Een gastbijdrage van Annette Dölle:

Op het station staat een stille trein met dichte deuren. In de trein zitten mensen. Wij staan op het perron en kunnen er niet in. Zij kunnen er niet uit. We willen allemaal naar Haarlem. Een treinreis van amper tien minuten. Wat nu dus niet gaat. Want de trein rijdt niet verder als de deuren het niet doen. Logisch lijkt mij. Ik kijk om me heen en wacht.

Wachten is een uitermate interessant fenomeen vind ik. Stilstaand water waarvan de onderwaterwereld even aan het oppervlak verschijnt. Een schijnbare stilstand, want binnen leeft een wereld vol beweging. Wachtend op een treinstation verdwijnt de illusie en komt het troebele water tot rust. Helder wordt het water. En alles wat rennend en vliegend verstopt blijft, wordt opeens zo helder als glas op een station vol wachtende mensen.

Naast me staat een man in een grijze pantalon, met een net-iets-anders grijs jasje. Hij draagt een lichtblauwe blouse en zowaar een aktetas. Ik dacht dat die dingen uit waren. Hij heeft een bril, een rossige baard en kauwt op een broodje. Ik kijk naar hem. Hij kauwt vreemd. Vind ik. Alsof hij haast heeft. Maar de treindeuren gaan niet sneller open als je sneller kauwt, en bovendien lijken we nu alle tijd te hebben. Toch?

Er staat ook een meisje. Met een ouderwetse koptelefoon op die sinds kort weer nieuwerwets zijn. Ze staart naar grauwe tegels op de vloer en beweegt haar hoofd. Haar armen bewegen zachtjes mee en al doet ze alsof ze geen idee heeft wat ze doet, mijn theateroog vertelt dat ze elke millimeter van haar bewegingen linearecta bestuurt met haar hoofd. Ik kijk te lang. Mijn blik kruist het hare. Ik  lach. Of ze terug lacht weet ik niet. Haar mond blijft onbewogen maar haar ogen glinsteren.

Twee jongens met grote tassen hebben het druk. Ze discussiëren over de situatie. De kleinste jongen met de grootste tas hupt van zijn ene been op het andere. Hij kijkt voortdurend om zich heen, terwijl de andere jongen alle deuren van de trein nauwlettend in de gaten houdt. Hij staat rechtop. Zijn wenkbrauwen zijn gefronst. Hij heeft één hand in zijn broekzak. Alsof hij klaar is om een teken te geven waardoor alle deuren zich volgzaam openen. Het werkt niet. Ze blijven potdicht.

Gehaast komt er een mevrouw van middelbare leeftijd aangelopen. Ze is klein en slank. Draagt een rok. Een donkerrood jasje, en een leren handtas. Ook zij heeft een bril. Net als de man met de baard. Rode lippen en korte blonde krullen. De mevrouw heeft haast. Dat is duidelijk. En al staan er ruim honderd mensen op het perron bij de stille trein met dichte deuren, we schijnen transparant te zijn. Want de mevrouw wandelt ons op hoge snelheid voorbij, op weg naar de deuren en de ronde Sesam-Open-U knop aan de rechterkant van de deur. We kijken allemaal verbaasd op. De man met de baard. Het meisje met de koptelefoon. De twee jongens met de grote tas en ik. En ze doet wat we vermoeden. Ze drukt – alsof we op dit stukje aarde nog steeds in een 24uurs economie bewegen – op het knopje. Dan kijkt ze naar de deur. Alsof dat helpt. Er gebeurt niets. Ze drukt nogmaals op de knop. En terwijl wij eerst allen steeds meer bezonken in onze onderwaterwereld, worden we nu plots naar de oppervlakte getrokken. Wie denkt deze mevrouw wel niet wie ze is? Heeft ze ons niet gezien? Ziet ze überhaupt iets?

Even zijn we afgeleid van het probleem dat we hadden omdat we haar nu kunnen bekijken. Haar wedstrijd met de tijd. Met de tijd die niet loopt zoals haar agenda geplant heeft. Met de dingen die niet gaan zoals ze wilde. Het wachten lijkt vergeten. Al staan we nog steeds op een perron met een stille trein en dichte deuren.  Als de mevrouw door heeft dat ze raar doet, kijkt ze schichtig om zich heen, en zoekt een plekje bij een geel bord. De stilte keert terug. En ook de mevrouw belandt in schijnbaar stilstaand water. Al is ze het er niet mee eens.

Wachten op iets – op wat dan ook – leeft alleen in je hoofd. De kosmos kent geen tijd. Je ziel evenmin. Alles is altijd in beweging. Zelfs als we stilstaan. Ook al zien we dat niet altijd zo. En net op het moment dat ik me dat bedenk openen de deuren zich, rent iedereen weer door elkaar heen en is het heldere water weer net zo troebel als even hiervoor.

Foto: Michel Bakkenes Flickr

Een gastbijdrage van Annette Teeuwen:

De innerlijk geëmigreerde komt u meestal tegen op het werk. Hij of zij komt eigenlijk altijd net even te laat binnenlopen. Nooit zoveel te laat dat ze er op aangesproken kunnen worden. Daarnaast gaan ze ook net even te vroeg weg. Altijd zo’n minuut of vijf. Als je daar iets over zegt, wijzen ze met veel bombarie op hun klokje dat standaard vijf minuten te vroeg is afgesteld.

Ze doen hun werk, dat wel, maar enige passie of oprechte interesse ontbreekt. In hun hoofd zijn ze de acht urige werkdag ergens anders. Ze zijn innerlijk geëmigreerd. Ze zijn fysiek aanwezig maar daar is ook alles mee gezegd.

Als je al een goed gesprek met ze kunt aangaan –  daar heb je enig doorzettingsvermogen voor nodig – en vraagt waarom ze acht uur per dag iets doen wat ze niet boeit, waar ze geen plezier aan beleven, dan mompelen ze iets over hypotheek en dure kinderen en voegen je toe dat ze het écht, heus wel naar hun zin hebben. De innerlijk geëmigreerden zijn de zuurheid voorbij. Negatieve emotie is namelijk ook emotie. Dat ontbreekt. Het interesseert ze domweg niets. Ze doen wat ze moeten doen maar ook niets meer dan dat, liever minder.

Als ik ze zie dan overvalt me altijd een gevoel van innig medelijden en hoop ik dat het prachtig is waar ze in hun hoofd naartoe gegaan zijn. Maar ik ben bang van niet.

Foto: Cobalt123 Flickr

Ik hoor mensen wel eens zeggen dat ze de dood hebben overwonnen. Na een ziekte of operatie bijvoorbeeld. Zeggen dat je de dood hebt overwonnen, is een bijzondere opmerking. Die nooit waar is.

Het kan ons allemaal overkomen. Dat je opeens ziek word. Of plots onder een vrachtwagen komt. Hoe gezond je ook eet. Hoe goed je ook oplet. Wij mensen zijn kwetsbare wezens. En we komen en we gaan.

Als iemand ziek wordt dan lijkt het alsof de dood ineens heel dichtbij is. En dan worden we vaak bang. Zeker als we jong zijn, omdat we dan vinden dat het nog niet onze tijd is om te gaan. Of als een kind ziek is en de ouders niet. Dan voelen we dat er iets niet klopt. Ouders horen eerder te gaan dan kinderen. Mensen horen dood te gaan als ze oud zijn, als het hun tijd is. Als hun leef-tijd ernaar is. Maar zo is het leven niet. De dood neemt ons soms eerder, en soms abrupt.

Wie strijdt met wie?

Wanneer mensen een ziekte krijgen en daarvan genezen dan kunnen ze zeggen dat ze de dood hebben overwonnen. Dan klinkt het alsof ze machtiger zijn dan de dood. En dat is niet zo. Ook niet bij een ziekte, ook al word je genezen. Wij staan niet boven de dood. We gaan allemaal. Als je goed naar de mensen kijkt die dit zeggen, dan zie je vaak dat ze triomfantelijk kijken. Dat is zichtbaar aan de oppervlakte. Maar als je goed kijkt zie je daarachter vaak een vleug angst of een afwezige blik.

Ze hebben de dood niet overwonnen. De dood is hen simpelweg niet komen halen. Wat ze overwonnen hebben, is niet de strijd met de dood. Maar de strijd met zichzelf. Ze hebben gestreden met hun angst om dood te gaan. Hun eigen angst.

Het leven weer pakken

In een familieopstelling kun je hiermee werken door een cliënt tegen de dood te laten zeggen: “Het was nog niet mijn tijd om te gaan.” ” Je stond verder van me af dan ik dacht”. ” Ik streed met mijzelf, niet met jou.” “Als het mijn tijd is mag je me komen halen. Dan zal ik me bij mijn (over) (groot) ouders voegen.” “Nu is niet mijn tijd, ik leef.”

Wat je daarna vaak ziet gebeuren is dat de persoon die ‘de dood had overwonnen’ een vredige rust op zijn gezicht krijgt tegelijk met een glimlach. Alsof iemand zich dan op een diepere laag realiseert: Oh ja, ik ben er nog. Ik ging helemaal niet dood.

.

Wat zijn jouw ervaringen met ziekte en de dood? Laat een reactie achter.

Foto: Flickr

Tijd gaat niet altijd even hard. Je tijdsbeleving tijdens een goede vrijpartij is een heel andere als wanneer je in de file staat. En de milliseconden voor een frontale botsing zijn weer heel anders als het wachten op een bus. Tijdsbeleving hangt samen met wat je doet en wat je voelt in dat tijdsbestek.

Lifehacker virus

Waar veel lifehackers (mensen die dingen slimmer en sneller willen doen) last van hebben, is wat ik voor het gemak maar even de efficiënziekte noem. Het virus daarachter is deze gedachte: als je alles zo slim mogelijk doet, dan houdt je tijd over voor leuke dingen. Die gedachte is erg logisch en klinkt direct vreselijk beloftevol. Doe daar nog een portie ‘flow‘ bij en je krijgt mensen die doorslaan in het vergaren van kennis, kunde en software om slimmer te zijn. Die zouden dus zeeën met tijd over moeten hebben… Helaas… De meesten niet.

Flow is een tijdvreter. Wat veel mensen zo waarderen aan flow, is dat het goed voelt. En zoals met veel dingen die goed voelen blijven we daar makkelijk in hangen (denk maar aan die zak chips die je leeg at zonder daar erg in te hebben). Flow gaat gepaard met verlies van tijdsbesef. En als tijd is wat je hebben wilt, moet je het niet verliezen.

Iedereen heeft wel een beetje van die efficiënziekte, ik ook. Ben je ook nog iemand die regelmatig: “Ja, maar…” zegt? Of denkt in termen van “Als ik dit en dat…. dan kan ik eindelijk…”? Dan moet je gaan oppassen.

Neem het boekje ‘The 4 hour workweek’ van Timothy Ferriss. Je geld verdienen met maar 4 uur werken per week, klinkt heel erg efficiënt en riekt naar tijdswinst. Maar het lezen van dit boekje kost je een paar uur. Het ding is 320 pagina’s. Wanneer je overweegt dit boekje te gaan lezen moeten er dus direct alarmbellen gaan rinkelen. Je gaat namelijk opgeven wat je hebben wilt.

Zelf lees ik zelden informatieve boeken die door veel mensen gelezen worden. Wanneer iemand me tipt dat ik iets ‘moet’ lezen dan vraag ik deze persoon wat er zo goed was aan dat boek en wat hij/zij ervan geleerd heeft, of nu anders doet. Ik krijg dan vaak prachtige samenvattingen. En die persoon kan ik ook nog eens concrete vragen stellen… dat boek niet.

Leuk, leuker, leukst en dan zelfs wellicht gelukkig

Wanneer je tijd over wilt houden voor leuke dingen, dan doe je op dat moment dus dingen die niet leuk zijn. Dan word het tijd stil te staan bij de vraag waarom je die dingen doet? Vaak gaat het dan direct over werk. Geloof je dat je alleen maar kunt verdienen door dingen te doen die niet leuk zijn? Werkten je ouders hard, en werk je daarom ook maar hard? Of betekent hard werken stoppen met nadenken? En hoe vaak maak je de balans op of iets ook echt werkt?

Wij zijn in Nederland nogal behept met een sterke arbeidsethos. Maar je hoeft niet meer te doen dan te zorgen dat er brood op de plank komt. En zelfs dat is al een echt ouderwetse gedachte.

Dus doe eens even niks, helemaal niks, en ga zitten tot je je antwoord krijgt. Of zoals iemand eens tegen me zei: “Ik ging op bed liggen en ik zou er pas vanaf komen als ik wist wat ik wilde. Toen ik eraf kwam, wist ik wat ik wilde. Ik wilde een banaan.”

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Je kent vast wel iemand die vaak net te weinig geld heeft, hij of zij krijgt het rond maar daar houdt het dan ook mee op. Of wellicht zat je zelf eens in zo’n situatie of zit je er nu in.

Toen ik eens in zo’n situatie zat, zei iemand tegen me “Geldproblemen los je niet met geld op.” Op dat moment begreep ik niet wat ik daar mee moest, maar het bleef wel hangen. Ergens wist ik: ‘dit klopt’.

Geld als rekeneenheid beschouwen

Er zijn veel manieren waarop je naar geld kunt kijken: als je € 1000,- tekort komt, heb je € 1000,- nodig en is je probleem opgelost. Zeker als ingenieur is dat voor mij een aannemelijke gedachte. Geld kun je uitdrukken in aantallen en dus kun je er mee rekenen. Je kunt er een tekort of een teveel van hebben. Dat klopt. En het klopt alleen zolang je het begrip tijd buiten beschouwing laat.

Tijd

Met geld koop je eten, kleding, benzine, en je betaalt je huur of hypotheek ermee. Dat zijn zaken die je of opmaakt of voor een bepaalde termijn krijgt. Eten verteer je, en na een maand wonen ‘koop’ je weer een nieuwe maand wonen. Met geld is het net als met slapen en eten. Je kunt niet zoveel eten of slapen dat je het een jaar niet meer nodig hebt. En de meeste van ons kunnen ook niet cash een huis kopen. Kortom: geld moet rollen. Je hebt er alleen plezier van als je er iets mee doet.

Geld is dus een rekeneenheid, geld is aan tijd gebonden en het uitgeven is noodzakelijk voor je levensbehoeften. Wanneer iemand dus tekort heeft is niet een hoeveel vraag belangrijk, maar een waardoor vraag. Waardoor komt het dat iemand niet genoeg heeft?

“Geldproblemen los je niet met geld op” betekent dat een geldprobleem dat vaker voorkomt of terugkomt, ergens anders dan bij geld zijn oorzaak heeft liggen. Dat geld is een uitingsvorm van een onderliggend probleem.

Natuurlijk is het, wanneer je vaak honger hebt, zinvol je af te vragen of je voldoende eet. Maar stap twee is je afvragen waardoor je vaak honger hebt. Je kunt niet eenmaal niet een dag zoveel eten dat je een maand niets meer nodig hebt, zo is het ook met geld.

Geld als waarderingsmiddel beschouwen

Geld is ook een middel waar we waardering mee uitdrukken. Als je dus vaak een tekort aan geld hebt dan lever je misschien te weinig waarde. Of je levert wel waarde maar je ziet dat niet, of je levert je waarde op de verkeerde plek, jij ziet het maar anderen niet. Ergens doe je dan iets ‘niet goed’, en krijg je onvoldoende waarde-ring. (Let op: ik heb het niet over rijk worden, maar over gewoon prettig leven).

Als je geen werk hebt is dat heel inzichtelijk, als je wel werk hebt en niet voldoende verdient, dan doe je misschien niet het juiste werk of je baas wil je niet de waarde geven die je levert. Het loont dan de moeite eens te gaan praten met iemand die een andere kijk op je werk heeft dan jij.

Wanneer je akkoord bent gegaan met een laag salaris, is het zinvol je af te vragen hoeveel je jezelf waard vindt. Waarom ben je akkoord gegaan met dat salaris? Komen daar antwoorden op als: In deze branche is niet veel te verdienen. Vraag je dan af waarom je dan in die branche zit. Iemand anders de ’schuld’ geven van de hoogte van je inkomen ‘helpt niet’. Daar word het eenvoudigweg niet meer van. De enige manier waarop je dat salaris omhoog krijgt is door verantwoordelijkheid te nemen voor je situatie. Het is zoals het is.

“Ik ging ooit akkoord met € 1200,- bruto en moest daarvoor ruim 50 uur per week werken. Toen ik om salarisverhoging vroeg zei mijn baas: “Je bent er zelf mee akkoord gegaan.” En dat was dat en voor haar ook meteen het einde van het gesprek. Ze had gelijk, maar de wens meer te verdienen bleef. Dus ging ik op zoek naar een plek waar ik meer kon verdienen.”

Geld als energie beschouwen

Onlangs las ik weer ergens de zin “Geld is energie.” Wanneer ik zoiets lees, krommen mijn tenen een beetje, zeker als het in een ’spiritueel’ boekje vol aquarellen staat. Maar het is wel waar.

Geld is deels net als elektriciteit. Het stroomt je portemonnee in en weer uit. En op het moment dat het in de handen van iemand anders is, is het (in tegenstelling tot elektriciteit) nog steeds dezelfde hoeveelheid energie (de inflatie buiten beschouwing gelaten). Die persoon kan het op zijn beurt ook weer uitgeven. In dat opzicht is geld dus energie, omdat je het kunt doorgeven zonder dat het waarde verliest.

Geld is gekoppeld aan vertrouwen

Vroeger was geld gemaakt van goud en zilver. Metalen die iedereen wel wilde hebben. Dat is allang niet meer zo. We werken met een ander vertrouwenssysteem van moeilijk na te maken briefjes tot giraal beveiligd (internet) geld, aandelen, opties en obligaties. Allemaal op basis van vertrouwen. Op bepaalde momenten ruil je dat vertrouwen in voor boodschappen, een nieuwe fiets of een auto.

Of je ergens vertrouwen in hebt is een kwestie van emoties, waarbij (onbewust) veel meespeelt. Het kleurrijke ICESAVE logo riep bij mij in den beginne heel andere emoties op dan op dit moment (en dan heb ik nog het geluk dat ik er geen rekening had).

Geld kun je dus zien als een rekeneenheid, waarderingsmiddel, het is energie en de waarde is ook nog eens gekoppeld aan emoties.

Geld als liefde beschouwen?

Nu komen we op glad, maar spannend ijs. Als geld een uitdrukkingsvorm van waardering is, op energie lijkt en aan emotie gekoppeld is, dan is het idee dat geld liefde is niet zo heel vreemd.

Als iemand vaak iets voor je doet en je bedankt die persoon nooit, dan gaat dat wringen. Als je niet voldoende salaris krijgt, je daarvan baalt en je blijft toch dat werk doen zonder te solliciteren, dan gaat dat wringen.

Je kunt geld net als liefde aannemen of weigeren. Zowel geld als liefde heb je nodig in deze wereld: liefde om jezelf vanbinnen gezond te houden, geld om je bestaan buiten je gezond te houden. Geld is een middel waarmee je voor jezelf en voor anderen kunt zorgen. In een bepaald opzicht is dat ook waar liefde over gaat…

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Ik beschouw een ondernemer als succesvol wanneer hij met plezier goed werk levert en voldoende verdient om zichzelf en zijn onderneming gezond te houden.

In alle gesprekken met collega ondernemers en cliënten, die ik voerde over dit onderwerp, kwamen steeds een aantal zaken naar boven. Er blijken gemene delers te zijn tussen succesvolle ondernemers, los van het vakgebied waarin ze werken of de expertise die ze in huis hebben.

Met opleiding lijkt het vaak weinig te maken te hebben. Er zijn voldoende mensen die een bedrijf hebben in een richting waarin ze geen opleiding volgde of voor een richting kozen waarin geen opleiding bestaat.

Succesvolle ondernemers blijken:

1. Van werken te houden

Onlangs las ik ergens de spreuk: “Wanneer mensen blij zijn dat ze vakantie hebben, doen ze niet het juiste werk.” Dat is een beetje een zwart/wit uitspraak, vakantie is ook leuk. Maar er zit een mooie kern in. Wanneer je doet wat jij leuk vindt en het lukt je daar geld mee te verdienen, dan heb je dus leuk werk. Ondernemen gaat ook over je hart achterna gaan en doen waar jij van houdt.

Ik spreek genoeg mensen die nog steeds geloven dat je alleen iets bereikt als ondernemer met zwoegen, afzien, strijd en bikkelen. Dat is een in essentie mooie, maar beperkende overtuiging. Ik geloof dat je met zo’n overtuiging niet zozeer iets bereikt omdat je hard werkt. Maar omdat je erin gelooft dat je daar zult komen waar je zijn wilt.

Plezier maken en genieten van de luchtigheid hoort ook bij ons bestaan. In het Grand Café je bespreking houden kan veel gezelliger en net zo effectief zijn.

Succesvolle ondernemers hebben een doel, en weten dat ze dat doel kunnen bereiken. Daarom houden ze van werken.

2. Van geld te houden

Geld is niets meer en niets minder dan het wereldwijd geaccepteerde ruilmiddel. Je kunt er bij iedereen mee terecht. Dat betekent dat je er heel veel mee kunt doen. Je kunt er veel van krijgen, en veel van weggeven.

Economen weten het ook. Het gaat niet louter om de hoeveelheid, maar om hoeveel er hoe vaak van eigenaar wisselt. Anders gezegd: Als je geld snel doorgeeft, hebben er de meeste mensen plezier van.

Succesvolle ondernemers blijken van geld te houden. Niet om er bovenop te gaan zitten en te zeggen: “Dit is van mij, afblijven.” Nee, omdat ze het leuk vinden om geld te krijgen en het daarna weer uit te geven. Om er dingen mee te doen, die goed voor zichzelf of hun bedrijf zijn. Zoals mooi briefpapier laten drukken of een bedrijfspand kopen waarin je precies dat kunt doen wat je voor ogen hebt.

Succesvolle ondernemers weten goed wat je kunt doen met geld en doen dat ook.

3. Van mensen te houden

Een ondernemer doet (bijna) altijd zaken met mensen. Dat betekent dat je elkaar ziet, belt, mailt. Contact hebben met anderen is waar een groot deel van ondernemerschap om draait.

Alle mensen, en dus ook klanten, voelen of ze gewaardeerd worden of niet. Klanten voelen of ze gewenst zijn om hun mens zijn, of dat ze alleen maar welkom zijn omdat ze geld komen brengen. Het is een stuk leuker zaken doen met iemand die jou ook waardeert.

4. Tijd als een cadeau te beschouwen

We krijgen allemaal 24 uur in een dag, en dan krijgen we weer een nieuwe dag. Dat is een gegeven, meer krijg je niet en gelukkig ook niet minder. Het is dus verstandig om zuinig op je tijd te zijn. Daarmee bedoel ik niet dat je alles snel moet doen, berekenend of efficiënt.

Wat succesvolle ondernemers gemeen hebben is dat ze een goed besef hebben van tijd. Ze hebben een eigen antwoord op vragen als:

• Wat doe ik wel en wat doe ik niet?
• Bedenk ik een plan of ga ik aan de slag?
• Plan ik volgtijdelijk of op vaste tijdstippen?
• Ga ik naar een geplande afspraak of verplaats ik die omdat er iets voorbij komt dat belangrijker voor me is?

De succesvolle ondernemer is zorgvuldig met zijn tijd en koestert hem.

5. Goed voor zichzelf (en klanten) te zorgen

Ik schreef het hierboven al: “Wanneer je doet wat jij leuk vindt en het lukt je daar geld mee te verdienen, dan heb je dus leuk werk.” Doen wat je leuk vindt kan als je weet wat je leuk vindt. Daarvoor moet je jezelf en je verlangens serieus nemen.  Stilstaan bij soms grote vragen als: “Waarom doe ik wat ik doe?” “Wil ik dit blijven doen?” Succesvolle ondernemers reflecteren regelmatig.

Een ondernemer moet veel alleen doen. Wanneer je in loondienst bent zorgt een werkgever voor je. Letterlijk. Die zorgt dat de verwarming aan is als je op maandag op kantoor komt. Dat je een bureau hebt, er een koffieautomaat is, er werk voor je is en je daar salaris voor krijgt. Vaak is je pensioen ook deels geregeld. Als ondernemer moet je dat allemaal zelf doen. Daar schrok ik in het begin flink van en ik was vast niet de enige. Er is veel om zorg voor te dragen. Dat is echter wel heel erg leuk om te doen, en je krijgt er vanzelf een beetje handigheid in.

Een succesvolle ondernemer zorgt  goed voor zichzelf. En dan wordt goed voor je klanten zorgen vanzelfsprekend.

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Emoties kunnen verdeeld worden in vier primaire emoties: bang, boos, blij en bedroefd. (Andere emoties zoals jaloezie, afgunst, schaamte, medelijden, wrok worden beschouwd als secundaire of samengestelde emoties omdat er denken aan te pas komt, en laat ik hier buiten beschouwing).

Primaire emoties zijn er al op vroege leeftijd, eerder dan secundaire. En dat is niet zonder reden. Ze hebben een functie, een probleem oplossende functie. Door te luisteren naar je gevoelens kom je te weten wat je nodig hebt. Iedere emotie heeft zijn functie. Thomson plaatst die functie in een relatie met de tijd. Het verleden, het nu en de toekomst.

Bang

Bang is de emotie die gekoppeld is aan de toekomst. Het is wat je voelt wanneer een ongewenste situatie zich aandient of in je gedachten opkomt. Een situatie die je niet wilt, die beschadigend is of levensbedreigend. Wanneer je dus angst voelt is dat een teken om in actie te komen en te voorkomen dat datgene niet plaatsvindt. Dat kan zowel betekenen dat je vlucht voor iets, je verbergt of dat je ergens juist wel op af gaat om het te voorkomen.

foto: Joe the WOP

Boos

Boos is gekoppeld aan het hier en nu. Boos is de emotie die je voelt wanneer een ongewenste situatie zich nu op dit moment voordoet. Het is dan dat mensen vaak roepen: “en nu is het genoeg!” Het is van de vier primaire emoties diegene die het meest dicht staat bij het krijgen van directe energie. Er komt vaak adrenaline vrij. En dat is handig, want bij deze emotie is er ook vaak weinig tijd.

Wat veel gebeurt met boosheid is dat mensen het wel uiten, maar niet juist adresseren. Bijvoorbeeld: Je bent boos op je baas, maar wordt thuis pas boos als je je vrouw erover vertelt. Bij je vrouw moet je dan niet zijn met je boosheid, wel bij je baas. Er is dan sprake van opgespaarde boosheid. Dat opsparen kunnen mensen maanden tot jaren doen. In het geval van de baas kan het bijvoorbeeld ook zo zijn dat je ook eigenlijk niet op je baas boos bent. Maar op iemand op wie je baas lijkt.

foto: Tom T

Bedroefd

Verdrietig zijn (het woord ‘bedroefd’ word veel gebruikt om de ezelsbrug met de 4 B’s), is gekoppeld aan het verleden. Verdriet is het proces van het aanvaarden van een ongewenste situatie, waar je niets meer aan kunt veranderen. Zoals bijvoorbeeld het overlijden van iemand, chronisch ziek worden, een baan verliezen, geen kinderen kunnen krijgen.

foto:  Honikum

Blij

Als laatste is er blijdschap. Het wonderlijke is dat Thomson hier niet over schreef, maar de betekenis laat zich na de vorige drie emoties niet zo moeilijk raden. Alle bovenstaande emoties hebben te maken met ongewenste situaties. Blijdschap geeft aan dat de situatie goed is. Dat je vrede hebt met de loop der dingen, of gewoon heel veel lol. In die zin gaat blijdschap over tijdloosheid.

foto: Ernst Moeksis

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto bovenaan: Flickr.