Huilen, hoe doe je dat goed? Bestaat er zoiets als een goed moment? Heeft het zin of niet? Los je er iets mee op? Doe je het juist alleen of samen?

Ik ben er weinig over tegengekomen in de vakliteratuur die ik las. En dat terwijl het iets is dat in ons menszijn een belangrijke rol speelt, en ook vaak voorkomt bij coaching of therapie. Wie kent niet het beeld van de doos tissues op het tafeltje?

Verlies

Huilen is een fysieke reactie van ons lichaam bij verlies van iets of iemand.

Wanneer je iets verliest dan loopt het leven anders dan je gehoopt of gewild had. Dat is een proces dat meestal onbewust gebeurd. Er zijn veel soorten van verlies:

• Verlies van een vriend, partner of familielid.
• Verlies van een huisdier.
• Het verlies van toekomstperspectief. Omdat je bijvoorbeeld failliet bent, of die mooie baan in het buitenland niet kreeg.
• Het verliezen van je vitaliteit. Zoals ouderdom, ziek worden, het missen van een arm of been.
• Niet meer in je geboorteland kunnen wonen omdat er oorlog is.
• Een huis dat afgebrand is of verwoest door een aardbeving.

Er zijn ontelbaar veel vormen van verlies, en iedereen krijgt er mee te maken.

“Als je geluk hebt mag je je ouders begraven”
Bert Hellinger

Heeft het zin

Het heeft absoluut zin om te huilen. Het lucht op, het ruimt op, het maakt letterlijk iets ‘vrij’ in je lichaam. Het zorgt dat de energie weer gaat stromen in je lijf. Soms voel je dat letterlijk doordat iemand met koude handen, weer warme handen krijgt als de tranen vloeien. Geef je geen gehoor aan verdriet dan dat ‘slibt’ er langzaam iets dicht in je lijf. Of je dat nu wilt of niet.

Je kunt soms in iemands ogen zien of er ‘opgespaard’ verdriet is of niet. Zijn of haar ogen glimmen dan weinig en soms helemaal niet. Wanneer iemand veel of iets groots is verloren en daar niet om gerouwd heeft, dan kijkt hij of zij wat dof of ‘afwezig’.

“Tranen zijn het smeltwater van de gestolde liefde”
Wibe Veenbaas

Ademen en kijken

De één huilt met heftig schokkende ademhalingsbewegingen, aan de ander zie je bijna niets terwijl er één traan over een wang biggelt. Hoe je huilt is heel erg persoonltijk, en bij iedereen anders. Het hangt ook nog eens van de situatie en het soort verdriet af.

Het is belangrijk te blijven ademen. Sommige mensen gaan in trance bij het huilen. Ze ‘verzuipen’ als het ware in hun verdriet. Ze halen bijvoorbeeld in gedachten iedereen erbij die ze ooit verloren, of alles waarvoor ze bang zijn om te verliezen en soms nog een portie wereldleed en zijn dan ‘weg’. Of ze schrikken zo van hun eigen verdriet dat hun lijf als het ware ‘vertrekt’. Dan zie je iemand opeens stoppen met ademhalen en deze vasthouden. Het ritme gaat eruit en hij/zij blijft ‘hangen’ op een inademing. Dat werkt niet. Het lijf gaat dan als het ware op slot.

Verdriet moet er uit, dat gaat niet als je alleen inademt, je moet ook uitademen. Het is juist belangrijk dat de boel blijft stromen en dat je ademhaling en enigzins vloeiende beweging blijft van in- en uitademen.

Een tweede ding dat je kunt doen bij goed huilen, is je ogen openhouden. Dat is ook om te voorkomen dat je in trance gaat. Het zorgt ervoor dat je met het hier en nu contact houdt. Zit je tegenover iets of iemand die je verloor, bijvoorbeeld een foto, kijk diegene dan aan. Ook al doet het pijn. Het is precies waar het om gaat en je kunt je rouwproces ermee verkorten.

Alleen of samen

Het is mijn ervaring dat het voor je lijf niet uitmaakt of je alleen of samen huilt. Het verdriet kan er in allebei de situaties uit. Het is daarentegen soms wel fijn je tranen te laten zien aan iemand. Het delen kan  je een groot gevoel van ‘gezien worden’ geven. Dat kan heel prettig zijn. Mits iemand je dan niet al te fanatiek gaat troosten.

Ik ben persoonlijk geen voorstander van troosten. Niet omdat het troosten an sich niet goed is, maar omdat veel mensen stoppen met huilen wanneer je gaat troosten. En dan kan het verdriet er niet uit, en dat was juist wel de bedoeling.

Veel mensen troosten (onbewust) om hem of haar juist weg te leiden van het verdriet. Verdriet van de één raakt nu eenmaal altijd aan het verdriet van de ander. Het is vaak zo dat de ander daar (onbewust) geen zin in heeft. Ze willen niet met hun eigen verdriet geconfronteerd worden. Als iemand je om die reden gaat troosten, kun je gewoon vragen of iemand dat niet wil doen of je loopt even weg. Het is jouw verdriet, een ander mag daar niet mee aan de haal gaan.

Ik ben van mening dat oogcontact maken en verder weinig tot niets doen het beste is dat je kunt doen. Het is belangrijk verdriet te laten bij diegene van wie het is. Je hoeft er niet iets van te vinden, te zeggen. Laat het maar gewoon gebeuren. Mocht je iemand willen aanraken (omdat het een goede vriend of vriendin is) dan is een hand op een schouder of een been voldoende. En soms is het heel prettig iemand juist helemaal stevig vast te pakken. Diegene die verdrietig is, kan zijn hoofd dan ook even op iemands schouder leggen.

Soms kan alleen huilen ook erg fijn zijn. Omdat je je dan helemaal kunt laten gaan. Gewoon met niemand rekening houden. Let dan wel op je ademhaling en zorg dat het huilen zelf niet langer dan 10 minuten duurt. Dat is voldoende. Echt verdriet lost op op het moment dat je het eruit laat. En als er meer is, dan komt dat (even) later vanzelf naar boven. Je kunt niet letterlijk een hele dag huilen en dan voor een jaar ‘leeg’ zijn.

“In de volle diepte van je verdriet zit troost.”
Jasper Jobse

Het goede moment

Het maakt niet uit wanneer je je tranen huilt. Het is een lichamelijke reactie en je lichaam vergeet verdriet niet. Ik begeleid mensen die meer dan dertig jaar geleden iemand verloren, en daar hier en nu om huilen alsof het gisteren was.

Er is geen relatie tussen tijd en verdriet. Dus je kunt het nu doen, maar ook morgen. Dat is best handig. Je kunt je tranen er dus ook op een ander moment uitlaten. Maar als je het er nooit uit laat, dan spaar je het op. En dat kost energie.

Mannen en vrouwen

Over het algemeen huilen vrouwen makkelijker dan mannen. Dat is volgens mij niet omdat mannen het niet of moelijker kunnen, maar omdat mannen als ze jong zijn te vaak verteld wordt dat ze dat niet moeten huilen. Wanneer dat maar vaak genoeg gezegd is, dan gaat dat mannenlijf vanzelf op slot als er verdriet komt. Het is soms even zoeken naar de sleutel, maar het loont. Tranen laten vloeien terwijl je ademhaalt én je ogen open houdt, maakt altijd ruimte voor het vrolijke en het lichte.

Voor opa.
Foto: Lucas Vieira Moreira, Flickr

Ik heb mij als puber vaak afgevraagd wat je als mens toch moet met alle ‘slechte’ eigenschappen die je hebt. Dat heeft me behoorlijk bezig gehouden. Van gedachtes “dat God per abuis het verkeerde in mijn rugzak gestopt had” tot “er is vast iets mis met mij”. Wat ik toen nog niet zag is dat iedere eigenschap twee kanten heeft. Het is niet die eigenschap an sich. Integendeel.

Wat doe je waar?

Trouw zijn, beschouwen we als een goede eigenschap. Maar wanneer dat inhoud dat je je ex-partner gaat stalken dan zien we dat weer niet als goed. Het is niet het hebben van die eigenschap dat uitmaakt, maar wat je er waar me doet. Je kunt ervoor kiezen een eigenschap af te leren (en ik vraag me sterk af of dat überhaupt mogelijk is), of je kunt een eigenschap onderzoeken. Wat is de voor en achterkant van je eigenschap? Wat is de voor en achterkant van trouw? Wat is de schaduwkant wat is de lichtkant? Waar is je eigenschap wenselijk en waar niet?

Ik kon mijn vroeger slecht concentreren… althans dat was het stempel dat mijn basisschool mij gaf. In de klas keek ik veel uit het raam. Als er een wolk passeerde dan dacht ik: “Daar gaat zo’n 10.000 liter water. Dat is zo’n 10.000 kg. Waarom valt dat niet naar beneden?”

Mijn docenten zagen een jongen die zich niet kon concentreren. Ik zag een jongen die nieuwsgierig was. En die nieuwsgierigheid was zo sterk, daar moest ik iets mee. Anders zou ik in de problemen komen. Dus wat mij te doen stond was niet aan die concentratie gaan sleutelen! Nee die nieuwsgierigheid, die moest serieus genomen worden!

Op naar de tv

Voor mijn eerste baan solliciteerde ik bij het televisie programma Het Klokhuis. Omdat ik als redacteur overal mijn neus in zou mogen steken. Afleveringen maken over alles waar ik nieuwsgierig naar ben, dat zag ik wel zitten.

Ik schreef een sollicitatiebrief en kreeg diezelfde week nog een standaardafwijzing. “Waarom moet het bij jou dan ook altijd ook groot?” zei een toenmalig huisgenote tegen me. “Solliciteer toch gewoon bij TV Gelderland.” Ze begreep er niets van. Nee, dat was geen optie.

Dus ik toog met mijn afwijzing naar Hillywood (zo noemen ze Hilversum wel eens) en zocht de eindredacteur op. Die wilde me ontvangen en ik kreeg thee (ik hield toen nog niet van koffie). Dat gesprek liep hélemaal niet zoals ik wilde. Hij zei: “Er is geen plek. Er zal geen plek komen. En ik moest niet denken dat ie er wel zou komen.” In gedachten zag ik mijzelf moedeloos het gebouw uit strompelen, zoals cowboys hun gebied verlaten nadat ze vogelvrij verklaard zijn. Was ik hiervoor naar Hilversum gekomen? Plots zei ik: “Ik heb dertig ideeën voor afleveringen”. Dat was niet waar… Maar de gedachte met lege handen weer naar huis te gaan was ondraaglijk. Hij zou ze vast niet alle dertig willen horen. Tot tien kon ik wel komen.

De eindredacteur vroeg tot mijn stomme verbazing niet om voorbeelden. “Zet ze maar op papier, dan zal ik er naar kijken”.

Een paar maanden later was ik onderdeel van de redactie. Dat ben ik tweeënhalf jaar met heel veel plezier geweest. Die jongen die zich zo slecht kon concentreren… en nu ook nog bleek te kunnen liegen.

Foto: Cloud Gate, Chicago van Anish Kapoor gefotografeerd door Bert K, Flickr

Een gastbijdrage van nrc.next redacteur Reinier Kist:

Jonathan Franzens roman Vrijheid gaat over het ongemak van grenzeloze vrijheid.
Deze gedachte is het uitgangspunt van een serie. Deel 5: ambitie en vrijheid.

Iedereen kan alles bereiken, zolang hij er zijn best voor doet. Dat levensmotto heette de American Dream, maar de droom van onbegrensde mogelijkheden is zo langzamerhand mondiaal geworden.

De opmars van die wereldwijd gedeelde droom begon in de jaren zestig, toen de westerse wereld het individualisme omarmde – ‘niemand kan je vertellen wat je moet doen, alleen jij bent verantwoordelijk voor je daden’. En de kinderen van de jaren zestig werden ouders en omdat vrijheid het grootste goed is van de individualist brachten ze hun kinderen één credo boven alle andere bij: alles wat je wilt ligt voor het oprapen, just reach out and grab it. Houdt de fijnbesnaarde zoon van cultuur, dan wordt hij gestimuleerd – dwang is uit den boze – om cultural studies te gaan doen. Een zeldzame opmerking van vader dat met zo’n studie weinig geld te verdienen is, wordt door het kind zelf weggewuifd als burgerlijk geneuzel. Ontplooiing is zoveel belangrijker dan iets ordinairs als geld.

In Vrijheid van Jonathan Franzen staat een passage over de kunstzinnige zussen van hoofdpersoon Patty Berglund. In de autobiografische passage betuigt Patty haar ouders op één punt haar innige dank:

„dat ze haar nooit hebben aangemoedigd om Creatief en Kunstzinnig te worden, zoals ze dat bij haar zussen wel altijd deden. Hoezeer het de jonge Patty ook stak dat Joyce en Ray haar maar wat lieten aanmodderen, die veronachtzaming lijkt meer en meer een zegen nu haar zussen allebei in de veertig zijn en moederziel alleen in New York wonen, veel te wereldvreemd en/of verwaand om een relatie van enige duur en inhoud aan te kunnen, en nog altijd afhankelijk van financiële ondersteuning door hun ouders terwijl ze nog steeds, en nog steeds vergeefs, naar het artistieke succes streven dat hun als kind in het vooruitzicht werd gesteld”.

De American Dream is alomtegenwoordig in de westerse cultuur. Het is een kernboodschap van alle grote blockbusters van de laatste jaren. Wat is de overeenkomst tussen Harry Potter, Frodo Baggins, Ariadne (het meisje dat in Inception is begiftigd met het talent in andermans dromen te kunnen inbreken) en Mark Zuckerberg (de oprichter van Facebook die in The Social Network wordt geportretteerd)? Dat zij allemaal aan het begin van de film hele gewone stervelingen zijn, maar na verloop van tijd dankzij grote inspanningen in staat blijken te zijn nog grotere prestaties te leveren.

Hetzelfde verhaal zit in bijna elke videogame: je begint als nobody, maar met enige investering in je vaardigheden groei je al snel uit tot sportgod, redder van de wereld of rockster. Het is het verhaal dat alle talentenshows ons keer op keer vertellen: een heel normaal persoon, die zomaar besluit mee te doen aan een auditie van SBS6, kan na een felle strijd met zijn rivalen popster en BN’er worden.

De American Dream, dat is ook het succesverhaal van een Marco Borsato, die het sterrendom met het imago van de gewone jongen heeft verenigd. Het ideaal dat iedereen gelijk is en iedereen vrij is om zijn dromen na te streven is er ook de oorzaak van dat hordes mensen op YouTube, blogs en forums hun middelmatige artistieke creaties tentoonspreiden, in de stille, maar meestal luidruchtige hoop opgemerkt te worden. Rond datzelfde ideaal is onlangs zelfs een succesvolle spirituele zelfleer ontstaan. De boodschap van The Secret is dat als je maar gelooft in je eigen succes, je het ook kunt bereiken.

De enige factor die wij, de generatie van de American Dream, niet hebben meegerekend is: talent.

Over talent bestaat een mooi citaat van Aldous Huxley, de schrijver van Brave New World. Huxley schreef in 1933 dat technologische ontwikkelingen, hoge lonen en scholing „een zeer groot publiek hebben geschapen dat kan lezen en leesstof en beeldmateriaal kan aanschaffen”. Volgens de schrijver is echter „het aandeel van de rotzooi in de totale kunstproductie thans groter dan ooit tevoren. Dit is eenvoudig een kwestie van rekenkunde.

In de loop van de vorige eeuw is de bevolking van West-Europa iets meer dan verdubbeld. Het lees- en beeldmateriaal is echter, naar mijn schatting, minstens in een verhouding van één op twintig, misschien ook wel van één op vijftig of zelfs honderd toegenomen. Als een bevolking van x miljoen artistieke talenten heeft, dan zal een bevolking van 2x miljoen waarschijnlijk 2n artistieke talenten bezitten. Welnu, we kunnen de situatie als volgt samenvatten. Tegen één gedrukte pagina met lees- of beeldmateriaal die honderd jaar geleden werd gepubliceerd, publiceert men nu twintig, zo niet honderd pagina’s. Maar tegenover elk talent van vroeger staan er nu slechts twee.” (Aldous Huxley, Beyond the Mexique Bay, A Travellers Journal, vertaling Jules Castier)

Daar valt natuurlijk tegenin te brengen dat door hoge scholing – dat betekende in Huxley’s tijd de revolutionaire ontwikkeling dat ineens de hele bevolking kon lezen en schrijven – ook meer talenten de mogelijkheid krijgen om zich te ontwikkelen. Volgens Huxley was deze toename van potentiële talenten echter onvoldoende om de ongekende groei van de artistieke productie bij te benen. Hoe het ook zij, Huxley zou zijn wenkbrauwen flink hebben gefronst als hij zou horen over de miljoen mensen die anno 2010 in het kleine Nederland volgens onderzoek een roman op de plank hebben liggen. Maar hij zou zich echt rot hebben geschrokken als hij kennis had genomen van een uitvinding genaamd internet.

Dat is het domein waar de talentlozen hun pijnlijk valse Lady Gaga-imitaties de wereld insturen, waar een filmpje van een man die in een konijnenkostuum over straat hopt meer hits krijgt dan waar een site voor serieuze films ooit van kan dromen. Het domein waar talent er niet meer toe doet, zolang je maar gezien wordt, al is het maar door mee te doen met de trend op YouTube van verveelde sukkels die een opname van zichzelf maken terwijl ze naar een onbenullig filmpje van een ander kijken. Internet is het podium, schrijft Andrew Keen in zijn boek The Cult of the Amateur, waar zelfs mensen die écht helemaal niks kunnen hun geboorterecht opeisen een paar minuten in de schijnwerpers te staan.

Maar hoe meer mensen gezien, begaafd, miljonair of beroemd willen worden, hoe meer die roem of rijkdom nooit zullen vergaren. „We were raised by television to believe that we’d be millionaires and movie gods and rock stars – but we won’t”, zegt vechtersbaas Tyler Durden in Fight Club, een film waarin frustraties over de schaduwzijde van de American Dream een vruchtbare bron blijkt voor een apocalyptische geweldsfantasie.

Die schaduwzijde bestaat uit de verbrijzelde dromen van de niet-succesvollen. In een wereld waarin alleen jijzelf verantwoordelijk bent voor je succes, kan alleen jijzelf worden aangesproken op je falen. En volgens verschillende onderzoekers en hulpverleners veroorzaken de druk om te presteren en het onvermogen om aan de verwachtingen van ouders en de samenleving te voldoen, een toename aan gevoelens van boosheid, inertie en irritatie onder jongeren.

Zo schrijven mentaliteitsonderzoekers Frits Spangenberg en Martijn Lampert in hun boek De grenzeloze generatie (2009) dat in Nederland 41 procent van de jongeren te maken heeft met deze gevoelens als gevolg van de vrije, ambitieuze samenleving waarin zij leven. De realiteit van de American Dream is dat we – ondanks YouTube – echt niet allemaal filmgoden of rocksterren worden. „And we’re learning that fact”, zegt Tyler in Fight Club. „And we’re very, very pissed-off.”

-

Dit artikel is geschreven door Reinier Kist en gepubliceerd op 2 december 2010 in de nrc.next. Klik hier voor het artikel in originele opmaak met daarin ook citaten uit het boek ‘Vrijheid’ van Jonathan Franzen.

Foto: Flickr

Een gastbijdrage van: Maartje van Haaren Berens

MAMMMAAAHH! De sirene gaat, oh nee toch! Mijn dochter van tweeënhalf. Samen met haar tweelingbroertje lag ze te slapen in haar bedje. Ik kom boven. Allebei zijn ze wakker.

Slaapdronken kijkt ze me aan. Ik ben geschrokken. BOEHOOE MAMAAH! “Er is een paardje in mijn kamer.” Een Paardje?!?! Ik zie niets…. Ik realiseer me iets wat ik heb gelezen over kinderangsten;

“Het is van groot belang dat de peuter serieus wordt genomen in zijn ervaring met angst, het wegwuiven of wegrationaliseren van het monster, of het kind betichten van een rijkelijke fantasie of aanstellerij is niet de oplossing. Het best kan de ouder het denkbeeldige monster of beest wegjagen waarin het kind zich begrepen en ondersteund voelt”.

Dus wat doe ik?…, stoer als ik ben, zeg ik: “Zal mama voor jou het paardje wegjagen?” Volledig begrepen staart ze me met betraande ogen aan JAH! De opluchting is er en ik voel me nu al de held van de dag. Ik klap hard in mijn handen en zeg:”Weg jij paard!” (wat had je gelachen als je me had zien staan)

Opgelucht leg ik de kleine meid in haar bedje, naast haar broertje. Ik haal opgelucht adem en maak aanstalten om de kamer te verlaten. Nu begint haar broertje te huilen…… MAMAAAH IK WIL OOK HET PAARDJE ZIEN…

Foto: Flickr

Een gastbijdrage van Ingrid van den Boogaard:

Onlangs werd ik gevraagd voor een interview een stukje te schrijven over zelfvertrouwen. Wel goed om eens over na te denken, sta je nooit zo bij stil. Dit is wat er bij me opkwam.

Zelfvertrouwen werkt het best als je niet bang bent jezelf ook over te geven aan iets wat groter is dan jezelf.
Voor mij is zelfvertrouwen iets wat dynamisch is, constant in beweging. En om je zelfvertrouwen te verdiepen zijn problemen cq uitdagingen onmisbaar.

Om te weten waar jouw zelfvertrouwen op gestoeld is, waar je eigenlijk op vertrouwt, zul je moeten ontdekken wat je ´zelf´ is.
Voor mij is dit een reis die je hele leven duurt, het ontdekken van je zelf. Het grappige is dat als je zelfvertrouwen zich verdiept, je je juist realiseert dat alles met elkaar verbonden is.
Daar ga je steeds meer op vertrouwen.

Zelfvertrouwen maakt dat je kunt stralen, in je kracht staat, vrijheid ervaart en je gedragen voelt door het leven. Als je je vanuit zelfvertrouwen ook durft over te geven aan iets wat groter is dan jezelf, kun je bergen verzetten.

Bij het project iamoneworld is het vertrouwen op mezelf ook heel belangrijk.
Er komt vanalles op je af en het is essentieel je eigen drijfveren en waardes in het oog te houden, kortom goed bij jezelf te blijven. Zo kan je zelfvertrouwen zich steeds verder verdiepen.

Mijn recept om je zelfvertrouwen op de proef te stellen en te verdiepen:
Ga aan de slag met je dromen, wensen en idealen. Denk groot, ook bij kleine dromen.
En laat je droom in dienst staan van het leven. Kies anders een andere droom.
Doe het hier en nu. Praktisch. Gewoon aan de slag. Stap voor stap.
Draag zo je steentje bij en beproef en verdiep tegelijkertijd je zelfvertrouwen.

Ik kan je voorspellen, het is een ‘rocky ride’, maar je leert je zelf heeeel goed kennen :-)

-

Ingrid van den Boogaard is kunstenaar, filmmaker en ontdekkingsreiziger en publiceert het iamoneworld (I am one world) ezine. I am one world: een reis door de wereld in een voertuig op zonne-energie vanuit de gedachte dat alles een is. Volg dit bijzondere project en lees meer verhalen over persoonlijke ontwikkeling, duurzaamheid en creativiteit EN ontvang je gratis eBook ‘De bouw van de zonnemobiel’ nu op www.iamoneworld.com/gratis-ezine

Foto: Flickr

In een reactie op weggestopt verlangen zei ik eens: “Iets is pas mislukt als je besloten hebt op te geven.” Daar kreeg ik heftige reacties op terug. Ik zou een gebrek aan inlevingsvermogen in de situatie hebben. Toch bleef de vraag knagen. Hoe komt de een tot een oplossing en de ander niet?

‘Kan niet’ wereldbeeld

Mensen die niet in het verwezenlijken van hun verlangen geloven, geloven wel ergens anders in. Ze geloven in redenen waarom iets niet lukt, niet kan, niet zal gaan lukken of weer fout zal lopen. Ze komen soms simpelweg niet verder omdat ze vasthouden aan dat wereldbeeld. Een wereldbeeld van ‘kan niet’. Wanneer je luistert naar een verhaal van iemand die er niet in gelooft, dan neemt diegene jou mee in dat wereldbeeld. Je wordt meegenomen in het ‘bos van de niet bestaande oplossing’. Soms hebben mensen dingen daar zo veel en vaak overdacht dat het ook echt schier onmogelijk lijkt een probleem op te lossen. Als je maar diep genoeg mee dat bos in loopt, geloof jij het ook! Net als die persoon zie jij dan ook allemaal beren op de weg. En dan?

‘Kan wel’ wereldbeeld

De eerste stap naar een oplossing die ik leerde is te stoppen met luisteren naar verhalen over waarom iets niet kan. Je wordt er om te beginnen moe van, dat is al een goede reden het niet te doen. Maar iets anders is nog veel belangrijker. Wanneer je naar een verhaal van iemand luistert gaat je bewustzijn mee met het verhaal en de feiten. Je bewustzijn probeert te volgen en te begrijpen. Je onderbewustzijn gaat echter ook mee, niet op de informatie maar op de gevoelens erachter. En die gevoelens maken nu juist dat jij ook gaat geloven dat iets niet kan. Je kunt je vast wel zo’n situatie herinneren. Waarin je eerst veel energie hebt, en nadat je gepraat hebt met iemand die allemaal beren op de weg ziet, voel je je ineens een stuk minder levenslustig.

Martijn Aslander zegt wel eens over mensen: “Je hebt putjes en motortjes.” Dus stop met luisteren naar waarom iets niet kan, het is niet constructief.

Verbeelding

De tweede stap naar een oplossing gaat over verbeelding. Jij en ik zitten op een stoel, rijden in een auto met plofmechanisme (de benzinemotor) en lezen weblogs op razendsnelle stroompjesapparaten (de pc) omdat ze uitgevonden zijn. Omdat er eens iemand, of een groep mensen, het verlangen had zoiets in de wereld te zetten. Ik geloof dat dat waarvan men zegt dat het ‘niet kan’, gewoonweg nog niet uitgevonden is. Dat lijkt kinderlogica om dat zo te zeggen, en dat is het denk ik ook. Het is simpelweg een focus in de richting van een oplossing. Zeggen dat iets niet kan heeft gewoon niet zo veel zin, het brengt je niets, behalve gelijk.

Dat klinkt wellicht groots ‘geloven dat iets kan’, dat is het ook, er komen mooie dingen uit voort. En ik heb het niet over het oplossen van wereldproblemen. Sommige zaken hebben ook nog steeds gewoon tijd nodig en de dood blijft door verbeelding ook niet thuis. Ik heb het over verlangen dat je in je eigen bestaan tegenkomt. Van het ontdooien van je vriezer, iets lekkers koken als je weinig tijd hebt tot meer klanten werven voor je bedrijf. De echte beperkingen liggen volgens mij niet in de werkelijkheid, maar in de geest. Of anders gezegd, in een gebrek aan verbeelding.

Het stimuleren van verbeelding

Het enige dat je op de weg van probleem → verlangen dus hoeft te doen is de verbeelding te stimuleren. In de praktijk kun je dat als volgt aanpakken:

1. Luister, als iemand vertelt wat hij wil, maar voel vooral waar zijn passie bij zit (dat vraagt een beetje oefening).
2. Laat hem niet uitpraten als hij je gaat vertellen waarom iets niet kan. Ga er niet in mee! Ga er niet naar luisteren! Blijf in plaats daarvan bij de passie die je voelde en stel een kleine vraag over die wens, dat idee of verlangen. Als je bijvoorbeeld weet dat iemand met een boot naar Frankrijk wil, stel je de vraag: wat voor soort boot zou je dat mee gaan doen?
3. Luister naar het antwoord en stel een volgende eenvoudige vraag naar aanleiding van het antwoord dat je kreeg. Bijvoorbeeld: met hoeveel man ben je op de boot?
4. Stel weer een volgende eenvoudige vraag en kijk hoe ver die persoon zijn verlangen durft te volgen.
5. Zo kun je steeds verder gaan. Het doet er op een gegeven moment niet meer toe wat nu werkelijk kan of niet. Het verlangen komt aan de oppervlakte, dat is genoeg.

Als je dit een beetje vaardig doet zal het lastig worden voor diegene om zijn verlangen weer ‘in de koelkast’ te zetten.

Veel plezier! En let op: ik ben niet aansprakelijk voor het kwijtraken van vrienden, omdat ze zo nodig met een boot ….

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.