Wie kost er energie en van wie krijg je energie?

Soms is het goed de mensen met wie je omgaat zo af en toe eens onder de loep te nemen. Mensen om je heen bepalen namelijk voor een behoorlijk deel je energieniveau. Dat doen ze niet bewust en jij doet dat ook niet bewust, maar het gebeurt wel.

Van de ene persoon krijg je energie, en de andere persoon kost energie. Bij de één voel je je fitter na afloop, bij de ander ben je bekaf. De één is een motortje voor je de ander een putje. Daar is niets mis mee. En het gebeurt. Dus daar mag je je best bewust van te zijn. Doe je er niets mee en omring je je met mensen die je veel energie kosten (zoals een vervelende baan met dito collega’s), dan loop je op termijn zelfs kans op een burn-out of overspannenheid.

Of je energie krijgt in contact met iemand hangt van het soort contact af dat je hebt met iemand. Grofweg zou je kunnen zeggen dat er vijf pijlers in het contact met mensen zijn:

Verbaal

Hoe praat je met de ander? Ontwikkel je samen ‘taal’? Ontstaan er woorden/zinnen die veel betekenis hebben? Voelt het prettig om je verbaal naar elkaar te uiten? Durft de ander ook echt aanwezig te zijn in een gesprek? Durf je complimenten te geven? Kun je complimenten echt aannemen? Krijg je de ruimte om jezelf te uiten? Kortom: met elkaar een goed gesprek kunnen hebben, dingen durven benoemen, en dat van elkaar kunnen waarderen.

– Goed verbaal contact zorgt ervoor dat je je begrepen voelt.

Non-Verbaal

Durf je de ander aan te raken? Hoe groet je de ander (vooral verbaal of ook non-verbaal)? Durf je te spelen met elkaar? Een aai over elkaars bol, knuffelen, duwen, tikken, hand op elkaars schouder? Voelt het prettig? Ontstaan er rituelen om dit non-verbale heen? Juist door de non-verbale communicatie krijg je een sterke emotionele binding met elkaar. Het versterkt relaties zowel zakelijk als vriendschappelijk. Als je elkaar goed aanvoelt op non-verbaal niveau en weet wat er kan, voelt het goed.

– Goed non-verbaal contact zorgt ervoor dat je je veilig kunt voelen.

Integriteit

Handel en uit je, naar wat je denkt, voelt of wilt? Of houd je je in? Jezelf inhouden kost bijna altijd meer energie dan je uiten. Je kunt je bijvoorbeeld afvragen of je je laat leiden door maatschappelijke beperkingen. Of mogen gedachten komen en gaan zoals ze zich in het contact vormen? Wat in contact heel prettig is, is dat je niet steeds hoeft te raden wat de ander wil of vindt.

– Integer contact zorgt dat je je vertrouwd voelt.

Achtergrond en karakter

Elkaar leren kennen als er oprechte interesse voor elkaar is, is erg leuk. Heeft iemand een natuurlijk verlangen tot rust of juist tot gezelligheid? Denkt iemand: problemen-moeten-er-zijn of denkt iemand aanpakken-en-oplossen? Er zijn veel verschillen in hoe mensen denken, zijn opgegroeid en zich hebben ontwikkeld. Dat van elkaar weten creëert begrip. Is iemand bijvoorbeeld opgegroeid in een ontwricht gezin? Was het thuis competitief? Of draaide het juist om samenwerken? Was je alleen of had je broertjes en zusjes? Heb je veel tijd alleen doorgebracht of waren je ouders er veel om je te vertroetelen? Het heeft bepaald wie je bent geworden.

– Veel van elkaar weten zorgt ervoor dat je je met je achtergrond geaccepteerd kunt voelen.

Balans

In contact zijn er verschillende balansen. Zoals die van geven en nemen, doen en laten, uitnodigen en uitgenodigd worden, trakteren en getrakteerd worden. Zo is het bijvoorbeeld prettig als er weinig mismatch is in de behoefte aan contactfrequentie. Je kunt soms weken intensief met elkaar contact hebben en elkaar ook zo weer een week niet spreken/zien. Is het dan ok als je elkaar weer ziet, ook al zat er een ‘gat’ in jullie contact? Dat gaat op voor fysiek contact, maar ook voor sms, msn, twitter en e-mail. Makkelijk veel bij elkaar kunnen zijn, maar ook zonder elkaar kunnen (hoewel je elkaar dan natuurlijk best kan missen) is geweldig. Het zorgt ervoor dat je je geen zorgen hoeft te maken over aandacht en tijd aan iemand geven.

– Een goede balans zorgt ervoor dat je het contact als ongedwongen ervaart.

Kortom

Fijn contact gaat over jezelf zijn en de ander zien voor wie hij is. Elkaar ruimte geven, maar ook naast iemand kunnen staan. Luisteren en ook kunnen confronteren, na het luisteren. Maar ook fouten kunnen toegeven en excuses kunnen geven en aanvaarden. Goed contact gaat niet om perfectie, maar om waardering en balans. Dit soort contacten geven energie. Aan beide kanten. Het is een 1 + 1 = 3 situatie.

  • Kun je voldoende jezelf zijn?
  • Wil je elkaars taal spreken?
  • Mag je van elkaar leren?
  • Kun je elkaar vertrouwen?
  • Kun je samen plezier hebben?
  • Mag je elkaar aanraken?
  • Kan het ook wel eens stil zijn?
  • Wordt er naar je geluisterd?
  • Is het ook goed als je even niets van je laat horen?
  • Mag je wel eens iets fout doen? En mag je het daarna rechtzetten?

Welke drie of vier van de bovenstaande zaken zijn nu echt belangrijk voor je? Kom je bijvoorbeeld tot de conclusie dat je: ongedwongen contact met mensen wilt hebben, waar je je vertrouwd, begrepen, veilig en geaccepteerd voelt? Met als randvoorwaarde dat je in dat contact rustig kan worden of juist energie kan krijgen?  En wil je je geborgen voelen, of nu juist uitgedaagd?

Ernaar handelen

Wanneer je weet wat belangrijk voor je is, kun je ernaar gaan handelen. Je kunt gaan kijken wie energie kost en wie energie geeft.

Pak twee A4’tjes en een pen.

Stap 1:
Maak twee kolommen: links schrijf je de namen van personen van wie je energie krijgt (de motortjes). Rechts zet je de mensen die energie kosten (de putjes). Denk aan je werk, sport, je familie, vrienden, buren, studie, een cursus die je doet enz. enz. Sorteer op je gevoel. Je gevoel is veel betrouwbaarder dan je hoofd.

(Schrik niet als je geliefde in de rechter kolom beland. Vroeger of later was je daar toch wel achter gekomen, en wellicht is het nu nog niet te laat voor een goed gesprek).

Stap 2:
Maak op het andere A4’tje drie kolommen:
1e kolom: Meer gaan zien:
2e kolom: Minder gaan zien:
3e kolom: Helemaal niet meer zien:

Wanneer je klaar bent… dan scheur je de laatste kolom van je papiertje af (als het goed is lucht dat al op), en stop je hem in de prullenbak.

Als je dit gedaan hebt hoef je nu NIETS meer te doen. Mijn ervaring is dat als mensen voldoende duidelijk hebben wat werkt en wat niet werkt, dat ze daarna niet meer op de oude voet verder kunnen. Dus observeer jezelf de komende weken maar eens. En kijk wie je meer opzoekt en bij wie je (bij wijze van spreken) de telefoon niet meer opneemt.

En dan als laatste nog even dit. Stond er een (schoon)moeder/vader, broer of zus in kolom drie? Schrijf deze alsnog bij kolom twee.  Je zult het er namelijk mee moeten doen. Of je wilt of niet. Bedenk je maar dat ze jou of die leuke vriend of vriendin van je op de wereld hebben gezet. Dat hebben ze niet onverdienstelijk gedaan. Anders was jij en je partner er nu niet.

Een bijdrage van Jasper Jobse en co-auteur Abdul-Rahman Advany van Social Imagineers. En dank aan Martijn Aslander (mede auteur lifehacking.nl) voor de ‘putjes en motortjes’ metafoor.
Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: stavos
4 Reacties
  1. Hallo mieke,

    Ik vind dat je een mooie vraag stelt en ik wil graag proberen een antwoord te formuleren.

    Wat jij beschrijft is denk ik precies wat we bijna allemaal doen: we splitsen in goed/fout. En door onszelf fout te maken ontstaat wat jij beschrijft: gefrustreerd en gekwetst raken. Dus kiezen we (vanuit dit perspectief logisch) voor wat we zien als enig alternatief: de ander fout maken, zodat we zelf kunnen ‘blijven bestaan’.

    Het ‘naar jezelf kijken’ gaat er wat mij betreft over, om patronen in jezelf te herkennen van hoe (en waarom) je bijv. de dingen doet, op anderen reageert etc.. En gaat er zeker niet over om jezelf fout te maken, dat is echt zinloos geweld naar jezelf. Het herkennen helpt je juist liefdevoller met jezelf om te gaan (en daardoor ook met de ander). En als je dan op enig moment in contact bent met iemand die alleen maar op je bagagedrager wil zitten kun je daar ook met meer gemak en ontspanning een andere houding naar hebben. Je hoeft dan niet te kiezen tussen jezelf fout maken of de ander, (bovendien, die beoefent misschien ook slechts een ongelukkige manier van in contact willen zijn) maar je kunt vrij beslissen wat jij wel of niet wilt met de ander. Als je vanuit een vrije houding, dus zonder goed/fout oriëntatie besluit om geen contact te willen met de ander zul je merken dat dat wezenlijk anders is. Respectvoller, naar beide kanten.

    Ik hoop dat ik iets duidelijk heb kunnen maken van hoe ik ernaar kijk, hoewel ik me ook realiseer dat het misschien wel weer meer vragen oproept ;-)

    Ik hoor het graag!
    Willy

  2. @Willy,

    Ik verwerp naar jezelf kijken niet, integendeel. Maar ik vraag me toch af hoe je het volgende in dit licht ziet:

    Stel je ervaart de ander als een ‘putje’ in (bepaalde momenten van) het contact.

    – je gaat bij jezelf na; waarom loop ik precies bij dit leeg? Wat heeft dat met mij te maken? Enz.

    Je telt de uitkomsten bij elkaar op en je concludeert dat er tijdens het contact een onbalans is in uiten en luisteren. Oftewel de ander vraagt interesse en belangstelling maar is zelf de kunst van het luisteren niet machtig.

    Waar ligt dan de grens in het naar jezelf kijken en daar dus verantwoording nemen en die ander als verantwoordelijk stellen?

    De reden dat ik jouw mening hierover vraag is omdat ik bij mezelf merk dat ik gekwets raak wanneer ik louter naar mezelf kijk. Op een gegeven moment raak je behoorlijk gefrustreerd als je steeds maar naar jezelf kijkt in zo’n situatie. Dan krijg je gevoelens als je onder gewaardeerd voelen tot aan niet interessant genoeg zijn, wegcijfering..

    Ben je dan op de goede weg als je dán wéér naar jezelf kijkt en concludeert dat de gevoelens die je nu krijgt van het contact wederom meer over jezelf zeggen dan over de ander? In hoeverre help je jezelf dan in je ontwikkeling of help je jezelf juist de sloot in, ten onrechte?

    Ben benieuwd.

  3. @ Willy: Ja, daar wordt het interessant :-) Dat onderwerp komt vast ook een keer aan de orde.

  4. Dag Jasper,

    een mooi en interessant stuk heb je geschreven, complimenten.

    Daar waar jij zegt: “als laatste nog even dit” wordt het voor mijn gevoel echter pas écht interessant. Je kunt natuurlijk niet (zoals jij ook aangeeft) alle putjes simpelweg elimineren… en dan? Verduren? Misschien juist interessant om te kijken wat er in jezelf getriggerd wordt dat jij iemand als een putje ervaart. Dan wordt het pas echt spannend denk ik zelf.

    Willy van der Kamp

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *