowel mannen als vrouwen geldt, dat sommige emoties bewust of onbewust worden weg gestopt, genegeerd. Zoals jij schrijft kan daar een positieve intentie achter zitten, bijvoorbeeld om er (vroeger) bij te mogen horen/blijven.

    Soms is die intentie nog ZO aanwezig dat deze de overhand heeft terwijl het bijvoorbeeld bij intens verdriet heel erg zou helpen als er ruimte aan kan worden gegeven. Want…alles wat je uitsluit krijgt macht. Iedereen kent vast wel een opgekropte emotie die er op een ‘verkeerd’ moment uit komt. Door deze emotie te kunnen laten stromen, al was het maar heel even, geeft dit weer energie ipv dat het wegstoppen hiervan je de hele dag kost.

    Erik

  2. Bij deze mijn ervaring en mijn visie op mannen ontwikkeling en onze plaats nu!

    De man de zwakke sekse in de 21ste eeuw?
    Tijdens mijn pubertijd en adolescentie wordt mijn beeld van wat een man is zeer sterk bepaald door de vrouwenversierders zoals James Bond en Simon Temlpar en vele anderen die vrouwen voornamelijk als een seksobject, zoals we het later gingen noemen, beschouwen. Iedere vrouw die langs komt, wordt bekeken op mooie borsten, billen en of ze slank en sexy is. Die neiging om dat te doen gaat tot de dag van vandaag door. Deze obsessie van het scannen van iedere vrouw die in beeld komt is een hevige over-identificatie met de mannelijke sexualiteit. Het effect ervan is, dat het alle andere gewaarwordingen overvleugelt.
    Verder in mijn adolescentie ontwikkelt zich het idee dat in tegenstelling met de rol die mijn vader met mijn moeder had, ik mijn rol zie als man met een gelijkwaardige vrouw. In de tweede helft van de jaren 70 was het hoogtepunt van de vrouwenbeweging. Deze periode is van groot belang als het gaat om de ontwikkeling van het man-beeld en het sterke effect dat het heeft op het mannelijk bewustzijn. Het beeld wat ik van mijzelf had en heb is dat van een “It aint me babe-man” Bob Dylan bezong dit in het nummer http://t.co/NmfvmVe. Een man, die niet voor een vrouw hoefde te zorgen op de manier zoals mijn vader had gedaan. Vrouwen konden nu, zowel materieel en vooral ook mentaal voor zichzelf verantwoordelijkheid dragen! Ik leefde vanuit het beeld een redelijke man te zijn, die het macho ontstegen is, gedreven door gezonde rationaliteit die een partnerschap heeft met een redelijke door gezonde rationaliteit gedreven vrouw. Het idee, was om op deze wijze samen te ontwikkelen en pas in de tweede plaats te kijken naar zulke mondaine zaken als inkomen of een gezin te stichten.
    Het bleek echter een heel stuk moeilijker om op praktisch gebied in de rolverdeling in het huishouden oude beelden op te geven. Bovendien om zelf de onafhankelijkheid op te brengen die bij dit man-beeld hoort blijkt een enorme uitdaging, die ik toen niet onder ogen zag. Het zit er erg diep in om door een vrouw gepamperd te worden. Het vraagt nog alles van me om op mijn 61ste mij niet meer als van vanzelfsprekend door mijn oude niet zo fitte moeder van 87 jaar te laten verzorgen als ik naar haar toe ga. En thuis blijft dat een belangrijk aandachtspunt ook nu ik “single ben”.
    De vrouwenbeweging is op een andere en veel diepere manier van veel groter belang voor het ontwikkelen van het manbeeld en het mannelijk bewustzijn dan ik tot nu toe heb aangenomen. Na meer dan 10.000 jaar, is de evolutionaire wind in de zeilen van de vrouwen gekomen. De deelname van vrouwen in beroepen, in het rijke en meest vooruitstrevende deel van de westelijke wereld, waar ze vroeger nog niet van durfden te dromen, neemt nog steeds toe en bij hogere opleidingen presteren vrouwen veel beter dan mannen. Bovendien is het aandeel van vrouwen in spirituele bewegingen veel groter dan van mannen. Dit zegt niets over of vrouwen er in geslaagd zijn een voldoende gelijkwaardige positie op te bouwen of dat er nog ver te gaan is. Of dat er wel of geen ontwikkelingsverschil bestaat tussen mannen en vrouwen. Wat dit volgens mij wel onderstreept is, dat vrouwen globaal genomen op het totale veld van menselijke ervaring, in opmars zijn en misschien wel meer geïnteresseerd zijn in ontwikkeling dan mannen. Zoals gezegd, het evolutionair initiatief ligt de laatste 50 jaar bij de vrouwen. En dit heeft een enorme invloed op het mannelijk bewustzijn.
    De reactie die ik op die ontwikkeling bespeur in mijn eigen ervaring als man, is dat ik een arrogante houding ten opzichte van initiatieven van vrouwen heb, van we zullen nog wel zien wat daar van komt. Of het zal wel overwaaien. Bovendien ben ik vaak te trots om, nu de initiatieven steeds meer door vrouwen genomen worden, daarop te reageren en de moeite te doen, constructief te zijn. Ik wil niet meedoen nu de regels meer door vrouwen worden bepaald.
    In feite, stel ik mij terughoudend op daarmee een soort apart universum creërend waar ik mij veilig voel. Hierdoor draag ik niet bij aan het vormgeven van de nieuwe cultuur van de toekomst. Met die houding als reactie op het vrouwelijke initiatief, is het dan ook niet verwonderlijk dat de cultuur, die voorheen door mannen gedomineerd werd nu door vrouwen gedomineerd gaat worden.
    De cultuur waar mannen en vrouwen op basis van gelijke inbreng samen de toekomst vormgeven staat nog niet eens in de stijgers. Het vraagt een flinke sprong van ons mannen om de evolutionaire handschoen die ons wordt toegegooid op te nemen. Door onze dominantie van meer dan 10.000 jaar zijn we niet gewend aan deze nieuwe concurrentie en al helemaal niet gewend om samenwerking te zoeken, met de, tot nog niet zo lang geleden, genoemde zwakke sekse. Het lijkt erop, dat vrouwen bereid zijn om verder te gaan dan mannen om hun doelen te bereiken. En daardoor gaat het volgens mij veel meer van ons mannen vragen hier het adequate antwoord op te vinden dan we gewend zijn om te denken. Als wij er niet in slagen die handschoen op te nemen dan zullen wij de zwakke sekse van de 21ste eeuw worden.

  3. @fee, bianca Dank! Doet me goed te lezen dat ik ergens aan de waarheid raak.

    Leuk dat er zo veel vrouwen reageren trouwens :-)

    @sanne De artikelen zijn zeg maar mijn vingeroefeningen…

  4. Hi Jasper,
    Wat een heerlijkheid om jouw verhaal in dit blog over emoties te lezen. Over de kracht van kwetsbaarheid en de kwetsbaarheid van kracht gesproken….Dank voor t delen!
    @BiancaMeijsen

  5. Ik word er stil van. Bedankt om dit te schrijven, ’t is niet alleen heel belangrijk, maar ook heel moedig en inderdaad zo waar!
    Fee

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *