Een gastbijdrage van Petra Pronk:

Calvinisme zit ons in de genen. Zelfs als je er rationeel afscheid van genomen hebt, kan het je nog wel eens bespringen, heel onverwacht. Soms is er een vreemdeling voor nodig om het bloot te leggen. Of een engel…

Lief zijn voor jezelf… Dat zit bij veel mensen niet echt in hun systeem. Voor anderen, ja, dat wel. Je kinderen, je ouders, je zieke buurvrouw. Dat valt allemaal in de categorie: ‘Heb uw naaste lief…’. Die boodschap hebben we op allerlei manieren meegekregen en dat maakt ons vermoedelijk redelijk sociaal.

Iemand die zich inzet voor zijn omgeving, dichtbij en ver weg, daar is niks op tegen. Sterker nog, dat is goed en belangrijk.  Maar hoe zit het met het tweede stukje van die Bijbeltekst? ‘…zoals jezelf…’ Over dat staartje hoorde je eigenlijk nooit. Het stond er wel, maar het stond volkomen in de schaduw van dat eerste en Grote Gebod. Je naaste liefhebben is algemeen geaccepteerd. Maar van jezelf houden is een stuk lastiger, zo blijkt.

Kerstcadeautje
Op een druilerige dag loop ik binnen bij een nogal duister winkeltje. De man achter de toonbank besteedt geen aandacht aan mij. Ik snuffel rond. Allerlei spulletjes in de new age sfeer. Opvallend veel beeldjes, schilderijtjes en kaarten van engelachtige wezentjes. Ik koop twee dingetjes voor Kerst. Voor mezelf. Want dit jaar is er voor het eerst niemand om voor mij een kerstcadeautje te kopen. Net gescheiden zie ik als een berg tegen de feestdagen op. Niet echt de vrolijkste aanschaf ooit…

“U hoeft het niet in te pakken”
De winkelier valt nogal uit de toon in dit engelachtige winkeltje. Het is een bonk van een man, type werkman. Je zou hem eerder in een smoezelige overall onder de gootsteen verwachten, dan achter een toonbank die volstaat met frêle wezentjes met vleugeltjes. Hij kijkt niet op als hij de kerstlichtjes en de kaarsen van mij aanpakt, maar begint ze rustig in te pakken.
Ik probeer hem te stoppen. “U hoeft het niet in te pakken hoor.”
Geconcentreerd werkt hij verder. Vouwt het gekleurde papiertje zorgvuldig om, en plakt het met aandacht vast. Dan begint hij aan het volgende pakketje. Ik denk dat hij mij niet goed gehoord heeft, en zeg het nog een keer. “U hoeft het niet in te pakken, want het is voor mezelf.”

Je best doen
Dan komen zijn handen even tot rust. Hij legt de schaar neer, waarmee hij net een vrolijke krul stond te maken in de lange uiteinden van een strikje dat op het papier zit. Dan kijkt hij mij aan. Niet zomaar even, maar echt – alsof hij recht in mijn ziel kijkt. Dan zegt hij rustig: “Als je dit voor iemand anders zou kopen, zou je het heel normaal vinden dat ik mijn best doe om het er leuk uit te laten zien. Waarom zou ik het wel inpakken voor iemand die ik niet ken, en niet voor jou?” Dan pakt hij zijn schaar weer op en gaat rustig verder met zijn krul.

Drie cadeautjes
Ik sta doodstil. Moet even heel hard slikken. Zijn woorden resoneren diep van binnen en raken aan een heel essentieel gevoel. Hoog tijd om eens werk te maken van dat staartje van het Tweede Gebod en meer van mezelf te gaan houden. Ik neem de twee pakjes in ontvangst, maar loop eigenlijk met drie cadeautjes naar buiten. En de derde is de mooiste: een boodschap van een engel in een onwaarschijnlijke gedaante.

Foto: Bob Ranew Flickr

Een gastbijdrage van Saskia Tjepkema:

Mijn dochter zat stralend aan tafel te vertellen over haar geslaagde poging om bij zwemles door ‘het gat’ te zwemmen. Dat is een lastige oefening, waarbij je onder water door een opening in een zeil zwemt. De schrik van menig zwemleerling, en ook bij onze dochter was ‘Het Gat’ niet populair. Maar op die ene maandagmiddag lukte het ineens. Wij blij, zij blij. Vol opluchting en zelfvertrouwen verkondigde ze trots: ‘Ik deed het gewoon! Ik dacht… van proberen kun je leren! Dat zegt onze juf.’

Hulde aan de juf! We laten ons maar al te vaak tegenhouden in het leren van iets nieuws of het aangaan van een uitdaging, omdat we teveel op ‘presteren’ gericht zijn en ons te weinig gunnen iets gewoon te ‘proberen’.

Spelen en leren

Jonge kinderen zijn eigenlijk altijd aan het ‘spelen’. Ze kijken, kopiëren, experimenteren… en leren zo op een vanzelfsprekende manier. Ze zijn nog niet zo bezig met wat ze niet kunnen, maar trekken vanzelfsprekend naar activiteiten waarin ze hun sterktes kwijt kunnen. Iets uitproberen is dan leuk.

Op de rand van de tienertijd worden we ons meer bewust van de buitenwereld. We gaan ons afvragen: wat vinden anderen hiervan? En: doe ik dit goed? Hoort het zo? Met alle bijbehorende verwarringen van dien.

Een dochter van een vriendin gooide op haar 9e alle Barbies in een krat, en gaf ze aan haar kleine zusje, met de opmerking ‘daar ben ik nu te oud voor, niemand in onze klas heeft nog Barbies’. Om er vervolgens regelmatig op de kamer van haar zus heerlijk mee te spelen….

Op de middelbare school, en later op het werk, worden we ons nog scherper bewust van wat ‘zou moeten’. We zijn alert op verwachtingen van anderen, willen dingen graag goed doen. Die focus op ‘presteren’ blokkeert het ‘leren’.

Experimenten

De leerpsycholoog David Kolb formuleerde een beroemd geworden leermodel. Je leert van een ervaring door achtereenvolgens te:

-       beleven: het begint met een ervaring opdoen…
-       reflecteren: wat heb ik meegemaakt? Wat zag ik, wat deed ik, wat was het effect?
-       abstraheren: wat leer ik hiervan over hoe het werkt?
-       experimenteren: een nieuwe aanpak bedenken op basis van het inzicht.

En dan begint de leercirkel opnieuw.

Maar al te vaak houden we ons leren tegen doordat we niet reflecteren, maar het laten bij een oordeel: we deden het ‘goed’ of ‘niet goed’. Dat geeft weinig aanknopingspunten voor een volgende stap.

Andere keren reflecteren we wel, bijvoorbeeld door het filmpje in ons hoofd nog eens af te draaien, of erover te praten met collega’s of een vriend, maar blijft het daarbij. Dan worden we wel steeds slimmer in het ‘snappen’ hoe iets werkt, maar nog niet vaardiger in het anders aanpakken.

Kleine stapjes

Bewust experimenteren werkt bevrijdend, omdat het uitnodigt om in kleine stapjes te denken en te onderzoeken hoe iets werkt. Een jonge coachee die ik het model eens uitlegde, begon spontaan te stralen…: ‘Wat een geweldig idee! Dat is het natuurlijk! Ik mag dus gewoon experimenteren. Iets uitproberen!’ De simpele kapstok werkte. Het ‘Grote Harige Doel’ waaraan ze werkte werd ineens minder afschrikwekkend, omdat we gingen kijken wat een eerste stapje zou kunnen zijn in de week die voor haar lag.  De keer erop reflecteerden we samen op hoe die stap gegaan was en ontwierpen een volgende.

Keer op keer merk ik de kracht van deze insteek. Bij mezelf, bij mijn kinderen, bij coachees, in  leertrajecten maak ik graag gebruik van experimenten. De vraag: ‘wat is de eerste stap die je zou kunnen zetten?’ maakt het leren lichter en sneller, omdat mensen zich ineens de ruimte gunnen om iets uit te proberen.

• Een manager die graag meer ‘spirit’ in zijn team wil, begint bijvoorbeeld het werkoverleg eens met een rondje ‘succesverhalen’ in plaats van met het vaststellen van de agenda.
• Een adviseur die wil groeien in zijn persoonlijke authenticiteit, stelt zich bij een kennismakingsgesprek voor met een persoonlijk verhaal in plaats van met zijn functietitel en studieachtergrond.

Heb jij een experiment?

Leren door proberen vraagt eigenlijk alleen dit:

1. Zoek een eerste kleine stap, één ding dat je de komende week anders kan doen. Dat wel een beetje spannend voelt, maar niet ‘te eng’.

2. Vraag iemand die je wil helpen reflecteren na afloop. Iemand die je helpt uitpluizen wat er gebeurde, aan de hand van een aantal simpele vragen als:

• Waar hoopte je op?
• Wat deed je?
• Wat was het effect daarvan?
• Met welke effecten was je blij? Wat had je liever anders gezien?

Een logboekje of een brief schrijven helpt hier ook goed bij. Let speciaal op het succes, dat wat al goed ging. En stoor je niet teveel aan wat (nog) niet lukte. Wees onderzoekend en nieuwsgierig.

3. Probeer uit het filmpje dat je zo reconstrueert een ‘les’ te halen uit wat er is gebeurd. Wat leer je over wat bij jou werkt? Welk inzicht of principe neem je mee?

4. En kies dan een volgend experiment….

Saskia Tjepkema is coach en adviseur bij Kessels Smit. Foto: Flickr

Ik heb mij als puber vaak afgevraagd wat je als mens toch moet met alle ‘slechte’ eigenschappen die je hebt. Dat heeft me behoorlijk bezig gehouden. Van gedachtes “dat God per abuis het verkeerde in mijn rugzak gestopt had” tot “er is vast iets mis met mij”. Wat ik toen nog niet zag is dat iedere eigenschap twee kanten heeft. Het is niet die eigenschap an sich. Integendeel.

Wat doe je waar?

Trouw zijn, beschouwen we als een goede eigenschap. Maar wanneer dat inhoud dat je je ex-partner gaat stalken dan zien we dat weer niet als goed. Het is niet het hebben van die eigenschap dat uitmaakt, maar wat je er waar me doet. Je kunt ervoor kiezen een eigenschap af te leren (en ik vraag me sterk af of dat überhaupt mogelijk is), of je kunt een eigenschap onderzoeken. Wat is de voor en achterkant van je eigenschap? Wat is de voor en achterkant van trouw? Wat is de schaduwkant wat is de lichtkant? Waar is je eigenschap wenselijk en waar niet?

Ik kon mijn vroeger slecht concentreren… althans dat was het stempel dat mijn basisschool mij gaf. In de klas keek ik veel uit het raam. Als er een wolk passeerde dan dacht ik: “Daar gaat zo’n 10.000 liter water. Dat is zo’n 10.000 kg. Waarom valt dat niet naar beneden?”

Mijn docenten zagen een jongen die zich niet kon concentreren. Ik zag een jongen die nieuwsgierig was. En die nieuwsgierigheid was zo sterk, daar moest ik iets mee. Anders zou ik in de problemen komen. Dus wat mij te doen stond was niet aan die concentratie gaan sleutelen! Nee die nieuwsgierigheid, die moest serieus genomen worden!

Op naar de tv

Voor mijn eerste baan solliciteerde ik bij het televisie programma Het Klokhuis. Omdat ik als redacteur overal mijn neus in zou mogen steken. Afleveringen maken over alles waar ik nieuwsgierig naar ben, dat zag ik wel zitten.

Ik schreef een sollicitatiebrief en kreeg diezelfde week nog een standaardafwijzing. “Waarom moet het bij jou dan ook altijd ook groot?” zei een toenmalig huisgenote tegen me. “Solliciteer toch gewoon bij TV Gelderland.” Ze begreep er niets van. Nee, dat was geen optie.

Dus ik toog met mijn afwijzing naar Hillywood (zo noemen ze Hilversum wel eens) en zocht de eindredacteur op. Die wilde me ontvangen en ik kreeg thee (ik hield toen nog niet van koffie). Dat gesprek liep hélemaal niet zoals ik wilde. Hij zei: “Er is geen plek. Er zal geen plek komen. En ik moest niet denken dat ie er wel zou komen.” In gedachten zag ik mijzelf moedeloos het gebouw uit strompelen, zoals cowboys hun gebied verlaten nadat ze vogelvrij verklaard zijn. Was ik hiervoor naar Hilversum gekomen? Plots zei ik: “Ik heb dertig ideeën voor afleveringen”. Dat was niet waar… Maar de gedachte met lege handen weer naar huis te gaan was ondraaglijk. Hij zou ze vast niet alle dertig willen horen. Tot tien kon ik wel komen.

De eindredacteur vroeg tot mijn stomme verbazing niet om voorbeelden. “Zet ze maar op papier, dan zal ik er naar kijken”.

Een paar maanden later was ik onderdeel van de redactie. Dat ben ik tweeënhalf jaar met heel veel plezier geweest. Die jongen die zich zo slecht kon concentreren… en nu ook nog bleek te kunnen liegen.

Foto: Cloud Gate, Chicago van Anish Kapoor gefotografeerd door Bert K, Flickr

Ik hoor mensen wel eens zeggen dat ze de dood hebben overwonnen. Na een ziekte of operatie bijvoorbeeld. Zeggen dat je de dood hebt overwonnen, is een bijzondere opmerking. Die nooit waar is.

Het kan ons allemaal overkomen. Dat je opeens ziek word. Of plots onder een vrachtwagen komt. Hoe gezond je ook eet. Hoe goed je ook oplet. Wij mensen zijn kwetsbare wezens. En we komen en we gaan.

Als iemand ziek wordt dan lijkt het alsof de dood ineens heel dichtbij is. En dan worden we vaak bang. Zeker als we jong zijn, omdat we dan vinden dat het nog niet onze tijd is om te gaan. Of als een kind ziek is en de ouders niet. Dan voelen we dat er iets niet klopt. Ouders horen eerder te gaan dan kinderen. Mensen horen dood te gaan als ze oud zijn, als het hun tijd is. Als hun leef-tijd ernaar is. Maar zo is het leven niet. De dood neemt ons soms eerder, en soms abrupt.

Wie strijdt met wie?

Wanneer mensen een ziekte krijgen en daarvan genezen dan kunnen ze zeggen dat ze de dood hebben overwonnen. Dan klinkt het alsof ze machtiger zijn dan de dood. En dat is niet zo. Ook niet bij een ziekte, ook al word je genezen. Wij staan niet boven de dood. We gaan allemaal. Als je goed naar de mensen kijkt die dit zeggen, dan zie je vaak dat ze triomfantelijk kijken. Dat is zichtbaar aan de oppervlakte. Maar als je goed kijkt zie je daarachter vaak een vleug angst of een afwezige blik.

Ze hebben de dood niet overwonnen. De dood is hen simpelweg niet komen halen. Wat ze overwonnen hebben, is niet de strijd met de dood. Maar de strijd met zichzelf. Ze hebben gestreden met hun angst om dood te gaan. Hun eigen angst.

Het leven weer pakken

In een familieopstelling kun je hiermee werken door een cliënt tegen de dood te laten zeggen: “Het was nog niet mijn tijd om te gaan.” ” Je stond verder van me af dan ik dacht”. ” Ik streed met mijzelf, niet met jou.” “Als het mijn tijd is mag je me komen halen. Dan zal ik me bij mijn (over) (groot) ouders voegen.” “Nu is niet mijn tijd, ik leef.”

Wat je daarna vaak ziet gebeuren is dat de persoon die ‘de dood had overwonnen’ een vredige rust op zijn gezicht krijgt tegelijk met een glimlach. Alsof iemand zich dan op een diepere laag realiseert: Oh ja, ik ben er nog. Ik ging helemaal niet dood.

.

Wat zijn jouw ervaringen met ziekte en de dood? Laat een reactie achter.

Foto: Flickr

Maak je geen zorgen als je de titel niet helemaal hebt begrepen. Het is Brad Pitt in de film ‘The Fight Club’ die mij jaren geleden al op het idee voor dit artikel bracht. In deze film zegt hij in de rol van Tyler Durden: “The things you own end up owning you”.

Lange tijd wilde ik een auto. Ik had ontdekt dat het type dat mij boeide stukken goedkoper was dan ik bevroedde. Het leek me leuk zo’n mooie auto te bezitten, naar mensen toe te gaan, droog te blijven met regen (iets wat me op de fiets vaak slecht lukt). En ik fantaseerde over al het andere dat je maar kunt bedenken bij het bezitten van een mooie glimmende auto. Och, wat zou ik trots zijn!

We zijn een ruim jaar verder en nu moet ik er niet aan denken om een auto te bezitten. Dat is van het ene uiterste naar het andere. Hoe dat zo komt? Denkend aan Brad Pitt, realiseerde ik me dat wij mensen helemaal geen spullen bezitten. We zijn juridische taal met spreektaal gaan verwarren. Wij bezitten niets. De spullen bezitten jou.

Wanneer mijn mooie auto voor de deur zou staan, dan moet ik ervoor zorgen dat hij verzekerd is, ik moet hem aanschaffen, ik moet hem volgooien met benzine, en als een onverlaat er ‘s nachts een deuk in rijdt moet ik de waardedaling verduren of de deuk laten herstellen. En die auto? Die staat daar en vindt er geen ene mallemoer van. Hij hoeft niets te doen, alleen maar te staan. Hij bezit mij. Dat wil zeggen, hij bezit mijn tijd, mijn geld, en mijn aandacht. En daar hoeft hij niets voor te doen.

Dus ben je van plan om binnenkort nog iets te kopen. Lees dan dit artikel nog een keer. Je hebt je vrijheid nu nog, en je kunt er ook voor kiezen die te houden.

Foto: MacieKiew Flickr
Dit artikel is ook gepubliceerd in het boek “175 Lifehacking tips“

Van de ene persoon krijg je energie, en de andere persoon kost energie. Bij de één voel je je fitter na afloop, bij de ander ben je bekaf. De één is een motortje voor je de ander een putje. Daar is niets mis mee. En het gebeurt. Dus daar mag je je best bewust van te zijn. Doe je er niets mee en omring je je met mensen die je veel energie kosten (zoals een vervelende baan met dito collega’s), dan loop je op termijn zelfs kans op een burn-out of overspannenheid.

Of je energie krijgt in contact met iemand hangt van het soort contact af dat je hebt met iemand. Grofweg zou je kunnen zeggen dat er vijf pijlers in het contact met mensen zijn:

Verbaal

Hoe praat je met de ander? Ontwikkel je samen ‘taal’? Ontstaan er woorden/zinnen die veel betekenis hebben? Voelt het prettig om je verbaal naar elkaar te uiten? Durft de ander ook echt aanwezig te zijn in een gesprek? Durf je complimenten te geven? Kun je complimenten echt aannemen? Krijg je de ruimte om jezelf te uiten? Kortom: met elkaar een goed gesprek kunnen hebben, dingen durven benoemen, en dat van elkaar kunnen waarderen.

- Goed verbaal contact zorgt ervoor dat je je begrepen voelt.

Non-Verbaal

Durf je de ander aan te raken? Hoe groet je de ander (vooral verbaal of ook non-verbaal)? Durf je te spelen met elkaar? Een aai over elkaars bol, knuffelen, duwen, tikken, hand op elkaars schouder? Voelt het prettig? Ontstaan er rituelen om dit non-verbale heen? Juist door de non-verbale communicatie krijg je een sterke emotionele binding met elkaar. Het versterkt relaties zowel zakelijk als vriendschappelijk. Als je elkaar goed aanvoelt op non-verbaal niveau en weet wat er kan, voelt het goed.

- Goed non-verbaal contact zorgt ervoor dat je je veilig kunt voelen.

Integriteit

Handel en uit je, naar wat je denkt, voelt of wilt? Of houd je je in? Jezelf inhouden kost bijna altijd meer energie dan je uiten. Je kunt je bijvoorbeeld afvragen of je je laat leiden door maatschappelijke beperkingen. Of mogen gedachten komen en gaan zoals ze zich in het contact vormen? Wat in contact heel prettig is, is dat je niet steeds hoeft te raden wat de ander wil of vindt.

- Integer contact zorgt dat je je vertrouwd voelt.

Achtergrond en karakter

Elkaar leren kennen als er oprechte interesse voor elkaar is, is erg leuk. Heeft iemand een natuurlijk verlangen tot rust of juist tot gezelligheid? Denkt iemand: problemen-moeten-er-zijn of denkt iemand aanpakken-en-oplossen? Er zijn veel verschillen in hoe mensen denken, zijn opgegroeid en zich hebben ontwikkeld. Dat van elkaar weten creëert begrip. Is iemand bijvoorbeeld opgegroeid in een ontwricht gezin? Was het thuis competitief? Of draaide het juist om samenwerken? Was je alleen of had je broertjes en zusjes? Heb je veel tijd alleen doorgebracht of waren je ouders er veel om je te vertroetelen? Het heeft bepaald wie je bent geworden.

- Veel van elkaar weten zorgt ervoor dat je je met je achtergrond geaccepteerd kunt voelen.

Balans

In contact zijn er verschillende balansen. Zoals die van geven en nemen, doen en laten, uitnodigen en uitgenodigd worden, trakteren en getrakteerd worden. Zo is het bijvoorbeeld prettig als er weinig mismatch is in de behoefte aan contactfrequentie. Je kunt soms weken intensief met elkaar contact hebben en elkaar ook zo weer een week niet spreken/zien. Is het dan ok als je elkaar weer ziet, ook al zat er een ‘gat’ in jullie contact? Dat gaat op voor fysiek contact, maar ook voor sms, msn, twitter en e-mail. Makkelijk veel bij elkaar kunnen zijn, maar ook zonder elkaar kunnen (hoewel je elkaar dan natuurlijk best kan missen) is geweldig. Het zorgt ervoor dat je je geen zorgen hoeft te maken over aandacht en tijd aan iemand geven.

- Een goede balans zorgt ervoor dat je het contact als ongedwongen ervaart.

Kortom

Fijn contact gaat over jezelf zijn en de ander zien voor wie hij is. Elkaar ruimte geven, maar ook naast iemand kunnen staan. Luisteren en ook kunnen confronteren, na het luisteren. Maar ook fouten kunnen toegeven en excuses kunnen geven en aanvaarden. Goed contact gaat niet om perfectie, maar om waardering en balans. Dit soort contacten geven energie. Aan beide kanten. Het is een 1 + 1 = 3 situatie.

• Kun je voldoende jezelf zijn?
• Wil je elkaars taal spreken?
• Mag je van elkaar leren?
• Kun je elkaar vertrouwen?
• Kun je samen plezier hebben?
• Mag je elkaar aanraken?
• Kan het ook wel eens stil zijn?
• Wordt er naar je geluisterd?
• Is het ook goed als je even niets van je laat horen?
• Mag je wel eens iets fout doen? En mag je het daarna rechtzetten?

Welke drie of vier van de bovenstaande zaken zijn nu echt belangrijk voor je? Kom je bijvoorbeeld tot de conclusie dat je: ongedwongen contact met mensen wilt hebben, waar je je vertrouwd, begrepen, veilig en geaccepteerd voelt? Met als randvoorwaarde dat je in dat contact rustig kan worden of juist energie kan krijgen?  En wil je je geborgen voelen, of nu juist uitgedaagd?

Ernaar handelen

Wanneer je weet wat belangrijk voor je is, kun je ernaar gaan handelen. Je kunt gaan kijken wie energie kost en wie energie geeft.

Pak twee A4′tjes en een pen.

Stap 1:
Maak twee kolommen: links schrijf je de namen van personen van wie je energie krijgt (de motortjes). Rechts zet je de mensen die energie kosten (de putjes). Denk aan je werk, sport, je familie, vrienden, buren, studie, een cursus die je doet enz. enz. Sorteer op je gevoel. Je gevoel is veel betrouwbaarder dan je hoofd.

(Schrik niet als je geliefde in de rechter kolom beland. Vroeger of later was je daar toch wel achter gekomen, en wellicht is het nu nog niet te laat voor een goed gesprek).

Stap 2:
Maak op het andere A4′tje drie kolommen:
1e kolom: Meer gaan zien:
2e kolom: Minder gaan zien:
3e kolom: Helemaal niet meer zien:

Wanneer je klaar bent… dan scheur je de laatste kolom van je papiertje af (als het goed is lucht dat al op), en stop je hem in de prullenbak.

Als je dit gedaan hebt hoef je nu NIETS meer te doen. Mijn ervaring is dat als mensen voldoende duidelijk hebben wat werkt en wat niet werkt, dat ze daarna niet meer op de oude voet verder kunnen. Dus observeer jezelf de komende weken maar eens. En kijk wie je meer opzoekt en bij wie je (bij wijze van spreken) de telefoon niet meer opneemt.

En dan als laatste nog even dit. Stond er een (schoon)moeder/vader, broer of zus in kolom drie? Schrijf deze alsnog bij kolom twee.  Je zult het er namelijk mee moeten doen. Of je wilt of niet. Bedenk je maar dat ze jou of die leuke vriend of vriendin van je op de wereld hebben gezet. Dat hebben ze niet onverdienstelijk gedaan. Anders was jij en je partner er nu niet.

-

Met dank aan co-auteur Abdul-Rahman Advany van Social Imagineers. En aan Martijn Aslander (mede auteur lifehacking.nl) voor de ‘putjes en motortjes’ metafoor.

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Keuzes maken

Op lifehacking.nl wordt regelmatig geschreven over keuzes maken. Zoals Karin Bosveld in dit leuke artikel van 15 mei 2008.

Wat is dat toch met keuzes maken dat het zo boeiend maakt? Denk aan Morpheus’ rode en blauwe pil in de film The Matrix. En moet Roodkapje de wolf nu wel of niet vertrouwen? En liep het bij de verkeerde keuze, nu juist slecht of goed af met haar?

Ik denk dat keuzes maken zo’n boeiend onderwerp is, omdat wanneer je een keuze maakt, je simpelweg de onomkeerbare beslissing neemt om verantwoordelijkheid te gaan dragen voor de gevolgen van je keuze.

Die gevolgen hoef je nog niet te dragen op het moment dat je nog niet gekozen hebt. Je kunt dan als het ware even stilstaan op dat kruispunt waar je links, rechts en rechtdoor kunt. En dat maakt kiezen zo fascinerend. Het is de stilte voor de storm. Het is als het moment net voor het uitpakken van een cadeau in pakpapier. Is het wat je altijd al wilde hebben, of krijg je iets waar je absoluut niet op zat te wachten en je wel zeeën van tijd gaat kosten?

Nu vallen de gevolgen bij het uitpakken van een verjaardagscadeau vaak wel mee. Maar kiezen tussen een operatie of medicijnen is van een andere orde. De crux bij kiezen is steeds of je bereid bent de consequenties te dragen van je keuze.

Nu zijn mensen daar meestal wel bereid toe als de keuze leidt tot wat ze willen hebben. Maar als het anders uitpakt dan wat je wilt. Tja, dan zit je met de ΄gebakken peren΄.

Kiezen is controle loslaten

In het boek Alice in Wonderland vraagt Alice aan de kat welke weg ze moet kiezen. De kat vraagt: “Waar wil je heen?” Alice antwoord: “Dat weet ik niet.” Waarop de kat antwoord: “Dan is iedere keuze goed.”

Wat het antwoord van de kat zo mooi maakt is dat hij de uitkomst loskoppelt van wat Alice wil. Wij willen nog al eens denken dat keuze en uitkomst aan elkaar vast zitten, en dat zitten ze meestal niet.

Achteraf zit er vaak wel logica in een uitkomst. Maar dat betekent niet dat ‘keuze’ en ‘uitkomst’ vooraf ook al aan elkaar gekoppeld zijn. De logica is er vaak pas achteraf. Søren Kierkegaard schreef dat heel compact op:

“Life can only be understood backwards,
but it must be lived forwards.”

Succes met loslaten!

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.