Een sprookje van Marlijn Nijboer:

Lang geleden, maar zo kort dat het vandaag nog leeft, speelde een klein jongetje in het bos  aan de overzijde van alles. Althans, dat vonden de mensen omdat het leven zich volgens hen niet in het bos, maar daarbuiten afspeelde. Het jongetje zelf vond juist dat alles in het bos was, en hij ervoer dat daarin alles ook één was. Goed en kwaad bestonden niet, het leven was hem en hij was het leven. Waarin niets anders dan de wind die je meevoerde, de zon die je kuste, of een blad dat langzaam ruiste in de wind. Leven was zijn.

Hoewel tijd in het leven van het jongetje nog geen fluisterbeweging veroorzaakte, deed dit dat wel aan de overzijde van het bos. En dus werd het jongetje op een kwade dag door de wereld geroepen. Hij moest groeien en worden, in plaats van te zijn. Hij moest verhuizen naar het ‘echte leven’. Tenminste, dat zeiden zijn ouders, de meester van de school en alle anderen die het konden weten.

Het jongetje betrad de overzijde van zijn leven om te leren dat ‘worden’ betekent dat ‘zijn’ verscheurt en dat groeien ten koste gaat van verbondenheid. Omdat je boven de bomen uit gaat zien en merkt dat jij erbuiten staat. Hij was niet langer het leven waarin alles één was. Hij was alleen. Naarmate hij ouder werd, groeide hij eenzamer en werd zijn verlangen zo groot dat hij zijn uiterste best ging doen om weer in verbinding te komen en samen met iemand één geheel te zijn. Dus trouwde hij een vrouw die net zo alleen en bang voor het leven buiten zijn bos was als hij. Omdat zij dit bos niet kende, werd zij echter niet gedreven door het verlangen om terug te keren. Het jongetje, dat inmiddels een man was geworden, werd dit wel. Iedere dag opnieuw zong de wind het lied van de bomen in zijn oren, iedere nacht waarin hij zijn vrouw beminde riep slechts heimwee op naar oneindige verbondenheid. Hij droomde van een leven in zijn, maar kon er niet bij. Hij was hier. En het bos van verbinding aan de overzij.

Het verlangen van de man om te zijn groeide zo groot, dat hij geen ruimte meer had om te worden. En dus werd hij boos op iedereen die aan hem trok of hem vertelde dat hij iets moest doen. Op zijn werk maakte hij ruzie met zijn baas en thuis groeide de afstand tussen hem en de vrouw die misschien met hem meer dan twee kon worden, maar er niet in slaagde alles en één met hem te zijn. De man verdwaalde zodanig in het leven dat het zijne niet was, dat hij uiteindelijk zichzelf niet meer kon vinden. Tot hij geraakt werd in de ogen van een vrouw en zijn verlangen als tranen uit zijn ogen vloeide. Haar blik hield hem vast. Zij tweeën werden alles, en in dat alles werd hij één.

Nu de man weer in verbinding kon zijn, ontstond er ruimte om te worden. En dus liep hij op een mooie dag door een landschap waarin niet bomen naar de hemel reikten, maar de hemel naar de aarde reikte. Hij las de lijnen in het land, voelde de geschiedenis en zag hoe het land zich verder zou kunnen ontwikkelen. Op dat moment vielen hij en het landschap samen. Leven was worden, in oneindig zijn.

© 2011 marlijn nijboer, foto: Jacques Sambrink

We dromen er stiekem allemaal wel eens van. Wraak nemen. Om iets recht te zetten (ook al weten we dat het nog krommer zal worden). Om eens en voor altijd af te rekenen (ook al zul je eeuwig in de schuld blijven staan). Om dit niet te laten gebeuren (ook al heeft het al plaats gevonden). Om het niet te accepteren… en dus iets te doen dat de ander ook niet zal accepteren.

We nemen wraak om mij twee bekende redenen:

1. Omdat we loyaal zijn aan waar we bij willen horen. Omdat we allemaal haarfijn weten wat je moet doen om bij ‘de goeden’ te horen. Als bij ‘de goeden’ horen betekent dat je een moord pleegt (omdat je familie bijvoorbeeld bij de maffia zit), dan pleeg jij ook een moord. Of je laat het doen. Dan heb je wat je familie betreft een ‘schoon geweten’, sterker je bent wellicht zelfs trots dat je het voor ze opnam. Dat je dit niet over je kant liet gaan. De moord is een daad waarmee je je lidmaatschap aan je familie bevestigt.
2. Om geen verdriet, pijn of gemis te hoeven voelen. Wie zint op wraak staat niet stil bij pijn of verdriet en kan oprecht geloven dat hij dat zelfs helemaal niet voelt. Zo kun je als mens of als groep de illusie in stand te houden dat je niet kwetsbaar bent, en dat alleen anderen kwetsbaar zijn. Je draait als het ware de dader/slachtoffer dynamiek om. Dus hoef je niet verdrietig te zijn, of te rouwen om wat er gebeurde.

De moord is natuurlijk een groot voorbeeld. In het klein weten we allemaal hoe je binnen jouw familie, vrienden, dorp, club of het bedrijf waar je werkt wraak neemt. Bijvoorbeeld door iemand te negeren. Of juist heel gewoon te blijven doen, het te onthouden en er dan op terug te komen op een moment dat het die ander heel slecht uitkomt. Of heel subtiel ‘per ongeluk’ vergeten iets mee te nemen voor iemand. Of net 5 minuten te laat te komen. Allemaal manieren om de rekening te vereffenen.

Onderstaand konijn moet het hélemaal ontgelden. Daar is niets per ongeluk aan. Keihard krijgt hij de rekening gepresenteerd, en hij kan niet weglopen. Juist daarom laat ie ons voelen dat wraak zo zinloos is…

.

Chocolate Bunny door  Lernert en Sander
Foto glas: Nesster Flickr

Een gastbijdrage van Saskia Tjepkema:

Mijn dochter zat stralend aan tafel te vertellen over haar geslaagde poging om bij zwemles door ‘het gat’ te zwemmen. Dat is een lastige oefening, waarbij je onder water door een opening in een zeil zwemt. De schrik van menig zwemleerling, en ook bij onze dochter was ‘Het Gat’ niet populair. Maar op die ene maandagmiddag lukte het ineens. Wij blij, zij blij. Vol opluchting en zelfvertrouwen verkondigde ze trots: ‘Ik deed het gewoon! Ik dacht… van proberen kun je leren! Dat zegt onze juf.’

Hulde aan de juf! We laten ons maar al te vaak tegenhouden in het leren van iets nieuws of het aangaan van een uitdaging, omdat we teveel op ‘presteren’ gericht zijn en ons te weinig gunnen iets gewoon te ‘proberen’.

Spelen en leren

Jonge kinderen zijn eigenlijk altijd aan het ‘spelen’. Ze kijken, kopiëren, experimenteren… en leren zo op een vanzelfsprekende manier. Ze zijn nog niet zo bezig met wat ze niet kunnen, maar trekken vanzelfsprekend naar activiteiten waarin ze hun sterktes kwijt kunnen. Iets uitproberen is dan leuk.

Op de rand van de tienertijd worden we ons meer bewust van de buitenwereld. We gaan ons afvragen: wat vinden anderen hiervan? En: doe ik dit goed? Hoort het zo? Met alle bijbehorende verwarringen van dien.

Een dochter van een vriendin gooide op haar 9e alle Barbies in een krat, en gaf ze aan haar kleine zusje, met de opmerking ‘daar ben ik nu te oud voor, niemand in onze klas heeft nog Barbies’. Om er vervolgens regelmatig op de kamer van haar zus heerlijk mee te spelen….

Op de middelbare school, en later op het werk, worden we ons nog scherper bewust van wat ‘zou moeten’. We zijn alert op verwachtingen van anderen, willen dingen graag goed doen. Die focus op ‘presteren’ blokkeert het ‘leren’.

Experimenten

De leerpsycholoog David Kolb formuleerde een beroemd geworden leermodel. Je leert van een ervaring door achtereenvolgens te:

-       beleven: het begint met een ervaring opdoen…
-       reflecteren: wat heb ik meegemaakt? Wat zag ik, wat deed ik, wat was het effect?
-       abstraheren: wat leer ik hiervan over hoe het werkt?
-       experimenteren: een nieuwe aanpak bedenken op basis van het inzicht.

En dan begint de leercirkel opnieuw.

Maar al te vaak houden we ons leren tegen doordat we niet reflecteren, maar het laten bij een oordeel: we deden het ‘goed’ of ‘niet goed’. Dat geeft weinig aanknopingspunten voor een volgende stap.

Andere keren reflecteren we wel, bijvoorbeeld door het filmpje in ons hoofd nog eens af te draaien, of erover te praten met collega’s of een vriend, maar blijft het daarbij. Dan worden we wel steeds slimmer in het ‘snappen’ hoe iets werkt, maar nog niet vaardiger in het anders aanpakken.

Kleine stapjes

Bewust experimenteren werkt bevrijdend, omdat het uitnodigt om in kleine stapjes te denken en te onderzoeken hoe iets werkt. Een jonge coachee die ik het model eens uitlegde, begon spontaan te stralen…: ‘Wat een geweldig idee! Dat is het natuurlijk! Ik mag dus gewoon experimenteren. Iets uitproberen!’ De simpele kapstok werkte. Het ‘Grote Harige Doel’ waaraan ze werkte werd ineens minder afschrikwekkend, omdat we gingen kijken wat een eerste stapje zou kunnen zijn in de week die voor haar lag.  De keer erop reflecteerden we samen op hoe die stap gegaan was en ontwierpen een volgende.

Keer op keer merk ik de kracht van deze insteek. Bij mezelf, bij mijn kinderen, bij coachees, in  leertrajecten maak ik graag gebruik van experimenten. De vraag: ‘wat is de eerste stap die je zou kunnen zetten?’ maakt het leren lichter en sneller, omdat mensen zich ineens de ruimte gunnen om iets uit te proberen.

• Een manager die graag meer ‘spirit’ in zijn team wil, begint bijvoorbeeld het werkoverleg eens met een rondje ‘succesverhalen’ in plaats van met het vaststellen van de agenda.
• Een adviseur die wil groeien in zijn persoonlijke authenticiteit, stelt zich bij een kennismakingsgesprek voor met een persoonlijk verhaal in plaats van met zijn functietitel en studieachtergrond.

Heb jij een experiment?

Leren door proberen vraagt eigenlijk alleen dit:

1. Zoek een eerste kleine stap, één ding dat je de komende week anders kan doen. Dat wel een beetje spannend voelt, maar niet ‘te eng’.

2. Vraag iemand die je wil helpen reflecteren na afloop. Iemand die je helpt uitpluizen wat er gebeurde, aan de hand van een aantal simpele vragen als:

• Waar hoopte je op?
• Wat deed je?
• Wat was het effect daarvan?
• Met welke effecten was je blij? Wat had je liever anders gezien?

Een logboekje of een brief schrijven helpt hier ook goed bij. Let speciaal op het succes, dat wat al goed ging. En stoor je niet teveel aan wat (nog) niet lukte. Wees onderzoekend en nieuwsgierig.

3. Probeer uit het filmpje dat je zo reconstrueert een ‘les’ te halen uit wat er is gebeurd. Wat leer je over wat bij jou werkt? Welk inzicht of principe neem je mee?

4. En kies dan een volgend experiment….

Saskia Tjepkema is coach en adviseur bij Kessels Smit. Foto: Flickr

Een gastbijdrage van Ingrid van den Boogaard:

Onlangs werd ik gevraagd voor een interview een stukje te schrijven over zelfvertrouwen. Wel goed om eens over na te denken, sta je nooit zo bij stil. Dit is wat er bij me opkwam.

Zelfvertrouwen werkt het best als je niet bang bent jezelf ook over te geven aan iets wat groter is dan jezelf.
Voor mij is zelfvertrouwen iets wat dynamisch is, constant in beweging. En om je zelfvertrouwen te verdiepen zijn problemen cq uitdagingen onmisbaar.

Om te weten waar jouw zelfvertrouwen op gestoeld is, waar je eigenlijk op vertrouwt, zul je moeten ontdekken wat je ´zelf´ is.
Voor mij is dit een reis die je hele leven duurt, het ontdekken van je zelf. Het grappige is dat als je zelfvertrouwen zich verdiept, je je juist realiseert dat alles met elkaar verbonden is.
Daar ga je steeds meer op vertrouwen.

Zelfvertrouwen maakt dat je kunt stralen, in je kracht staat, vrijheid ervaart en je gedragen voelt door het leven. Als je je vanuit zelfvertrouwen ook durft over te geven aan iets wat groter is dan jezelf, kun je bergen verzetten.

Bij het project iamoneworld is het vertrouwen op mezelf ook heel belangrijk.
Er komt vanalles op je af en het is essentieel je eigen drijfveren en waardes in het oog te houden, kortom goed bij jezelf te blijven. Zo kan je zelfvertrouwen zich steeds verder verdiepen.

Mijn recept om je zelfvertrouwen op de proef te stellen en te verdiepen:
Ga aan de slag met je dromen, wensen en idealen. Denk groot, ook bij kleine dromen.
En laat je droom in dienst staan van het leven. Kies anders een andere droom.
Doe het hier en nu. Praktisch. Gewoon aan de slag. Stap voor stap.
Draag zo je steentje bij en beproef en verdiep tegelijkertijd je zelfvertrouwen.

Ik kan je voorspellen, het is een ‘rocky ride’, maar je leert je zelf heeeel goed kennen :-)

-

Ingrid van den Boogaard is kunstenaar, filmmaker en ontdekkingsreiziger en publiceert het iamoneworld (I am one world) ezine. I am one world: een reis door de wereld in een voertuig op zonne-energie vanuit de gedachte dat alles een is. Volg dit bijzondere project en lees meer verhalen over persoonlijke ontwikkeling, duurzaamheid en creativiteit EN ontvang je gratis eBook ‘De bouw van de zonnemobiel’ nu op www.iamoneworld.com/gratis-ezine

Foto: Flickr

In een reactie op weggestopt verlangen zei ik eens: “Iets is pas mislukt als je besloten hebt op te geven.” Daar kreeg ik heftige reacties op terug. Ik zou een gebrek aan inlevingsvermogen in de situatie hebben. Toch bleef de vraag knagen. Hoe komt de een tot een oplossing en de ander niet?

‘Kan niet’ wereldbeeld

Mensen die niet in het verwezenlijken van hun verlangen geloven, geloven wel ergens anders in. Ze geloven in redenen waarom iets niet lukt, niet kan, niet zal gaan lukken of weer fout zal lopen. Ze komen soms simpelweg niet verder omdat ze vasthouden aan dat wereldbeeld. Een wereldbeeld van ‘kan niet’. Wanneer je luistert naar een verhaal van iemand die er niet in gelooft, dan neemt diegene jou mee in dat wereldbeeld. Je wordt meegenomen in het ‘bos van de niet bestaande oplossing’. Soms hebben mensen dingen daar zo veel en vaak overdacht dat het ook echt schier onmogelijk lijkt een probleem op te lossen. Als je maar diep genoeg mee dat bos in loopt, geloof jij het ook! Net als die persoon zie jij dan ook allemaal beren op de weg. En dan?

‘Kan wel’ wereldbeeld

De eerste stap naar een oplossing die ik leerde is te stoppen met luisteren naar verhalen over waarom iets niet kan. Je wordt er om te beginnen moe van, dat is al een goede reden het niet te doen. Maar iets anders is nog veel belangrijker. Wanneer je naar een verhaal van iemand luistert gaat je bewustzijn mee met het verhaal en de feiten. Je bewustzijn probeert te volgen en te begrijpen. Je onderbewustzijn gaat echter ook mee, niet op de informatie maar op de gevoelens erachter. En die gevoelens maken nu juist dat jij ook gaat geloven dat iets niet kan. Je kunt je vast wel zo’n situatie herinneren. Waarin je eerst veel energie hebt, en nadat je gepraat hebt met iemand die allemaal beren op de weg ziet, voel je je ineens een stuk minder levenslustig.

Martijn Aslander zegt wel eens over mensen: “Je hebt putjes en motortjes.” Dus stop met luisteren naar waarom iets niet kan, het is niet constructief.

Verbeelding

De tweede stap naar een oplossing gaat over verbeelding. Jij en ik zitten op een stoel, rijden in een auto met plofmechanisme (de benzinemotor) en lezen weblogs op razendsnelle stroompjesapparaten (de pc) omdat ze uitgevonden zijn. Omdat er eens iemand, of een groep mensen, het verlangen had zoiets in de wereld te zetten. Ik geloof dat dat waarvan men zegt dat het ‘niet kan’, gewoonweg nog niet uitgevonden is. Dat lijkt kinderlogica om dat zo te zeggen, en dat is het denk ik ook. Het is simpelweg een focus in de richting van een oplossing. Zeggen dat iets niet kan heeft gewoon niet zo veel zin, het brengt je niets, behalve gelijk.

Dat klinkt wellicht groots ‘geloven dat iets kan’, dat is het ook, er komen mooie dingen uit voort. En ik heb het niet over het oplossen van wereldproblemen. Sommige zaken hebben ook nog steeds gewoon tijd nodig en de dood blijft door verbeelding ook niet thuis. Ik heb het over verlangen dat je in je eigen bestaan tegenkomt. Van het ontdooien van je vriezer, iets lekkers koken als je weinig tijd hebt tot meer klanten werven voor je bedrijf. De echte beperkingen liggen volgens mij niet in de werkelijkheid, maar in de geest. Of anders gezegd, in een gebrek aan verbeelding.

Het stimuleren van verbeelding

Het enige dat je op de weg van probleem → verlangen dus hoeft te doen is de verbeelding te stimuleren. In de praktijk kun je dat als volgt aanpakken:

1. Luister, als iemand vertelt wat hij wil, maar voel vooral waar zijn passie bij zit (dat vraagt een beetje oefening).
2. Laat hem niet uitpraten als hij je gaat vertellen waarom iets niet kan. Ga er niet in mee! Ga er niet naar luisteren! Blijf in plaats daarvan bij de passie die je voelde en stel een kleine vraag over die wens, dat idee of verlangen. Als je bijvoorbeeld weet dat iemand met een boot naar Frankrijk wil, stel je de vraag: wat voor soort boot zou je dat mee gaan doen?
3. Luister naar het antwoord en stel een volgende eenvoudige vraag naar aanleiding van het antwoord dat je kreeg. Bijvoorbeeld: met hoeveel man ben je op de boot?
4. Stel weer een volgende eenvoudige vraag en kijk hoe ver die persoon zijn verlangen durft te volgen.
5. Zo kun je steeds verder gaan. Het doet er op een gegeven moment niet meer toe wat nu werkelijk kan of niet. Het verlangen komt aan de oppervlakte, dat is genoeg.

Als je dit een beetje vaardig doet zal het lastig worden voor diegene om zijn verlangen weer ‘in de koelkast’ te zetten.

Veel plezier! En let op: ik ben niet aansprakelijk voor het kwijtraken van vrienden, omdat ze zo nodig met een boot ….

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.