Een gastbijdrage van Annette Dölle:

Sinds kort probeer ik mijn vader te overtuigen van de functie die social media kan hebben bij het starten van een bedrijf. We voeren dit gesprek nu een maand of vijf – daarvoor was ik even sceptisch als hij. Misschien is ‘voorzichtig’ een beter woord. Twee jaar geleden kwam ik er namelijk door een vervelende loop van omstandigheden via Hyves achter dat ik tante zou worden. Wij – mijn familie en ik – waren zachtjes gezegd not amused. Concrete situatie: Informatie via glasvezelkabels gaat sneller en publiekelijker dan mensen kennelijk vermoeden.

Goed. Secuur zijn met social media gebruik was al bekend, maar hierdoor kwam er een vervelend waasje te liggen over een medium dat ook prachtige en zeer bruikbare mogelijkheden in zich heeft. Maar hoe gebruik je dat dan?

Gelukkig zijn er talloze professionals die hier cursussen en trainingen in geven, en leren zowel de Scpetici, als de Ik-Gooi-Alles-Maar-Gewoon-Het-Luchtruim-In-types de middenweg kennen en spreidt de term ‘integriteit’ zich tot in de provincie uit. Eenmaal hoezee!

Terug naar mijn vader. Hij - 64, Fries, verkoper, onderhandelaar & sociale duizendpoot- vindt het nog steeds niks ‘al dat gedoe op internet’. ‘Maar het is als netwerken, pap’. zeg ik aan de telefoon. ‘Ik kan toch moeilijk heel Amsterdam af fietsen en folders door de bus gooien. Of iedereen constant bellen zodat ze me onthouden. Daar heb ik ten eerste geen geld voor en ten tweede geen tijd’. ‘Maar verkopen gaat altijd persoonlijk,’ zegt hij. ‘Je drinkt een bak koffie, je praat wat over het weer en je verkoopt eens wat’. Ja. Dat snap ik wel. Daarom reed hij duizenden kilometers per jaar en herinner ik me avonden lang die mijn vader bellend doorbracht.

Alleen wil ik dat niet. En omdat ik in 2011 leef hoef ik dat ook niet. Ik hoef alleen voor een laptop en een internet-verbinding te zorgen. ‘Dat kost net zoveel tijd’ zegt hij. ‘En dan heb je ook nog niks verkocht!’  Hmm. Dat klopt. Ik moet nog steeds in het directe contact met een opdrachtgever laten zien dat ik de meest geschikte persoon ben voor het feest. Omdat ik geen wasknijpers verkoop maar mezelf als dienstverlener, is persoonlijk contact even essentieel.

Een tijd later vervolgen we ons gesprek. Ondertussen heb ik Twitter ontdekt, heeft twitter mij ontdekt en herken ik Twitteriaans gedrag bij anderen dat ik goed kan relateren aan het ‘echte’ leven dat ik ken. Zoals ‘Ik volg jou alleen, als jij mij ook volgt’. ‘Als ik populair praat, dan word ik vanzelf ook populair’. Mensen die honderden anderen volgen om op die manier ook zelf maar een publiek te trekken. Kennelijk zijn daar door twitter allemaal technische hulpmiddeltjes voor gemaakt, zodat je ook dat weer volgen kunt. Interessante situatie. Onderzoekswaardig. Maar wel een beetje raar.

Mijn vader, die overigens al jaren computerles geeft aan 60+ers, en daarbij helemaal niet een suf bekrompen typje is, heeft er ook over nagedacht. Het financiële aspect spreekt hem aan. Nogmaals Hoezee! Maar de rest moet toch echt persoonlijk gebeuren. ‘En hoe dan?’ vraag ik. ‘Dan moet ik dus nog steeds het hele land door en op de koffie?’. Tja. Daar hebben we beiden geen antwoord op. Tot hij opeens enthousiast ‘De Soos’ roept. ‘De Soos?’. ‘Ja, de Soos’ zegt mijn vader. En hij vertelt over hoe hij als zestienjarige op vrijdagmiddag met zijn vader mee ging naar De Soos in het dorp. Hij een frisdrank, zijn vader een borrel. Alle boeren uit de omgeving kwamen op vrijdag naar de Soos. Borrels drinken en handelen. Hij klinkt opgewekt en opgelucht. Alsof het antwoord op een hele ingewikkelde kruiswoordpuzzel gevonden is. Ik ben er nog niet gerust op. Maar mijn vader lijkt helemaal tevreden met de constatering dat de Soos vanaf vandaag synoniem is aan Twitter, Facebook & Linkedin. En wat doe ik dan met al die mensen die volgen, ontvolgen, dit willen, dat roepen…? Oh, die negeer je gewoon’, zegt hij. ‘Net zoals in het echt. Als je jezelf niet bent, dan werkt het toch nergens’.

Gelukkig. Dan is ons informatietijdperk toch nog een beetje zoals vroeger. Een laatste Hoezee!

Foto: Bruce McKay Flickr

Alle mensen zijn verschillend. Daar zijn we het met zijn allen wel over eens. Waar we minder vaak bij stilstaan is dat dat ook betekent dat iemand altijd ergens beter in is dan alle anderen. Niet door studie of oefening, maar bij de gratie dat we verschillend zijn. Dat betekent dat er iets is waar jij altijd beter in bent dan alle anderen. De boeiende vraag is dan niet óf dat zo is, maar wát dat is waar je goed en beter in bent dan anderen?

Als we over kwaliteiten en kunde spreken, dan zijn we sterk geneigd om mensen te gaan indelen naar vakgebieden. Dat lijkt een aardige houvast en het is wellicht een goed begin als je helemaal niets weet. Maar het werkt niet als je zoekt naar diepe voldoening in werk. Het is te nauw. Er zijn zo’n 7 miljard mensen op de wereld en die zijn allemaal ergens goed in. Met vakgebieden werken betekent dat je dus 7 miljard vakgebieden zou moeten benoemen.

Iemand die prachtig viool leerde spelen is niet per definitie alleen een goede violist. Wellicht kan hij ook fantastisch aardbeienijs maken. En toch zullen we als deze persoon het heeft over werk of geld verdienen, vooral aan die viool denken. En zeker niet aan een combinatie van viool met aardbeien. Maar ook aan die combi denken is nog steeds 1+1=2. Het is soms goed juist oppervlakkig, gevoelsmatig of vanuit een vreemde hoek te kijken. Zo kun je over deze persoon bijvoorbeeld zeggen: hij kan iets met zijn handen dat oren en tong streelt. Dat is een andere manier van kijken dan hem in het doosje ‘violist’ of ‘muzikant’ te stoppen.

Of wellicht speelt hij viool omdat het zijn moeder vroeger zo opvrolijkte, maar is die moeder al jaren dood en wil hij al lang eigenlijk niets liever dan op grote schepen varen.

Mijn loopbaan als voorbeeld

Ik heb zelf nogal wat verschillende dingen gedaan voor ik wist waar ik thuis hoorde. Ik ben ingenieur, grafisch vormgever, ik kan niet onaardig verbouwen en schilderen, ik heb een leuke lamp ontworpen, en ik ben niet onverdienstelijk tv-reseacher wetenschap en techniek geweest. Ik heb zo’n 5 uitzendbaantjes gehad, 2 banen in loondienst en 4 soorten ondernemingen.

Soms deed ik 3 dingen op een dag. Ik schilderde een gevel in de ochtend, verbouwde in de middag en ‘s avonds werkte ik aan een grafisch ontwerp. Om soms gek van te worden (dan stond ik mijn handen na het klussen weer in de Nivea in te wrijven om daarna met finesse de muis te gaan bedienen).  Maar steeds had ik ergens het gevoel dat ik dichter in de buurt van iets kwam. Soms was dat gevoel flinterdun, soms duimdik. Dichter in de buurt van een vorm die het uiteindelijk moest gaan krijgen.

Door alles wat ik deed kwam ik erachter dat ik:

1. een sterke drive heb om de werking van mensen en apparaten te doorgronden;
2. kennis kan overbrengen;
3. een goed ontwikkeld visueel vermogen voor vorm en kleur heb;
4. een sterk opmerkingsvermogen voor lichaamstaal heb;

Deze eigenschappen gebruik ik nu allemaal in het coachen en trainen. Daar waar ik in andere werkzaamheden maar één of twee punten tegelijk gebruikte.

Twee soorten reacties

In de periode dat ik verschillende werkzaamheden door elkaar heen deed, reageerden mensen op mijn loopbaan steevast op twee manieren:

1. “Jij weet niet wat je wilt.”
2. “Jij bent veelzijdig”.

Beiden hadden ze gelijk en allebei niet. En om allebei kon ik wel eens boos worden als het niet lekker liep met werk of ik weer van baan veranderde.

Ik was op zoek. Ik wist op de middelbare school niet wat ik wilde. Ik dacht toen dat een mens maar in 1 ding goed kon zijn (dat was voor mij ‘natuurkunde’ op de HAVO) en ik zocht naar de titel van dat vak (dus werd ik ingenieur). Iedere keer dat ik een leuker vakgebied ontdekte kwam ik dichter bij mijn huidige vak als coach en trainer. Al die vakken hadden leuke aspecten, maar in het coachen kwam pas alles samen. Gek genoeg heeft er nooit iemand aan mij gevraagd of coach niet iets voor me zou zijn (en dat terwijl ik als 9 jarige al psychologieboeken in de bibliotheek probeerde te lezen :-).

Coachen en trainen is waarschijnlijk mijn eindpunt als het gaat over het simpele vakgebied-hokjes-denken. De vorm waarin ik coach en train, is er één die alleen bij mij hoort. Het is precies die vorm waarin ik mij onderscheid van die andere 7 miljard.

En als ik later groot ben… hoop ik als docent coaching en training te mogen werken.

Foto: Flickr

Een bevredigend leven leiden gaat over je eigen waarheid leven. Gehoor en vorm geven aan iets dat brand in je lijf, je hoofd en je gedachten. Soms sluimerend ver weg, soms onontkoombaar op de voorgrond, soms zelfs je blik ontnemend van andere zaken.

Je eigen waarheid leven is een opgave. Als mens alleen, maar ook als mens gebonden aan daar waar je vandaan komt. Dat is niet altijd even makkelijk. Je familiesysteem heeft namelijk ook een eigen waarheid, en soms past die niet bij je persoonlijke waarheid. Dit word prachtig voelbaar en inzichtelijk gemaakt in het toneelstuk ‘Romeo en Julia’. Het is Romeo en Julia’s waarheid bij elkaar te blijven. Maar in het familiesysteem kan het niet. Capulets gaan niet met Montague’s om. Dat was al zo nog voor Romeo en Julia geboren werden.

Ik geloof dat dit toneelstuk niet alleen zo beroemd is omdat het over de liefde gaat, maar meer nog omdat het de universele worsteling tussen eigen waarheid en de waarheid van het familiesysteem haarscherp laat zien. Ook al weten we niet bewust dat dit zo werkt, we voelen het allemaal. Op de onbewuste laag resoneert Shakespeare’s toneelstuk als een torenklok.

Hoe hier meer om te gaan?

Julia kiest voor een geënsceneerde zelfmoord. Romeo denkt dat ze dood is en kiest als reactie daarop voor echte zelfmoord. Dat ziet Julia weer en die maakt er dan ook maar een echt einde aan. Daarmee zijn ze naar alle waarschijnlijkheid loyaal aan het familiesysteem, de familie waarheid. Moord is namelijk ok binnen beide families. Zoals je wellicht weet vallen er veel meer doden in het toneelstuk.

Gelukkig hoeven wij zelden op zo’n manier een situatie op te lossen. Maar wat als jij ondernemer wil worden en jouw gehele familie is ambtenaar tot drie generaties terug? En daar later een goed pensioen van vangen is het hoogste goed? Als ‘zekerheid voor alles’, op alle tegeltjes in je ouderlijk huis staat? Dan rest je niets dan verraad te plegen aan je familiesysteem en te kijken wat er gebeurd. Dat is groot en het lijkt wellicht vreemd, maar het is vaak meer kloppend dan ‘in het familiegareel’ te blijven lopen.

Ook families dienen te evolueren en verder te gaan waar vorige generaties stopten. Al was het alleen maar omdat de tijdgeest veranderd. Zou niet iedere generatie zijn eigen ding doen in antwoord op de tijdsgeest, dan zouden families wellicht zelfs uitsterven. Of wil je toch persé als leerlooier, hoefsmit, barbier of nar aan het werk?

Foto: Simon Wilches, Flickr

Ik beschouw een ondernemer als succesvol wanneer hij met plezier goed werk levert en voldoende verdient om zichzelf en zijn onderneming gezond te houden.

In alle gesprekken met collega ondernemers en cliënten, die ik voerde over dit onderwerp, kwamen steeds een aantal zaken naar boven. Er blijken gemene delers te zijn tussen succesvolle ondernemers, los van het vakgebied waarin ze werken of de expertise die ze in huis hebben.

Met opleiding lijkt het vaak weinig te maken te hebben. Er zijn voldoende mensen die een bedrijf hebben in een richting waarin ze geen opleiding volgde of voor een richting kozen waarin geen opleiding bestaat.

Succesvolle ondernemers blijken:

1. Van werken te houden

Onlangs las ik ergens de spreuk: “Wanneer mensen blij zijn dat ze vakantie hebben, doen ze niet het juiste werk.” Dat is een beetje een zwart/wit uitspraak, vakantie is ook leuk. Maar er zit een mooie kern in. Wanneer je doet wat jij leuk vindt en het lukt je daar geld mee te verdienen, dan heb je dus leuk werk. Ondernemen gaat ook over je hart achterna gaan en doen waar jij van houdt.

Ik spreek genoeg mensen die nog steeds geloven dat je alleen iets bereikt als ondernemer met zwoegen, afzien, strijd en bikkelen. Dat is een in essentie mooie, maar beperkende overtuiging. Ik geloof dat je met zo’n overtuiging niet zozeer iets bereikt omdat je hard werkt. Maar omdat je erin gelooft dat je daar zult komen waar je zijn wilt.

Plezier maken en genieten van de luchtigheid hoort ook bij ons bestaan. In het Grand Café je bespreking houden kan veel gezelliger en net zo effectief zijn.

Succesvolle ondernemers hebben een doel, en weten dat ze dat doel kunnen bereiken. Daarom houden ze van werken.

2. Van geld te houden

Geld is niets meer en niets minder dan het wereldwijd geaccepteerde ruilmiddel. Je kunt er bij iedereen mee terecht. Dat betekent dat je er heel veel mee kunt doen. Je kunt er veel van krijgen, en veel van weggeven.

Economen weten het ook. Het gaat niet louter om de hoeveelheid, maar om hoeveel er hoe vaak van eigenaar wisselt. Anders gezegd: Als je geld snel doorgeeft, hebben er de meeste mensen plezier van.

Succesvolle ondernemers blijken van geld te houden. Niet om er bovenop te gaan zitten en te zeggen: “Dit is van mij, afblijven.” Nee, omdat ze het leuk vinden om geld te krijgen en het daarna weer uit te geven. Om er dingen mee te doen, die goed voor zichzelf of hun bedrijf zijn. Zoals mooi briefpapier laten drukken of een bedrijfspand kopen waarin je precies dat kunt doen wat je voor ogen hebt.

Succesvolle ondernemers weten goed wat je kunt doen met geld en doen dat ook.

3. Van mensen te houden

Een ondernemer doet (bijna) altijd zaken met mensen. Dat betekent dat je elkaar ziet, belt, mailt. Contact hebben met anderen is waar een groot deel van ondernemerschap om draait.

Alle mensen, en dus ook klanten, voelen of ze gewaardeerd worden of niet. Klanten voelen of ze gewenst zijn om hun mens zijn, of dat ze alleen maar welkom zijn omdat ze geld komen brengen. Het is een stuk leuker zaken doen met iemand die jou ook waardeert.

4. Tijd als een cadeau te beschouwen

We krijgen allemaal 24 uur in een dag, en dan krijgen we weer een nieuwe dag. Dat is een gegeven, meer krijg je niet en gelukkig ook niet minder. Het is dus verstandig om zuinig op je tijd te zijn. Daarmee bedoel ik niet dat je alles snel moet doen, berekenend of efficiënt.

Wat succesvolle ondernemers gemeen hebben is dat ze een goed besef hebben van tijd. Ze hebben een eigen antwoord op vragen als:

• Wat doe ik wel en wat doe ik niet?
• Bedenk ik een plan of ga ik aan de slag?
• Plan ik volgtijdelijk of op vaste tijdstippen?
• Ga ik naar een geplande afspraak of verplaats ik die omdat er iets voorbij komt dat belangrijker voor me is?

De succesvolle ondernemer is zorgvuldig met zijn tijd en koestert hem.

5. Goed voor zichzelf (en klanten) te zorgen

Ik schreef het hierboven al: “Wanneer je doet wat jij leuk vindt en het lukt je daar geld mee te verdienen, dan heb je dus leuk werk.” Doen wat je leuk vindt kan als je weet wat je leuk vindt. Daarvoor moet je jezelf en je verlangens serieus nemen.  Stilstaan bij soms grote vragen als: “Waarom doe ik wat ik doe?” “Wil ik dit blijven doen?” Succesvolle ondernemers reflecteren regelmatig.

Een ondernemer moet veel alleen doen. Wanneer je in loondienst bent zorgt een werkgever voor je. Letterlijk. Die zorgt dat de verwarming aan is als je op maandag op kantoor komt. Dat je een bureau hebt, er een koffieautomaat is, er werk voor je is en je daar salaris voor krijgt. Vaak is je pensioen ook deels geregeld. Als ondernemer moet je dat allemaal zelf doen. Daar schrok ik in het begin flink van en ik was vast niet de enige. Er is veel om zorg voor te dragen. Dat is echter wel heel erg leuk om te doen, en je krijgt er vanzelf een beetje handigheid in.

Een succesvolle ondernemer zorgt  goed voor zichzelf. En dan wordt goed voor je klanten zorgen vanzelfsprekend.

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.