Ik heb mij als puber vaak afgevraagd wat je als mens toch moet met alle ‘slechte’ eigenschappen die je hebt. Dat heeft me behoorlijk bezig gehouden. Van gedachtes “dat God per abuis het verkeerde in mijn rugzak gestopt had” tot “er is vast iets mis met mij”. Wat ik toen nog niet zag is dat iedere eigenschap twee kanten heeft. Het is niet die eigenschap an sich. Integendeel.

Wat doe je waar?

Trouw zijn, beschouwen we als een goede eigenschap. Maar wanneer dat inhoud dat je je ex-partner gaat stalken dan zien we dat weer niet als goed. Het is niet het hebben van die eigenschap dat uitmaakt, maar wat je er waar me doet. Je kunt ervoor kiezen een eigenschap af te leren (en ik vraag me sterk af of dat überhaupt mogelijk is), of je kunt een eigenschap onderzoeken. Wat is de voor en achterkant van je eigenschap? Wat is de voor en achterkant van trouw? Wat is de schaduwkant wat is de lichtkant? Waar is je eigenschap wenselijk en waar niet?

Ik kon mijn vroeger slecht concentreren… althans dat was het stempel dat mijn basisschool mij gaf. In de klas keek ik veel uit het raam. Als er een wolk passeerde dan dacht ik: “Daar gaat zo’n 10.000 liter water. Dat is zo’n 10.000 kg. Waarom valt dat niet naar beneden?”

Mijn docenten zagen een jongen die zich niet kon concentreren. Ik zag een jongen die nieuwsgierig was. En die nieuwsgierigheid was zo sterk, daar moest ik iets mee. Anders zou ik in de problemen komen. Dus wat mij te doen stond was niet aan die concentratie gaan sleutelen! Nee die nieuwsgierigheid, die moest serieus genomen worden!

Op naar de tv

Voor mijn eerste baan solliciteerde ik bij het televisie programma Het Klokhuis. Omdat ik als redacteur overal mijn neus in zou mogen steken. Afleveringen maken over alles waar ik nieuwsgierig naar ben, dat zag ik wel zitten.

Ik schreef een sollicitatiebrief en kreeg diezelfde week nog een standaardafwijzing. “Waarom moet het bij jou dan ook altijd ook groot?” zei een toenmalig huisgenote tegen me. “Solliciteer toch gewoon bij TV Gelderland.” Ze begreep er niets van. Nee, dat was geen optie.

Dus ik toog met mijn afwijzing naar Hillywood (zo noemen ze Hilversum wel eens) en zocht de eindredacteur op. Die wilde me ontvangen en ik kreeg thee (ik hield toen nog niet van koffie). Dat gesprek liep hélemaal niet zoals ik wilde. Hij zei: “Er is geen plek. Er zal geen plek komen. En ik moest niet denken dat ie er wel zou komen.” In gedachten zag ik mijzelf moedeloos het gebouw uit strompelen, zoals cowboys hun gebied verlaten nadat ze vogelvrij verklaard zijn. Was ik hiervoor naar Hilversum gekomen? Plots zei ik: “Ik heb dertig ideeën voor afleveringen”. Dat was niet waar… Maar de gedachte met lege handen weer naar huis te gaan was ondraaglijk. Hij zou ze vast niet alle dertig willen horen. Tot tien kon ik wel komen.

De eindredacteur vroeg tot mijn stomme verbazing niet om voorbeelden. “Zet ze maar op papier, dan zal ik er naar kijken”.

Een paar maanden later was ik onderdeel van de redactie. Dat ben ik tweeënhalf jaar met heel veel plezier geweest. Die jongen die zich zo slecht kon concentreren… en nu ook nog bleek te kunnen liegen.

Foto: Cloud Gate, Chicago van Anish Kapoor gefotografeerd door Bert K, Flickr

Veel mensen praten over veranderen. Soms is dat ook het afgesproken doel van training, therapie of coaching. Meestal wordt er echter niet veranderd. Het is vaak niet nodig, en meestal onwenselijk. Hoe kan dat?

Mensen willen in de eerste plaats helemaal niet veranderen. Mensen willen geen ander karakter of identiteit. Stel je voor, je zou jezelf niet meer herkennen in de spiegel, en doodsbang worden. Mensen willen meestal niet zozeer veranderen, ze willen zich vaak simpelweg vooral prettiger voelen.

Je kunt een mens zien als een landschap. Met bergen, dalen, vruchtbare grond, woestijn en moeras. Zee en land, en ga zo maar door. Waneer een mens ontevreden of ongelukkig is en een hulpverlener opzoekt, dan zou je kunnen zeggen dat iemand zich op een plek bevindt waar hij liever niet is. Noem het een midlife crisis, een burn-out, een verlies, een scheiding, ontslag enz. Nu wil iemand meestal niet zozeer veranderen, hij wil vooral naar een plek wil waar het prettiger is.

Hoe kom je daar?

Als je ergens heen wilt, hoef je niet het landschap te veranderen. Je hoeft het alleen te kennen. Wanneer je het landschap kent heb je keuze. Je kunt links of rechtsaf, over vlak land of door bergen. Je kunt kiezen voor de snelle maar vermoeiende weg, of de langzame met het mooie uitzicht. Met als belangrijkste gevolg: je kunt daar komen waar je zijn wil.

Dat is vaak waarom iemand een coach of therapeut opzoekt. Omdat iemand door levensomstandigheden op nieuw gebied is gekomen. Je kent er de weg niet, en je weet niet hoe je naar een gebied komt waar het prettiger is. Mensen zeggen in zo’n situatie ook vaak dat ze ‘vast’ zitten. Ze hebben het gevoel geen keuze meer te hebben. En weten niet hoe ze verder moeten.

Wat een goede coach, therapeut of psycholoog dan doet is niet meer dan begeleiden bij het in kaart brengen van (een deel van) iemands landschap. Zodat iemand weer weet waar hij staat. En waar hij heen wil. Mensen hoeven vaak niet te veranderen. Ze mogen hun innerlijke landschap leren kennen.

Goede reis!

Met dank aan de Ethische Commissie van Phoenix Opleidingen. Foto: Flickr

“Alles wat je kent dat ben je niet”

Stel je hebt hulp, geld, advies of een gunst nodig van iemand. Hoe stel je dan een goede vraag? Hoe groot is je invloed op je slaagkans? En wat kun je beïnvloeden en wat niet?

Wanneer je een vraag stelt, vraag je je ontvanger een afweging te gaan maken. Die afweging maken mensen nadat je je vraag gesteld hebt, dus na het bereiden en opdienen van je vraag. In het maken van die afweging spelen, zoals in iedere maaltijd, drie dingen een belangrijke rol:

• feitelijke informatie (de ingrediënten)
• gevoelsinformatie (de bereidingswijze)
• gunningsgezindheid (je reputatie als kok)

Compacte en heldere ingrediënten

Voor het feitelijke gedeelte, heeft je ontvanger informatie nodig in hapklare brokken (de kruiden volgen later, eerst inkopen doen). Die kun je makkelijk maken.

1. Stel je vraag duidelijk en helder. Maak je vraag SMART en vermijd woorden als: ‘maar’, ‘wellicht’, ‘ik hoop’.
2. Vraag om wat je ècht nodig hebt. Er zijn genoeg dingen die er niet echt toe doen. Vraag naar iets dat belangrijk voor je is.
3. Vraag het aan de juiste persoon. Dus als je veel geld nodig hebt, vraag dat dan ook aan iemand die dat heeft èn kan missen.
4. Zorg dat je goed kunt uitleggen waarom je om hulp vraagt. Hier blijkt bijvoorbeeld ook uit waarom je het niet zonder hulp kunt.

De kruiden en het bereiden van je vraag

Wanneer je iets vraagt proeft de ontvanger jouw vraag. Wat voor (bij) smaak heeft je vraag? Dat is een belangrijk stuk, goede ingrediënten zijn geen garantie voor een lekker gerecht. De smaak van je vraag is niet altijd duidbaar en hij is er altijd, dus je kunt er rekening mee houden. Deze kruiden doen het goed:

1. Laat je verlangen je leidraad zijn. Dus laat gevoelens van angst of spanning niet meer dan je gevoelens zijn. We zijn allemaal mensen, wees mild voor jezelf en verlang naar wat je wèl wilt. Wat je niet wilt is even niet belangrijk.
2. Wees creatief. Gebruik je humor, inventiviteit. Maak het leuk.
3. Wees bereid nee te krijgen. Nee heb je al dus, dus nog een nee erbij blijft nee. Zo erg is dat niet, dat is pas erg als jij ervan uit ging dat je ja zou krijgen. Als je bereid bent nee te krijgen, dan voelen mensen dat je ontspannen bent.
4. Vraag bij voorkeur iets dat niet alleen voor jezelf is, maar waar anderen ook baat bij hebben. Mensen geven makkelijker aan doelen waar meer mensen bij betrokken zijn. De win-win is groter en het is nu eenmaal gezellig tafelen met veel.

Opdienen en afwachten

Als de ingrediënten en de smaak goed zijn, is er nog één stuk dat een rol speelt. Geven en nemen, gaat over gunnen. Daarbij spelen gevoelens en feiten een rol die minder vrijblijvend zijn dan smaak en ingrediënten. Zaken als oprechtheid, integriteit en betrouwbaarheid. Dit stuk wordt belangrijker naarmate datgene waar je om vraagt groter wordt.

1. Mensen geven makkelijker wanneer ze in je geloven. Dus als je er zelf niet helemaal in gelooft of zelfs twijfelt, zoek dan eerst uit waarom dat zo is, en wat je kunt doen om er wel in te (gaan) geloven.
2. Mensen geven makkelijker wanneer ze ooit iets van je gekregen hebben dat niet met dit verzoek te maken heeft. (Eerst iets geven aan iemand omdat je al weet dat je iets gedaan wilt gaan krijgen, oftewel ‘geven met een verborgen agenda’, werkt dus niet. Soms werkt het zelfs tegen je).
3. Het helpt als je ooit je excuses aangeboden hebt aan deze persoon, nadat je iets fout had gedaan. Mensen weten dan dat je eerlijkheid en oprechtheid belangrijk vindt. Kortom je bent te vertrouwen.

En dan is het nu tijd om de gasten te laten eten, en je keuken te gaan schoonmaken…

Mocht je na een stevige poetsbeurt toch een nee gekregen hebben. Vraag dan even waarom en schrijf die waardevolle informatie op je koelkast. Vaak gaat feedback over het belangrijkste punt waarop je iets kunt verbeteren. De meeste *** sterren restaurants zijn begonnen met * ster. Nee heb je, ja kun je krijgen, en leren doe je altijd als iets anders loopt dan je verwacht had. Soms worden er zo zelfs nieuwe gerechten geboren. Eet smakelijk!

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.