Geven en nemen

Het is leuk om te geven en het is leuk om te krijgen. Soms zeggen mensen, wanneer ze iets geven, dat ze niets terug verwachten. Ik krijg daar altijd een wonderlijk gevoel bij. Alsof de gever iets buiten de deur probeert te houden. Maar wat?

Wanneer mensen elkaar iets geven dan is dat voedend. Als je eten krijgt is dat letterlijk zo, en wanneer je een compliment krijgt is dat voedend voor je zelfvertrouwen. Geven is wat leven mogelijk maakt. De natuur geeft graan, de bakker brood, Google zoekresultaten, de zon warmte en docenten geven kennis en inzicht. Wanneer je iets gekregen hebt is het vreemd die ander vervolgens niets of nooit iets te geven. In zekere zin zou je kunnen zeggen dat dat leven-ontnemend is, alsof je iemand het niet gunt. Dat klopt in de balans ergens niet.

Gevoelens van schuld en onschuld

Wanneer een gever geeft zonder iets terug te verwachten voelt hij zich onschuldig, en dat voelt prettig. Maar ook een gever moet krijgen om in leven te blijven, en kan zich dus niet onschuldig blijven voelen.

Wanneer je iets aanneemt (bijvoorbeeld een cadeau of een compliment) maakt dat je per definitie schuldig. Je profiteert er namelijk van, en hebt er dus baat bij. Nu ligt het in de aard van ons mensen liever onschuldig te zijn, dan schuldig. En dus doen we daar op allerlei manieren onze best voor.

” Jan woont ergens achteraf in een flat. Hij woont daar al 20 jaar. De buurtbewoners zien hem nauwelijks, alleen om zes uur ‘s ochtend en ‘s avonds met zijn hondje. Toen zijn vorige hondje overleed kwam hij weken nauwelijks buiten. Jan heeft een baan in een archief, maar niemand weet precies wat hij daar doet. Visite krijgt hij zelden. Het bestaan van Jan is verdraaid karig en het gaat met veel leegte gepaard, maar het werkt. Hij is veel onschuldig.” 

” Baukje werkt in een zorginstelling voor ouderen. Ze maakt lange dagen en is soms moe, maar daar klaagt ze niet over. Ze staat voor iedereen klaar, dag en nacht. Je kunt op haar bouwen. Wanneer je haar echter een compliment geeft dan lijkt het alsof het niet aankomt en gaat ze snel weer door. Het draait altijd om de ander, niet om haar.”

De mensen waar je zorg voor draagt, zullen je iets terug willen geven

Veel mensen die werken in de zorg hebben iets van Baukje’s leefwijze. Er kleeft echter een groot nadeel aan deze manier van leven. De mensen waar je zorg voor draagt, zullen dankbaar worden en je iets (terug) willen geven. Maar dat was nu juist wat je niet wilde. Wanneer je die dankbaarheid, in welke vorm dan ook, niet aanneemt stel je je ‘relatie-vijandig’ op. Anders gezegd: je stelt het doel, zorgen voor de ander, boven de relatie die je opbouwt. Meestal accepteert diegene voor wie jij zorgde dat uiteindelijk niet en waarschijnlijk word hij of zij een keer boos.

In Azië hebben ze er een eigen spreekwoord voor: “Waarom bent u boos op mij, ik heb u toch niet geholpen?”

Nemen is dus net zo belangrijk als geven. Ze kunnen niet zonder elkaar. Het werkt als de ontvanger iets écht aanneemt en de gever laat weten dat hij het gekregen heeft en wel of niet waardeert. Kortom je staat er beiden bij stil. Pas dan is er een balans die recht doet aan beide bewegingen, geven en nemen.

Altijd een beetje meer als principe

Als geven en nemen in balans zijn dan kan er energie stromen tussen mensen. Als dat het geval is kun je nog een stapje verder gaan. Je kunt iets doen dat het contact voor beide partijen nog voedender maakt. Dat doe je door een heel klein beetje meer te geven dan je gekregen hebt. In het opzicht van overleven is dat leven bevorderend, maar bovenal is het relatie bevorderend. Op deze manier kun je iets opbouwen, en dat is met name erg belangrijk in vriendschaps- en liefdesrelaties.

Hoeveel?

Wil je een beetje meer geven, zul je de ander een beetje moeten kennen

Wat is een beetje meer? Een beetje meer is net zoveel dat het nèt niet meer gelijk is. Dus geen karrenvracht meer, maar een pietsie. Dat kan zitten in tijd, aandacht, geld, eten. Maar ook in iets héél anders. Het doet er niet toe wat het is, als je gevoel maar zegt dat het iets meer is. Het hoeft dus ook niet hetzelfde of eenzelfde vorm te zijn als wat je hebt gekregen. Een fles lekkere wijn en een Frans kaasje meenemen als je bij iemand gaat eten, is daar een goed voorbeeld van.

Wanneer je dit beetje-meer-principe hanteert kom je simpelweg in een opwaartse spiraal, zowel wat je relatie betreft als wat betreft eten, tijd, geld, aandacht, spullen, energie, liefde, noem maar op.

Elkaars behoefte kennen

Een beetje-meer is subjectief. Wat voor jou goed of meer is, kan voor de ander iets heel anders betekenen. Wil je dus een beetje meer geven, dan zul je de ander een beetje moeten kennen. Je zult je moeten verdiepen in iemand en uitvinden wat iemand kan waarderen.

Het heen en weer geven van waardering, is het uitwisselen van liefde. Dat moet simpelweg blijven stromen. Of metaforisch gezegd, als je elkaar steeds een beetje meer eten geeft dan komt het goed, geef je elkaar steeds een beetje minder dan houd het uiteindelijk op. Daartussen kiezen is niet zo moeilijk.

Hoe kijk jij tegen geven en nemen aan? Wat zijn je ervaringen? Laat een reactie achter.

Een bijdrage van Jasper Jobse Foto: Fe Ilya Flickr
11 Reacties
  1. Als je geeft vanuit je hart, vanuit liefde voor een ander, dan maakt het niet uit of die ander iets teruggeeft. Daar gaat het niet om.
    Je wordt zelf zo blij omdat je iets aan een ander kan geven. Tijd, aandacht, een lach of een leuke verrassing. Kunnen geven maakt gelukkig.
    En weet je wat nou zo mooi is?
    Er komen andere mensen die aan jou willen geven, ook zonder er iets voor terug te verwachten, gewoon omdat ze van je houden.
    Daar doe je het niet om maar zo werkt het!

  2. ik heb ook een vriendin die alleen maar geeft maar niets terugwil. eigenlijk is het ook geenn vriendin meer voor mij, zo voel ik dat. Als ik bij haar kom, word ik volgestopt met allerlei lekkere dingen, gastvrijheid, wil je dit wil je dat? als ze bij mij komt slaat ze alles af, nee ik moet aan mijn lijn denken zegt ze dan……… Als haar moeder gaat verhuizen en ik bied mijn hulp aan wijst ze dat direct af, maar klaagt vervolgens steen en been dat ze het niet meer aankan en zoveel moet doen. Ze maakt ook geen gelukkige indruk op mij maar ik kan er ook niets aan doen…….. Voor mij is vriendschap iets anders………

  3. Verloren zus (over geven en nemen)

    Ik heb leuke zussen en schoonzusjes. Meestal lachen we ons suf met zijn allen. Mijn man heeft óók een zusje maar hoe ik haar moet noemen weet ik nog steeds niet.

    Twintig jaar geleden dacht ik nog dat zij heel aardig was. Ze was goedlachs en heel spontaan.
    Gaandeweg viel het me op dat telkens als ik op bezoek was geweest bij haar of haar ouders zij mij om een gunst vroeg. Dit deed zij vrolijk lachend maar ook dwingend. ‘Wil jij voor mij…’ en dan volgde er een reeks van dingen die ik voor haar zou moeten doen. Plaatjes sparen, speelgoedjes meenemen, schelpen zoeken, lapjes knippen, iets op mijn werk voor haar vragen, iets meenemen van vakantie voor haar servies. Etc.

    In het begin deed ik dat graag. Ik kocht ook cadeautjes en pakte het allemaal feestelijk in ook voor haar drie kinderen en tijdens feestdagen waar ze soms voor bedankte of vaker juist helemaal niet. Er hing altijd iets in de lucht waar ik mijn vinger niet op kon leggen.
    Na enkele jaren realiseerde ik mij dat zij alleen maar vroeg en zelf vrijwel nóóit iets gaf. Wel aan mijn man af en toe. Niet aan mij. Zelfs nu na al die jaren is er niets wat ik ooit van haar gekregen heb. Ik relativeerde dat en sprak er met mijn man over. We kwamen tot de conclusie dat wij ondanks dat in elk geval niet zulk gedrag wilden vertonen. Dus stuurden we altijd kaartjes en cadeautjes. Tot op de dag van vandaag. Mijn man geeft haar soms ook spullen mee die wij niet meer gebruiken.

    De bezoekjes gingen me echter steeds meer tegen staan ondanks mijn goede voornemens. Niet alleen doordat de weegschaal totaal was doorgeslagen maar ook omdat het niet gezellig was en er bij haar thuis veel werd geklaagd. Over haar moeder vooral. De buurvrouw. Haar schoonvader. Haar twee zwagers die niet deugden nog meer mensen. Ik bedacht me dat ze wellicht ook zo over mij zou praten en trok me na rijp beraad terug.

    Ik kon er wel mee omgaan. Bedacht me dat ze blijkbaar niet lekker in haar vel zou zitten omdat zij volgens zichzelf geen leuke jeugd had gehad en haar moeder al haar gemiste kansen verweet. Maar toen mijn man in het ziekenhuis twee keer een operatie moest ondergaan liet zij verstek gaan tot zijn grote verdriet. Ze belde nu en dan maar zocht haar geliefde broer niet één keer op.

    Nu we zijn verhuisd is mijn man al weer drie keer naar hun verjaardagen gegaan maar is zij geen enkele keer bij ons langs gekomen om ons mooie huis te bezichtigen ondanks loze beloften. Ik moet zeggen dat ik er steeds meer moeite heb om haar gastvrij te ontvangen evenals haar broer die toch de deur wijd open houdt.

    Voor de vrouw die ook een zusje had kunnen hebben.

  4. Goed om te lezen !
    Ik heb toevallig vandaag een artikel geschreven over hoe ik het ervaar, op http://www.mamsatwork.nl, genaamd ‘even roddelen’.
    Daarna werd ik door een vriendin op je artikel gewezen. En het was voor mij goed om te lezen, dank!

  5. En wat vinden jullie van mensen die geven en er juist WEL heel veel voor terug verwachten? Ook al zeggen ze zelf van niet, en hebben ze hun hulp zelf aangeboden, maar als jij een keer toevallig niet klaarstaat voor hun, omdat je per ongeluk echt niet kan, worden ze boos en zeggen zoiets van: en dat terwijl ik altijd alles voor jou doe… Verschrikkelijk vind ik dat, mijn schoonouders hebben hier een handje van, ik moet dan altijd denken aan dat liedje van Robert Long: “dankbaar moet je zijn, nederig en klein”

  6. Ik denk dat geven een vorm is van liefde tonen voor die persoon… waarom zou je daar perce iets voor terug moeten krijgen? Dat gaat vanzelf… het goede gevoel dat je krijgt bij geven, krijg je ook bij het ontvangen. Het ontvangen echter ligt aan vele faktoren. De gever kan misschien bijv. rijk zijn en zoveel geven aan materialistische hulp aan bijvoorbeeld buitenland. Maar dat zijn arme mensen die niets terug kunnen geven dan een glimlach. Dus het beste is niet zomaar wat terug te verwachten want waarom zou je dan iets geven.
    Het geven is juist bedoeld om je liefde uit te stralen, om te laten zien van he, ik geef zoveel om jou dat ik je dit compliment wil geven, of dit kadootje, of die aai en als de ontvanger begrijpt en voelt waarom jij iets geeft, dan weet hij of zij ook dat je zeker niet meteen wat moet teruggeven, dat alleen een glimlach, een dank je wel, een knipoog al meer teruggeeft dan bijvoorbeeld een kadootje kan inhouden.
    Mijn kinderen krijgen liefde en zorg, ik verlang niet dat zij mij moeten onderhouden. Maar uit zichzelf komt er met moederdag, verjaardag een kadootje.
    Verder is hun aanwezigheid zo af en toe wanneer het hun uitkomt en zij voelen dat ze in mijn nabijheid willen zijn, hun beperkte tijd bij hun moeder willen doorbrengen het grootste geven.
    Dus ja misschien zoals iemand zei, geven en nemen is een balans tussen twee personen die werkelijk om elkaar geven. Als je alleen om je eigen gevoel moet doen dan doe je het niet helemaal voor die andere persoon. Iets geven geeft jou dat goede gevoel wanneer er wordt gereageerd in wat voor vorm dan ook. Maar waarom niet alleen het gevoel hebben dat je kan geven, dat die persoon accepteert wat jij geeft…Leer geven en nemen op zijn tijd…verwacht geen teruggave want dan zou je erg teleurgesteld kunnen worden. Zorg altijd in relaties welke dan ook voor compromissen en wees vooral jezelf:) hu niet dat ik dat nu allemaal zomaar kan het is een dagelijks werken aan jezelf:) Groetjes van Simone moeder van zes volwassen kids en kleinkindje op komst (de grootste giften op aarde):)

  7. @Paul Dank voor je mooie reactie en aanvulling.
    Ja, je kunt ook teveel geven Ik gaf ooit een enorm cadeau aan iemand waar heel veel uren in zaten. Een half jaar later kreeg ik van haar een nog groter cadeau dat nog meer werk was. Toen vroeg ik me wel even af: “waar moet dit heen?”

  8. Geven & Nemen: wat neem je & wat geef je?

    De 2 woorden zijn fenomenen die de mens ‘op gang’ houden.
    Wanneer je het alleen al zou betrekken op je eigen lichaam: je geeft het aandacht (bv. sport/sauna/slaap/seks) dan krijg je er ’n goed gevoel voor terug.
    Je hebt je lichaam te leen, opdat het jou brengt waar je heen wil: in werk, cappuccino met vrienden, avondje stappen.
    Mijns inziens maak je geen misbruik van je lichaam: je verzorgt het goed en krijgt er ’n fijne plek ‘om in te leven’ voor terug. Het is altijd bij je, geeft je beweging & vrijheid & jij zorgt dat het ’n bepaalde conditie krijgt..
    Yin & Yang: Evenwicht.

  9. Mijn ervaring is dat je ook te veel kunt geven. Bij de ander kan dan het gevoel ontstaan dat hij/zij te weinig teruggeeft of terug kan geven.
    Ik ben zelf gezegend met veel energie en kan dus relatief makkelijk veel geven. Ik verwacht niet dat anderen net zoveel voor mij kunnen doen als ik voor hen. Maar een schuldgevoel bij de ontvanger kan dan toch het gevolg zijn en uiteindelijk verwijdering.
    Het geven en nemen is een tere balans.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *