Alle mensen zijn verschillend. Daar zijn we het met zijn allen wel over eens. Waar we minder vaak bij stilstaan is dat dat ook betekent dat iemand altijd ergens beter in is dan alle anderen. Niet door studie of oefening, maar bij de gratie dat we verschillend zijn. Dat betekent dat er iets is waar jij altijd beter in bent dan alle anderen. De boeiende vraag is dan niet óf dat zo is, maar wát dat is waar je goed en beter in bent dan anderen?

Als we over kwaliteiten en kunde spreken, dan zijn we sterk geneigd om mensen te gaan indelen naar vakgebieden. Dat lijkt een aardige houvast en het is wellicht een goed begin als je helemaal niets weet. Maar het werkt niet als je zoekt naar diepe voldoening in werk. Het is te nauw. Er zijn zo’n 7 miljard mensen op de wereld en die zijn allemaal ergens goed in. Met vakgebieden werken betekent dat je dus 7 miljard vakgebieden zou moeten benoemen.

Iemand die prachtig viool leerde spelen is niet per definitie alleen een goede violist. Wellicht kan hij ook fantastisch aardbeienijs maken. En toch zullen we als deze persoon het heeft over werk of geld verdienen, vooral aan die viool denken. En zeker niet aan een combinatie van viool met aardbeien. Maar ook aan die combi denken is nog steeds 1+1=2. Het is soms goed juist oppervlakkig, gevoelsmatig of vanuit een vreemde hoek te kijken. Zo kun je over deze persoon bijvoorbeeld zeggen: hij kan iets met zijn handen dat oren en tong streelt. Dat is een andere manier van kijken dan hem in het doosje ‘violist’ of ‘muzikant’ te stoppen.

Of wellicht speelt hij viool omdat het zijn moeder vroeger zo opvrolijkte, maar is die moeder al jaren dood en wil hij al lang eigenlijk niets liever dan op grote schepen varen.

Mijn loopbaan als voorbeeld

Ik heb zelf nogal wat verschillende dingen gedaan voor ik wist waar ik thuis hoorde. Ik ben ingenieur, grafisch vormgever, ik kan niet onaardig verbouwen en schilderen, ik heb een leuke lamp ontworpen, en ik ben niet onverdienstelijk tv-reseacher wetenschap en techniek geweest. Ik heb zo’n 5 uitzendbaantjes gehad, 2 banen in loondienst en 4 soorten ondernemingen.

Soms deed ik 3 dingen op een dag. Ik schilderde een gevel in de ochtend, verbouwde in de middag en ‘s avonds werkte ik aan een grafisch ontwerp. Om soms gek van te worden (dan stond ik mijn handen na het klussen weer in de Nivea in te wrijven om daarna met finesse de muis te gaan bedienen).  Maar steeds had ik ergens het gevoel dat ik dichter in de buurt van iets kwam. Soms was dat gevoel flinterdun, soms duimdik. Dichter in de buurt van een vorm die het uiteindelijk moest gaan krijgen.

Door alles wat ik deed kwam ik erachter dat ik:

1. een sterke drive heb om de werking van mensen en apparaten te doorgronden;
2. kennis kan overbrengen;
3. een goed ontwikkeld visueel vermogen voor vorm en kleur heb;
4. een sterk opmerkingsvermogen voor lichaamstaal heb;

Deze eigenschappen gebruik ik nu allemaal in het coachen en trainen. Daar waar ik in andere werkzaamheden maar één of twee punten tegelijk gebruikte.

Twee soorten reacties

In de periode dat ik verschillende werkzaamheden door elkaar heen deed, reageerden mensen op mijn loopbaan steevast op twee manieren:

1. “Jij weet niet wat je wilt.”
2. “Jij bent veelzijdig”.

Beiden hadden ze gelijk en allebei niet. En om allebei kon ik wel eens boos worden als het niet lekker liep met werk of ik weer van baan veranderde.

Ik was op zoek. Ik wist op de middelbare school niet wat ik wilde. Ik dacht toen dat een mens maar in 1 ding goed kon zijn (dat was voor mij ‘natuurkunde’ op de HAVO) en ik zocht naar de titel van dat vak (dus werd ik ingenieur). Iedere keer dat ik een leuker vakgebied ontdekte kwam ik dichter bij mijn huidige vak als coach en trainer. Al die vakken hadden leuke aspecten, maar in het coachen kwam pas alles samen. Gek genoeg heeft er nooit iemand aan mij gevraagd of coach niet iets voor me zou zijn (en dat terwijl ik als 9 jarige al psychologieboeken in de bibliotheek probeerde te lezen :-).

Coachen en trainen is waarschijnlijk mijn eindpunt als het gaat over het simpele vakgebied-hokjes-denken. De vorm waarin ik coach en train, is er één die alleen bij mij hoort. Het is precies die vorm waarin ik mij onderscheid van die andere 7 miljard.

En als ik later groot ben… hoop ik als docent coaching en training te mogen werken.

Foto: Flickr

Een gastbijdrage van Marina Noordegraaf:

Er klonk geweeklaag
uit de doos
de puzzel was
ontzet en boos

Hij slaakte steeds
een diepe zucht
“Ik ben een landschap
blauw van lucht

Maak me, red me
pak me beet
Ik voel me zo
zo incompleet”

Hij had geschreeuwd
en had gezwegen
Hij had verlangd
maar niet gekregen

De stukjes waaiden
in het rond
van ‘s avonds laat
tot morgenstond

Zijn strijd was fel
en heel verbeten
Was hij daarbij
zichzelf vergeten?

Toen de wind
was uitgeraasd
keek de puzzel
licht verdwaasd

Het was de stilte
na de storm
“Compleet zijn?
is dat echt mijn norm?”

Zijn vorm kon hem
niet langer schelen
Vrijheid bleek
de som der delen

Foto: Flickr

Iedereen heeft wel een wens of een verlangen. Of minimaal een onbeduidend gevoel dat je iets wilt doen of ooit in de wereld wilt zetten. Veel van ons geven daar geen gehoor aan. Want, en dan komt de lijst:

• Geen tijd
• Geen geld
• Geen ervaring
• Er zijn al genoeg….
• Wie ben ik om….
• Mijn moeder zei…
• Mijn vader zei…
• Ik kan niet…
• Dat zit niet in mijn genen
• Dat doen vrouwen/mannen niet
• Ik heb de moed niet
• Ik kan het niet alleen en om hulp vragen doe je niet

Wat je ook gelooft wat waar is, het is en blijft geloven. En bewijzen dat je iets niet kunt brengt je niet meer dan je gelijk. Het is veel leuker te bewijzen dat het wel kan. Zelfs als je een doel niet haalt of een verlangen niet verwezenlijkt dan is het streven ernaar bevredigend.

Ooit dachten we dat de aarde plat was, nu denken we dat hij rond is. En met dat denkbeeld kunnen we prima uit de voeten. Maar het is niet meer dan een denkbeeld (wist je dat de aarde niet rond maar ovaal is, hij dijt iets uit door het draaien).

Zo’n denkbeeld bepaalt wat mensen doen. De gedachte dat de aarde plat was had een grote impact, omdat mensen bang waren eraf te vallen. Precies dat is waarom Columbus in zijn tijd zo’n held was. Omdat hij met zijn schepen voer tot voorbij waar men dacht dat je eraf zou vallen. Ze geloofden niet dat hij land zou vinden aan de andere kant van de zee.

Columbus geloofde niet in van de planeet vallen. De gebroeders Wright geloofden in vliegen. Dat kun jij ook, in het grote of in het kleine. Er zijn maar weinig mensen die van jou verlangen dat wat we voor waar aannemen niet weerlegd mag worden.

Met welk denkbeeld van jezelf kun je prima uit de voeten?

Om iets voor elkaar te krijgen moet je erin geloven dat het kan. Heb je dat geloof niet, begin dan niet. Maar let op: ik zeg geloven, ik zeg niet dat je meteen een oplossing moet hebben, of dat je iets direct moet doen of bewijzen dat het kan. Nee, dat is met veel dingen schier onmogelijk. Columbus heeft heel veel voorbereiding getroffen en een hoop ‘gekken’ verzameld om mee te gaan. Rome is niet in een dag gebouwd, het eerste vliegtuig niet en een Boeing 747 ook niet.

Als jij gelooft dat je een boek kunt schrijven dan is dat voldoende, punt. Heel veel mislukt ook omdat mensen denken dat ze direct aan de slag moeten. Dat is een overtuiging die je flink parten kan spelen. Sommige dingen hebben gewoon echt tijd nodig.

Ik heb een flink aantal lullige uitzendbaantjes gehad, bijvoorbeeld in een raamloos bankarchief, omdat mijn wens op dat moment niet van de grond kwam. Daar kon ik tot tranen toe verdrietig over zijn, maar één ding deed ik niet: mijn wens opgeven. Ik wist heel zeker, als ik hier in dit archief mijn wens opgeef dan komt het er zeker nooit.

Je hebt iets in je hoofd. Wat wel en wat niet doen?

• 1. Neem je wens, het gevoel in je donder serieus. Het is jouw leven, en van niemand anders.
• 2. Rijpen fase 1: Wanneer je weet wat je wens is: houdt je mond. Prille ideeën of wensen aan mensen vertellen is ideeënmoord. Jij hebt een verlangen. Mensen om je heen hebben dat niet. Die staan met hun benen op de grond staan, en zullen praktisch gaan denken. Ze zullen misschien zeggen dat het niet kan, en ze krijgen in dit stadium gelijk want jij kunt het nog niet weerleggen. Niet doen dus, binnenhouden dat idee. Fruit moet rijpen. Eerst borstvoeding krijgen dan autorijles nemen, niet andersom.
• 3. De volgende stap is informatie vergaren. Lees, kijk naar dingen, bevraag mensen. Kortom verdiep je in dat wat jij denkt dat een bijdrage levert aan je plan. Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat je gaat studeren ofzo. De persoon die de eerste gitaar bouwde kon ook niet op les. Dus verzamel wat je nodig hebt, maar blijf het nog voor je houden.
• 4. Stap 4 volgt vanzelf. Ja, echt waar, als je een idee in je hoofd voldoende ruimte geeft ontwikkeld het zich. Net zo lang tot het op eigen benen kan staan en eruit wil. Maar wacht… op dat moment kies je dejuiste mensen om dit bij te doen. Doe dit bij mensen die er open voor staan, mensen waarvan je weet dat ze je niet laten vallen bij ongerief.
• 5. Rijpen fase 2: Van je eerste deelgenoten krijg je feedback. Emotionele feedback (zuchten ze, juichen ze, krijg je de volle aandacht?) en praktische feedback. Komen ze met namen van mensen die je kunnen helpen of laten ze je opnemen?
• 6. Die gekregen feedback laat je ook weer rijpen en rondzingen in je hoofd. Ook hier neem je weer de tijd.
• 7. De cyclus van vertellen en rijpen kun je nu herhalen. Door er meer en meer over te gaan praten. Eerst met iets minder goede vrienden, en later met Jan en alleman. Net zo lang tot er een balans ontstaat tussen jouw wens en de werkelijkheid. Je wens wordt sterker en meer en meer geworteld in de echte wereld. Tot je zo ver bent dat je het kunt doen, of terug kijkt en ziet dat je het voor elkaar hebt gekregen.

En als het nu allemaal niets wordt… dan moet je misschien toch nóg wat meer geduld hebben. In Zweden is een crematorium aangesloten op de stadsverwarming. Dat was daar 10 jaar geleden ondenkbaar en hier in Nederland nog steeds. Maar wellicht als alle olie en aardgas op is dat we daar dan weer heel anders over denken, en de wereld opeens een stuk minder plat lijkt.

De foto’s zijn van Alexandre Duret-Lutz. Het zijn stereografische projecties van 360° graden panorama’s opgebouwd uit zo’n 50 tot 60 foto’s.

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

In een reactie op weggestopt verlangen zei ik eens: “Iets is pas mislukt als je besloten hebt op te geven.” Daar kreeg ik heftige reacties op terug. Ik zou een gebrek aan inlevingsvermogen in de situatie hebben. Toch bleef de vraag knagen. Hoe komt de een tot een oplossing en de ander niet?

‘Kan niet’ wereldbeeld

Mensen die niet in het verwezenlijken van hun verlangen geloven, geloven wel ergens anders in. Ze geloven in redenen waarom iets niet lukt, niet kan, niet zal gaan lukken of weer fout zal lopen. Ze komen soms simpelweg niet verder omdat ze vasthouden aan dat wereldbeeld. Een wereldbeeld van ‘kan niet’. Wanneer je luistert naar een verhaal van iemand die er niet in gelooft, dan neemt diegene jou mee in dat wereldbeeld. Je wordt meegenomen in het ‘bos van de niet bestaande oplossing’. Soms hebben mensen dingen daar zo veel en vaak overdacht dat het ook echt schier onmogelijk lijkt een probleem op te lossen. Als je maar diep genoeg mee dat bos in loopt, geloof jij het ook! Net als die persoon zie jij dan ook allemaal beren op de weg. En dan?

‘Kan wel’ wereldbeeld

De eerste stap naar een oplossing die ik leerde is te stoppen met luisteren naar verhalen over waarom iets niet kan. Je wordt er om te beginnen moe van, dat is al een goede reden het niet te doen. Maar iets anders is nog veel belangrijker. Wanneer je naar een verhaal van iemand luistert gaat je bewustzijn mee met het verhaal en de feiten. Je bewustzijn probeert te volgen en te begrijpen. Je onderbewustzijn gaat echter ook mee, niet op de informatie maar op de gevoelens erachter. En die gevoelens maken nu juist dat jij ook gaat geloven dat iets niet kan. Je kunt je vast wel zo’n situatie herinneren. Waarin je eerst veel energie hebt, en nadat je gepraat hebt met iemand die allemaal beren op de weg ziet, voel je je ineens een stuk minder levenslustig.

Martijn Aslander (auteur lifehacking.nl) zegt wel eens over mensen: “Je hebt putjes en motortjes.” Dus stop met luisteren naar waarom iets niet kan, het is niet constructief.

Verbeelding

De tweede stap naar een oplossing gaat over verbeelding. Jij en ik zitten op een stoel, rijden in een auto met plofmechanisme (de benzinemotor) en lezen weblogs op razendsnelle stroompjesapparaten (de pc) omdat ze uitgevonden zijn. Omdat er eens iemand, of een groep mensen, het verlangen had zoiets in de wereld te zetten. Ik geloof dat dat waarvan men zegt dat het ‘niet kan’, gewoonweg nog niet uitgevonden is. Dat lijkt kinderlogica om dat zo te zeggen, en dat is het denk ik ook. Het is simpelweg een focus in de richting van een oplossing. Zeggen dat iets niet kan heeft gewoon niet zo veel zin, het brengt je niets, behalve gelijk.

Dat klinkt wellicht groots ‘geloven dat iets kan’, dat is het ook, er komen mooie dingen uit voort. En ik heb het niet over het oplossen van wereldproblemen. Sommige zaken hebben ook nog steeds gewoon tijd nodig en de dood blijft door verbeelding ook niet thuis. Ik heb het over verlangen dat je in je eigen bestaan tegenkomt. Van het ontdooien van je vriezer, iets lekkers koken als je weinig tijd hebt tot meer klanten werven voor je bedrijf. De echte beperkingen liggen volgens mij niet in de werkelijkheid, maar in de geest. Of anders gezegd, in een gebrek aan verbeelding.

Het stimuleren van verbeelding

Het enige dat je op de weg van probleem → verlangen dus hoeft te doen is de verbeelding te stimuleren. In de praktijk kun je dat als volgt aanpakken:

1. Luister, als iemand vertelt wat hij wil, maar voel vooral waar zijn passie bij zit (dat vraagt een beetje oefening).
2. Laat hem niet uitpraten als hij je gaat vertellen waarom iets niet kan. Ga er niet in mee! Ga er niet naar luisteren! Blijf in plaats daarvan bij de passie die je voelde en stel een kleine vraag over die wens, dat idee of verlangen. Als je bijvoorbeeld weet dat iemand met een boot naar Frankrijk wil, stel je de vraag: wat voor soort boot zou je dat mee gaan doen?
3. Luister naar het antwoord en stel een volgende eenvoudige vraag naar aanleiding van het antwoord dat je kreeg. Bijvoorbeeld: met hoeveel man ben je op de boot?
4. Stel weer een volgende eenvoudige vraag en kijk hoe ver die persoon zijn verlangen durft te volgen.
5. Zo kun je steeds verder gaan. Het doet er op een gegeven moment niet meer toe wat nu werkelijk kan of niet. Het verlangen komt aan de oppervlakte, dat is genoeg.

Als je dit een beetje vaardig doet zal het lastig worden voor diegene om zijn verlangen weer ‘in de koelkast’ te zetten.

Veel plezier! En let op: ik ben niet aansprakelijk voor het kwijtraken van vrienden, omdat ze zo nodig met een boot ….

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Wanneer je een vraag stelt, vraag je je ontvanger een afweging te gaan maken. Die afweging maken mensen nadat je je vraag gesteld hebt, dus na het bereiden en opdienen van je vraag. In het maken van die afweging spelen, zoals in iedere maaltijd, drie dingen een belangrijke rol:

• feitelijke informatie (de ingrediënten)
• gevoelsinformatie (de bereidingswijze)
• gunningsgezindheid (je reputatie als kok)

Compacte en heldere ingrediënten

Voor het feitelijke gedeelte, heeft je ontvanger informatie nodig in hapklare brokken (de kruiden volgen later, eerst inkopen doen). Die kun je makkelijk maken.

1. Stel je vraag duidelijk en helder. Maak je vraag SMART en vermijd woorden als: ‘maar’, ‘wellicht’, ‘ik hoop’.
2. Vraag om wat je ècht nodig hebt. Er zijn genoeg dingen die er niet echt toe doen. Vraag naar iets dat belangrijk voor je is.
3. Vraag het aan de juiste persoon. Dus als je veel geld nodig hebt, vraag dat dan ook aan iemand die dat heeft èn kan missen.
4. Zorg dat je goed kunt uitleggen waarom je om hulp vraagt. Hier blijkt bijvoorbeeld ook uit waarom je het niet zonder hulp kunt.

De kruiden en het bereiden van je vraag

Wanneer je iets vraagt proeft de ontvanger jouw vraag. Wat voor (bij) smaak heeft je vraag? Dat is een belangrijk stuk, goede ingrediënten zijn geen garantie voor een lekker gerecht. De smaak van je vraag is niet altijd duidbaar en hij is er altijd, dus je kunt er rekening mee houden. Deze kruiden doen het goed:

1. Laat je verlangen je leidraad zijn. Dus laat gevoelens van angst of spanning niet meer dan je gevoelens zijn. We zijn allemaal mensen, wees mild voor jezelf en verlang naar wat je wèl wilt. Wat je niet wilt is even niet belangrijk.
2. Wees creatief. Gebruik je humor, inventiviteit. Maak het leuk.
3. Wees bereid nee te krijgen. Nee heb je al dus, dus nog een nee erbij blijft nee. Zo erg is dat niet, dat is pas erg als jij ervan uit ging dat je ja zou krijgen. Als je bereid bent nee te krijgen, dan voelen mensen dat je ontspannen bent.
4. Vraag bij voorkeur iets dat niet alleen voor jezelf is, maar waar anderen ook baat bij hebben. Mensen geven makkelijker aan doelen waar meer mensen bij betrokken zijn. De win-win is groter en het is nu eenmaal gezellig tafelen met veel.

Opdienen en afwachten

Als de ingrediënten en de smaak goed zijn, is er nog één stuk dat een rol speelt. Geven en nemen, gaat over gunnen. Daarbij spelen gevoelens en feiten een rol die minder vrijblijvend zijn dan smaak en ingrediënten. Zaken als oprechtheid, integriteit en betrouwbaarheid. Dit stuk wordt belangrijker naarmate datgene waar je om vraagt groter wordt.

1. Mensen geven makkelijker wanneer ze in je geloven. Dus als je er zelf niet helemaal in gelooft of zelfs twijfelt, zoek dan eerst uit waarom dat zo is, en wat je kunt doen om er wel in te (gaan) geloven.
2. Mensen geven makkelijker wanneer ze ooit iets van je gekregen hebben dat niet met dit verzoek te maken heeft. (Eerst iets geven aan iemand omdat je al weet dat je iets gedaan wilt gaan krijgen, oftewel ‘geven met een verborgen agenda’, werkt dus niet. Soms werkt het zelfs tegen je).
3. Het helpt als je ooit je excuses aangeboden hebt aan deze persoon, nadat je iets fout had gedaan. Mensen weten dan dat je eerlijkheid en oprechtheid belangrijk vindt. Kortom je bent te vertrouwen.

En dan is het nu tijd om de gasten te laten eten, en je keuken te gaan schoonmaken…

Mocht je na een stevige poetsbeurt toch een nee gekregen hebben. Vraag dan even waarom en schrijf die waardevolle informatie op je koelkast. Vaak gaat feedback over het belangrijkste punt waarop je iets kunt verbeteren. De meeste *** sterren restaurants zijn begonnen met * ster. Nee heb je, ja kun je krijgen, en leren doe je altijd als iets anders loopt dan je verwacht had. Soms worden er zo zelfs nieuwe gerechten geboren. Eet smakelijk!

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.