Als man hoor je zo af en toe op de grens te leven. Niet omdat mannen gevoelloos zouden zijn en zonder kick niet kunnen voelen dat ze leven. Nee, omdat een man sterker wordt van zijn grenzen onderzoeken. Een man die niet weet waar zijn grens ligt is een ongeleid projectiel. Die is een bedreiging voor zichzelf en anderen. Een man die weet waar zijn grenzen liggen kan daarnaar handelen en hoeft dus niets tegen zijn zin te doen. Die heeft rust en zelf-vertrouwen omdat hij weet waar hij staat t.o.v. zijn grens.

.

Het filmpje is de trailer van een documentaire met de titel I believe I can fly. Je kunt de hele film hier downloaden.

Dat het normaal is om zoiets tegen elkaar te zeggen kan alleen maar omdat het normaal is om niet jezelf te zijn. Je net iets groter, sterker, slimmer, zwakker of dommer voordoen dan je bent, is heel gewoon. Niet omdat we niet onzeker of zwak mogen zijn, maar omdat we denken dat we dat niet mogen zijn. Het mag wel, alleen niet iedereen zal vol liefde op je reageren.

Dit filmpje laat heel erg leuk, bijna hillarisch voelen wat dat is; jezelf zijn. Maar vooral laat het je voelen dat wij mensen zo graag ergens bij willen horen. Bij mannen met snorren in de automatenkantine bijvoorbeeld …

.

Foto: Clover Flickr

Lees ook: Man en emoties

Een gastbijdrage van Petra Pronk:

Calvinisme zit ons in de genen. Zelfs als je er rationeel afscheid van genomen hebt, kan het je nog wel eens bespringen, heel onverwacht. Soms is er een vreemdeling voor nodig om het bloot te leggen. Of een engel…

Lief zijn voor jezelf… Dat zit bij veel mensen niet echt in hun systeem. Voor anderen, ja, dat wel. Je kinderen, je ouders, je zieke buurvrouw. Dat valt allemaal in de categorie: ‘Heb uw naaste lief…’. Die boodschap hebben we op allerlei manieren meegekregen en dat maakt ons vermoedelijk redelijk sociaal.

Iemand die zich inzet voor zijn omgeving, dichtbij en ver weg, daar is niks op tegen. Sterker nog, dat is goed en belangrijk.  Maar hoe zit het met het tweede stukje van die Bijbeltekst? ‘…zoals jezelf…’ Over dat staartje hoorde je eigenlijk nooit. Het stond er wel, maar het stond volkomen in de schaduw van dat eerste en Grote Gebod. Je naaste liefhebben is algemeen geaccepteerd. Maar van jezelf houden is een stuk lastiger, zo blijkt.

Kerstcadeautje
Op een druilerige dag loop ik binnen bij een nogal duister winkeltje. De man achter de toonbank besteedt geen aandacht aan mij. Ik snuffel rond. Allerlei spulletjes in de new age sfeer. Opvallend veel beeldjes, schilderijtjes en kaarten van engelachtige wezentjes. Ik koop twee dingetjes voor Kerst. Voor mezelf. Want dit jaar is er voor het eerst niemand om voor mij een kerstcadeautje te kopen. Net gescheiden zie ik als een berg tegen de feestdagen op. Niet echt de vrolijkste aanschaf ooit…

“U hoeft het niet in te pakken”
De winkelier valt nogal uit de toon in dit engelachtige winkeltje. Het is een bonk van een man, type werkman. Je zou hem eerder in een smoezelige overall onder de gootsteen verwachten, dan achter een toonbank die volstaat met frêle wezentjes met vleugeltjes. Hij kijkt niet op als hij de kerstlichtjes en de kaarsen van mij aanpakt, maar begint ze rustig in te pakken.
Ik probeer hem te stoppen. “U hoeft het niet in te pakken hoor.”
Geconcentreerd werkt hij verder. Vouwt het gekleurde papiertje zorgvuldig om, en plakt het met aandacht vast. Dan begint hij aan het volgende pakketje. Ik denk dat hij mij niet goed gehoord heeft, en zeg het nog een keer. “U hoeft het niet in te pakken, want het is voor mezelf.”

Je best doen
Dan komen zijn handen even tot rust. Hij legt de schaar neer, waarmee hij net een vrolijke krul stond te maken in de lange uiteinden van een strikje dat op het papier zit. Dan kijkt hij mij aan. Niet zomaar even, maar echt – alsof hij recht in mijn ziel kijkt. Dan zegt hij rustig: “Als je dit voor iemand anders zou kopen, zou je het heel normaal vinden dat ik mijn best doe om het er leuk uit te laten zien. Waarom zou ik het wel inpakken voor iemand die ik niet ken, en niet voor jou?” Dan pakt hij zijn schaar weer op en gaat rustig verder met zijn krul.

Drie cadeautjes
Ik sta doodstil. Moet even heel hard slikken. Zijn woorden resoneren diep van binnen en raken aan een heel essentieel gevoel. Hoog tijd om eens werk te maken van dat staartje van het Tweede Gebod en meer van mezelf te gaan houden. Ik neem de twee pakjes in ontvangst, maar loop eigenlijk met drie cadeautjes naar buiten. En de derde is de mooiste: een boodschap van een engel in een onwaarschijnlijke gedaante.

Foto: Bob Ranew Flickr

We dromen er stiekem allemaal wel eens van. Wraak nemen. Om iets recht te zetten (ook al weten we dat het nog krommer zal worden). Om eens en voor altijd af te rekenen (ook al zul je eeuwig in de schuld blijven staan). Om dit niet te laten gebeuren (ook al heeft het al plaats gevonden). Om het niet te accepteren… en dus iets te doen dat de ander ook niet zal accepteren.

We nemen wraak om mij twee bekende redenen:

1. Omdat we loyaal zijn aan waar we bij willen horen. Omdat we allemaal haarfijn weten wat je moet doen om bij ‘de goeden’ te horen. Als bij ‘de goeden’ horen betekent dat je een moord pleegt (omdat je familie bijvoorbeeld bij de maffia zit), dan pleeg jij ook een moord. Of je laat het doen. Dan heb je wat je familie betreft een ‘schoon geweten’, sterker je bent wellicht zelfs trots dat je het voor ze opnam. Dat je dit niet over je kant liet gaan. De moord is een daad waarmee je je lidmaatschap aan je familie bevestigt.
2. Om geen verdriet, pijn of gemis te hoeven voelen. Wie zint op wraak staat niet stil bij pijn of verdriet en kan oprecht geloven dat hij dat zelfs helemaal niet voelt. Zo kun je als mens of als groep de illusie in stand te houden dat je niet kwetsbaar bent, en dat alleen anderen kwetsbaar zijn. Je draait als het ware de dader/slachtoffer dynamiek om. Dus hoef je niet verdrietig te zijn, of te rouwen om wat er gebeurde.

De moord is natuurlijk een groot voorbeeld. In het klein weten we allemaal hoe je binnen jouw familie, vrienden, dorp, club of het bedrijf waar je werkt wraak neemt. Bijvoorbeeld door iemand te negeren. Of juist heel gewoon te blijven doen, het te onthouden en er dan op terug te komen op een moment dat het die ander heel slecht uitkomt. Of heel subtiel ‘per ongeluk’ vergeten iets mee te nemen voor iemand. Of net 5 minuten te laat te komen. Allemaal manieren om de rekening te vereffenen.

Onderstaand konijn moet het hélemaal ontgelden. Daar is niets per ongeluk aan. Keihard krijgt hij de rekening gepresenteerd, en hij kan niet weglopen. Juist daarom laat ie ons voelen dat wraak zo zinloos is…

.

Chocolate Bunny door  Lernert en Sander
Foto glas: Nesster Flickr

Ik krijg nog al eens de vraag van cliënten waarom we ons gedragen zoals we doen. Dat is een grote vraag. Een vraag waar ik geen sluitend antwoord op heb. Wat ik wel weet is dit.

Gedrag leren we aan als reactie op de omstandigheden waarin we worden geboren en opgroeien, en vaak doen we na wat we voorgeleefd kregen.
Kortweg gezegd: er gebeurt iets en een kind geeft het best mogelijk antwoord gegeven de vermogens, kennis en ervaring die hij/zij heeft. Vaak niet eens letterlijk door iets te zeggen, maar vooral door iets te doen of te laten. En dan gebeurt er weer iets en daar reageert het kind weer op. Als dat wat het kind doet tot een verbetering van de situatie leidt, dan zal dat kind dat blijven doen tot het een betere gedraging ontdekt.

Loyaliteit

Kinderen willen vaak maar één ding en dat is dat hun ouders gelukkig zijn. Ze zijn loyaal. Dat blijven de meeste van ons tot ver na de dood van onze ouders.

Waarom kinderen loyaal zijn weet ik niet. Je kunt het simpel bekijken en zeggen als de ouders gelukkig zijn is de kans het grootst dat het kind te eten en een knuffel krijgt. Dat is één manier van kijken. Je kunt het iets zweveriger zeggen dat het allemaal om liefde gaat. Dat is ook een manier. Je kunt ook zeggen dat het is omdat je het leven van ze hebt gekregen en dat het een eerbetoon is aan hen of aan het leven zelf. Dat is ook een manier. Of op zijn wetenschappelijk; dat kinderen dat in hun genen of elders hebben zitten om het zo te doen. De echte reden weet ik niet.

Gedrag

Loyaliteit zelf kun je niet zien. Zijn uitingsvorm wel; het gedrag van mensen. Zo heb ik weleens cliënten die binnenkomen en binnen twee minuten iets tegen mij zeggen als:” Over mijn moeder hoeven we het niet te hebben, dat heb ik al doorgewerkt.” Dan weet ik dat die moeder vroeg of laat ‘de kop gaat opsteken’ in het gesprek. Zou het namelijk echt helemaal snor zitten met die moeder, dan hoeft iemand in de eerste twee minuten niet zo’n opmerking te maken. Vaak zie je dan bijvoorbeeld dat als die moeder naar het ziekenhuis moet voor een simpel prikje dat die cliënt zich ‘opeens’ ernstig zorgen gaat maken. En dat verbaast mij dan niet, want in het eerste gesprek liet die cliënt me die loyaliteit al zien.

Als we volwassen zijn dan putten we nog steeds uit dat vroeg aangeleerde gedragsrepertoire. Niet omdat het moet, maar omdat we het gewend zijn en vaak niet iets anders voor handen hebben.

Vooral als je denkt dat je geen keuze hebt in je gedrag, ben je waarschijnlijk loyaal. Want je hebt in alle gevallen tien of meer mogelijkheden om te reageren op een situatie. Dus als je eens klem zit, bel een vriend of vriendin en vraag hem of haar wat je nog meer zou kunnen doen. Of spreek een coach, ik ken coaches die wel twintig manieren kunnen bedenken. Ik ben er ook zo een, ik heb namelijk een hele creatieve moeder en een praktische oplossinggerichte vader.

(Niet verder vertellen: Ik ben eigenlijk helemaal geen coach, ik ben gewoon loyaal aan mijn ouders).

Foto: Gabriela Camerotti, Flickr

Er ligt een nieuw boek in de winkels: Handboek voor de moderne man. Geschreven door drie Nederlandse mannen. Ik werd helemaal blij bij het horen van die titel. Er verschijnen weinig boeken over man-zijn. Ik las het voorwoord… en legde het boek teleurgesteld weer weg.

Enkele delen uit het voorwoord: ” …nooit, nooit zullen we ons hardop afvragen waarom we zijn zoals we zijn. (…) mannenvriendschappen en vader-zoon relaties gaan zelden zover dat we ook onze persoonlijke ervaringen en gevoelens willen delen. (…) vrouwen weten per definitie veel van elkaar en van zichzelf. (…) in de huidige samenleving hebben we verantwoordelijkheden moeten afstaan aan de technologie en aan vrouwen (…) mannen zijn raadsels. Om zich verderop tot de lezer te richten met de woorden: “beste mede-herenslachtoffers”.

Het voorwoord is ronduit denigrerend en somber op het fatalistische af. Je wordt als man weggezet als de overbodige soort, die niet weet wat hij met zichzelf en zijn gevoelens moet.

De nrc.next schreef een artikel naar aanleiding van het handboek, met als titel: “De moderne man is in de war” Dat artikel was al een stuk vrolijker. Maar ook de nrc.next stelde: de moderne man weet niet hoe hij zijn emoties moet uiten. Is dat wel zo? En is het zo zwart-wit?

De moderne man

Het idee dat mannen geen emoties kunnen uiten, zit in onze cultuur vast als oude kauwgom op een stoeptegel. Het is niet waar dat mannen geen emoties uiten. Niet voor individuele mannen, en ook niet voor de man als soort. Mannen uiten terdege wel emoties. Wanneer je zegt dat mannen geen emoties kunnen uiten, en daarmee suggereert dat vrouwen het wel kunnen, dan veeg je alle emoties op een hoop. Je miskent wat de man goed kan en vrouwen minder goed kunnen. De manier waarop mannen emoties uiten is anders en ze hebben een andere voorkeur binnen de vier.

Er zijn vier primaire emoties: bang, boos, blij, bedroefd.

• Mannen uiten over het algemeen makkelijker boosheid dan vrouwen.
• Mannen kunnen net als vrouwen blij zijn. Kijk eens naar een groep supporters nadat hun club heeft gewonnen.
• Ik ken voldoende mannen die kunnen huilen, ik ken voldoende vrouwen die niet kunnen huilen.
• Ik ken weinig tot geen mannen die kunnen zeggen dat ze bang zijn, ik ken ook weinig vrouwen die dat kunnen.

Emoties niet uiten

Er zijn voor mannen en vrouwen goede redenen om emoties niet te uiten. Ik denk dat het niet voor niets is dat we dat ook kunnen. Dat we die vaardigheid hebben. Omdat het de zaken soms namelijk veel simpeler houdt. Als je emoties niet uit:

• kan niemand je gevoel ontkennen of wegwuiven en dus blijft het ‘intact’. Denk maar aan ouders die tegen je zeiden als kind: “het valt wel mee” als je pijn had, terwijl het helemaal niet meeviel.
• als je emoties niet uit geef je mensen geen argumenten waarmee ze met je in discussie kunnen gaan. Bijvoorbeeld: “Waarom ben je er dan überhaupt aan begonnen als je het niet leuk vindt?”
• als je emoties niet uit: ben je wellicht net als je vader of moeder die dat ook niet deed. Dat geeft een gevoel van erbij horen.

Emoties wel uiten

Er zijn mij twee belangrijke redenen bekend waarom het goed is om emoties wel te uiten:

1. Het wegstoppen van emoties is op korte termijn vermoeiend, en op lange termijn schadelijk voor je psychische en fysieke gemoedsgesteldheid. Veel mensen kunnen niet werkelijk ontspannen, of diep door ademen, omdat hun lijf gewend is om er van alles ‘onder’ te houden. “Mannen huilen niet” is denk ik het meest bekende voorbeeld van het wegstoppen van emoties. En “Meisjes worden niet boos” is er één die in Nederland ook veel voorkomt.
2. Wanneer je je emoties kent kun je ze meenemen in beslissingen. Je kunt iets ‘doorvoelen’. Hierdoor hebben beslissingen een grotere wijsheid in zich, dan wanneer je ze alleen op basis van ervaring, advies of kennis zou nemen.

Emoties voelen en dragen

Om iets te kunnen uiten, moet je:

1. Kunnen voelen wat je voelt. Je moet er vertrouwd mee zijn en je daarin vrij voelen.
2. Kunnen duiden wat je voelt zodat je die ander iets kan laten zien of er woorden aan geven.

Dat vraagt de nodige oefening, zeker als je uit een gezin komt waar emoties als ‘overbodige ballast’ worden gezien. Maar je moet er zeker niet in doorslaan. Een man die denkt dat het louter uiten van al zijn emoties het belangrijkst is, die verzuipt. Die weet niet meer wat wijs is. Die belandt in eindeloze discussies (met vrouwen), wordt door mannen die een duidelijk doel hebben aan de kant gezet omdat ie ‘vertraagt’ met zijn tranen, of kan wanneer hij kwaad is alleen maar klappen uitdelen.

Niet het uiten van de emoties is het belangrijkst, het voelen en dragen van je emoties is dat. Gepast verantwoordelijkheid nemen, door soms wel te uiten en soms niet. Niemand anders ter wereld voelt wat jij voelt. Je gevoelens zijn van jou. Wees er zuinig op.

Foto: Bernardo Borghetti Flickr

Ik hoor mensen wel eens zeggen dat ze de dood hebben overwonnen. Na een ziekte of operatie bijvoorbeeld. Zeggen dat je de dood hebt overwonnen, is een bijzondere opmerking. Die nooit waar is.

Het kan ons allemaal overkomen. Dat je opeens ziek word. Of plots onder een vrachtwagen komt. Hoe gezond je ook eet. Hoe goed je ook oplet. Wij mensen zijn kwetsbare wezens. En we komen en we gaan.

Als iemand ziek wordt dan lijkt het alsof de dood ineens heel dichtbij is. En dan worden we vaak bang. Zeker als we jong zijn, omdat we dan vinden dat het nog niet onze tijd is om te gaan. Of als een kind ziek is en de ouders niet. Dan voelen we dat er iets niet klopt. Ouders horen eerder te gaan dan kinderen. Mensen horen dood te gaan als ze oud zijn, als het hun tijd is. Als hun leef-tijd ernaar is. Maar zo is het leven niet. De dood neemt ons soms eerder, en soms abrupt.

Wie strijdt met wie?

Wanneer mensen een ziekte krijgen en daarvan genezen dan kunnen ze zeggen dat ze de dood hebben overwonnen. Dan klinkt het alsof ze machtiger zijn dan de dood. En dat is niet zo. Ook niet bij een ziekte, ook al word je genezen. Wij staan niet boven de dood. We gaan allemaal. Als je goed naar de mensen kijkt die dit zeggen, dan zie je vaak dat ze triomfantelijk kijken. Dat is zichtbaar aan de oppervlakte. Maar als je goed kijkt zie je daarachter vaak een vleug angst of een afwezige blik.

Ze hebben de dood niet overwonnen. De dood is hen simpelweg niet komen halen. Wat ze overwonnen hebben, is niet de strijd met de dood. Maar de strijd met zichzelf. Ze hebben gestreden met hun angst om dood te gaan. Hun eigen angst.

Het leven weer pakken

In een familieopstelling kun je hiermee werken door een cliënt tegen de dood te laten zeggen: “Het was nog niet mijn tijd om te gaan.” ” Je stond verder van me af dan ik dacht”. ” Ik streed met mijzelf, niet met jou.” “Als het mijn tijd is mag je me komen halen. Dan zal ik me bij mijn (over) (groot) ouders voegen.” “Nu is niet mijn tijd, ik leef.”

Wat je daarna vaak ziet gebeuren is dat de persoon die ‘de dood had overwonnen’ een vredige rust op zijn gezicht krijgt tegelijk met een glimlach. Alsof iemand zich dan op een diepere laag realiseert: Oh ja, ik ben er nog. Ik ging helemaal niet dood.

.

Wat zijn jouw ervaringen met ziekte en de dood? Laat een reactie achter.

Foto: Flickr

Een tijdje geleden was er een bericht in de krant dat me raakte. Ik kende de mensen niet. Het was in een ver land. En het liet me niet ‘koud’.

Het ging over twee mensen die te ver waren gegaan. Ze waren zo ver gegaan omdat ze iets wilde bereiken. Dat wilde ze zo graag dat het één van de twee zijn leven kostte. En daarbij hadden ze niet zo’n beetje pijn moeten verduren, maar zoveel dat ik me er onmógelijk een voorstelling bij kan maken.

Ik zal vertellen wat er in dat nieuwsbericht stond. Het was de finale van het WK sauna zitten in Finland. Twee mannen hadden alle voorrondes gewonnen en samen zaten ze in een sauna van 110 graden celsius!? Dat is ruim boven de temperatuur waarbij water kookt. Wie het langst zou blijven zitten… zou wereldkampioen zijn. Beide mannen kregen echter tot bloedens toe brandblaren en moesten er door de organisatie uitgehaald worden. De Rus overleefde het niet, en de Fin lag zwaarverbrand in coma. (De beste man is gisteren uit zijn coma gekomen na bijna 60 dagen).

Pas een paar dagen na dit bericht begreep ik waarom me dit zo raakte. De mannen waren ‘vergeten’ naar hun lijf te luisteren. Dat lijf had natuurlijk allang geschreeuwd: “ga nu die sauna uit!!!!” maar de mannen bleven zitten. Ze wilde winnen.

Ik wilde onlangs ook winnen. En niet eens van een ander. Ik ging boven mijn hoofd vijf gaten boren in een 7 mm dikke stalen balk. Al na het boren van het eerste gat voelde ik dat ik even moest stoppen, dat het te veel kracht van me vroeg. Maar ik dacht: ik doe die andere vier ook nog even snel, dan ben ik klaar. En klaar was ik daarna. Met veel meer dan met die gaatjes. Mijn schouder en nek zaten zo vast dat ik twee dagen van de pijn niet kon slapen.

Hoe vaak gebeurd dat niet, dat we niet naar ons lijf luisteren. Wanneer het zegt vandaag geen alcohol te willen, op tijd in bed te willen liggen, niet meer vroeg op te willen, geen stenen meer te sjouwen, de afwas vandaag niet te doen.

Wat ga jij vandaag wel of juist niet doen?

Foto: drijvende sauna in lapland, Flickr

Van de ene persoon krijg je energie, en de andere persoon kost energie. Bij de één voel je je fitter na afloop, bij de ander ben je bekaf. De één is een motortje voor je de ander een putje. Daar is niets mis mee. En het gebeurt. Dus daar mag je je best bewust van te zijn. Doe je er niets mee en omring je je met mensen die je veel energie kosten (zoals een vervelende baan met dito collega’s), dan loop je op termijn zelfs kans op een burn-out of overspannenheid.

Of je energie krijgt in contact met iemand hangt van het soort contact af dat je hebt met iemand. Grofweg zou je kunnen zeggen dat er vijf pijlers in het contact met mensen zijn:

Verbaal

Hoe praat je met de ander? Ontwikkel je samen ‘taal’? Ontstaan er woorden/zinnen die veel betekenis hebben? Voelt het prettig om je verbaal naar elkaar te uiten? Durft de ander ook echt aanwezig te zijn in een gesprek? Durf je complimenten te geven? Kun je complimenten echt aannemen? Krijg je de ruimte om jezelf te uiten? Kortom: met elkaar een goed gesprek kunnen hebben, dingen durven benoemen, en dat van elkaar kunnen waarderen.

- Goed verbaal contact zorgt ervoor dat je je begrepen voelt.

Non-Verbaal

Durf je de ander aan te raken? Hoe groet je de ander (vooral verbaal of ook non-verbaal)? Durf je te spelen met elkaar? Een aai over elkaars bol, knuffelen, duwen, tikken, hand op elkaars schouder? Voelt het prettig? Ontstaan er rituelen om dit non-verbale heen? Juist door de non-verbale communicatie krijg je een sterke emotionele binding met elkaar. Het versterkt relaties zowel zakelijk als vriendschappelijk. Als je elkaar goed aanvoelt op non-verbaal niveau en weet wat er kan, voelt het goed.

- Goed non-verbaal contact zorgt ervoor dat je je veilig kunt voelen.

Integriteit

Handel en uit je, naar wat je denkt, voelt of wilt? Of houd je je in? Jezelf inhouden kost bijna altijd meer energie dan je uiten. Je kunt je bijvoorbeeld afvragen of je je laat leiden door maatschappelijke beperkingen. Of mogen gedachten komen en gaan zoals ze zich in het contact vormen? Wat in contact heel prettig is, is dat je niet steeds hoeft te raden wat de ander wil of vindt.

- Integer contact zorgt dat je je vertrouwd voelt.

Achtergrond en karakter

Elkaar leren kennen als er oprechte interesse voor elkaar is, is erg leuk. Heeft iemand een natuurlijk verlangen tot rust of juist tot gezelligheid? Denkt iemand: problemen-moeten-er-zijn of denkt iemand aanpakken-en-oplossen? Er zijn veel verschillen in hoe mensen denken, zijn opgegroeid en zich hebben ontwikkeld. Dat van elkaar weten creëert begrip. Is iemand bijvoorbeeld opgegroeid in een ontwricht gezin? Was het thuis competitief? Of draaide het juist om samenwerken? Was je alleen of had je broertjes en zusjes? Heb je veel tijd alleen doorgebracht of waren je ouders er veel om je te vertroetelen? Het heeft bepaald wie je bent geworden.

- Veel van elkaar weten zorgt ervoor dat je je met je achtergrond geaccepteerd kunt voelen.

Balans

In contact zijn er verschillende balansen. Zoals die van geven en nemen, doen en laten, uitnodigen en uitgenodigd worden, trakteren en getrakteerd worden. Zo is het bijvoorbeeld prettig als er weinig mismatch is in de behoefte aan contactfrequentie. Je kunt soms weken intensief met elkaar contact hebben en elkaar ook zo weer een week niet spreken/zien. Is het dan ok als je elkaar weer ziet, ook al zat er een ‘gat’ in jullie contact? Dat gaat op voor fysiek contact, maar ook voor sms, msn, twitter en e-mail. Makkelijk veel bij elkaar kunnen zijn, maar ook zonder elkaar kunnen (hoewel je elkaar dan natuurlijk best kan missen) is geweldig. Het zorgt ervoor dat je je geen zorgen hoeft te maken over aandacht en tijd aan iemand geven.

- Een goede balans zorgt ervoor dat je het contact als ongedwongen ervaart.

Kortom

Fijn contact gaat over jezelf zijn en de ander zien voor wie hij is. Elkaar ruimte geven, maar ook naast iemand kunnen staan. Luisteren en ook kunnen confronteren, na het luisteren. Maar ook fouten kunnen toegeven en excuses kunnen geven en aanvaarden. Goed contact gaat niet om perfectie, maar om waardering en balans. Dit soort contacten geven energie. Aan beide kanten. Het is een 1 + 1 = 3 situatie.

• Kun je voldoende jezelf zijn?
• Wil je elkaars taal spreken?
• Mag je van elkaar leren?
• Kun je elkaar vertrouwen?
• Kun je samen plezier hebben?
• Mag je elkaar aanraken?
• Kan het ook wel eens stil zijn?
• Wordt er naar je geluisterd?
• Is het ook goed als je even niets van je laat horen?
• Mag je wel eens iets fout doen? En mag je het daarna rechtzetten?

Welke drie of vier van de bovenstaande zaken zijn nu echt belangrijk voor je? Kom je bijvoorbeeld tot de conclusie dat je: ongedwongen contact met mensen wilt hebben, waar je je vertrouwd, begrepen, veilig en geaccepteerd voelt? Met als randvoorwaarde dat je in dat contact rustig kan worden of juist energie kan krijgen?  En wil je je geborgen voelen, of nu juist uitgedaagd?

Ernaar handelen

Wanneer je weet wat belangrijk voor je is, kun je ernaar gaan handelen. Je kunt gaan kijken wie energie kost en wie energie geeft.

Pak twee A4′tjes en een pen.

Stap 1:
Maak twee kolommen: links schrijf je de namen van personen van wie je energie krijgt (de motortjes). Rechts zet je de mensen die energie kosten (de putjes). Denk aan je werk, sport, je familie, vrienden, buren, studie, een cursus die je doet enz. enz. Sorteer op je gevoel. Je gevoel is veel betrouwbaarder dan je hoofd.

(Schrik niet als je geliefde in de rechter kolom beland. Vroeger of later was je daar toch wel achter gekomen, en wellicht is het nu nog niet te laat voor een goed gesprek).

Stap 2:
Maak op het andere A4′tje drie kolommen:
1e kolom: Meer gaan zien:
2e kolom: Minder gaan zien:
3e kolom: Helemaal niet meer zien:

Wanneer je klaar bent… dan scheur je de laatste kolom van je papiertje af (als het goed is lucht dat al op), en stop je hem in de prullenbak.

Als je dit gedaan hebt hoef je nu NIETS meer te doen. Mijn ervaring is dat als mensen voldoende duidelijk hebben wat werkt en wat niet werkt, dat ze daarna niet meer op de oude voet verder kunnen. Dus observeer jezelf de komende weken maar eens. En kijk wie je meer opzoekt en bij wie je (bij wijze van spreken) de telefoon niet meer opneemt.

En dan als laatste nog even dit. Stond er een (schoon)moeder/vader, broer of zus in kolom drie? Schrijf deze alsnog bij kolom twee.  Je zult het er namelijk mee moeten doen. Of je wilt of niet. Bedenk je maar dat ze jou of die leuke vriend of vriendin van je op de wereld hebben gezet. Dat hebben ze niet onverdienstelijk gedaan. Anders was jij en je partner er nu niet.

-

Met dank aan co-auteur Abdul-Rahman Advany van Social Imagineers. En aan Martijn Aslander (mede auteur lifehacking.nl) voor de ‘putjes en motortjes’ metafoor.

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto: Flickr.

Emoties kunnen verdeeld worden in vier primaire emoties: bang, boos, blij en bedroefd. (Andere emoties zoals jaloezie, afgunst, schaamte, medelijden, wrok worden beschouwd als secundaire of samengestelde emoties omdat er denken aan te pas komt, en laat ik hier buiten beschouwing).

Primaire emoties zijn er al op vroege leeftijd, eerder dan secundaire. En dat is niet zonder reden. Ze hebben een functie, een probleem oplossende functie. Door te luisteren naar je gevoelens kom je te weten wat je nodig hebt. Iedere emotie heeft zijn functie. Thomson plaatst die functie in een relatie met de tijd. Het verleden, het nu en de toekomst.

Bang

Bang is de emotie die gekoppeld is aan de toekomst. Het is wat je voelt wanneer een ongewenste situatie zich aandient of in je gedachten opkomt. Een situatie die je niet wilt, die beschadigend is of levensbedreigend. Wanneer je dus angst voelt is dat een teken om in actie te komen en te voorkomen dat datgene niet plaatsvindt. Dat kan zowel betekenen dat je vlucht voor iets, je verbergt of dat je ergens juist wel op af gaat om het te voorkomen.

foto: Joe the WOP

Boos

Boos is gekoppeld aan het hier en nu. Boos is de emotie die je voelt wanneer een ongewenste situatie zich nu op dit moment voordoet. Het is dan dat mensen vaak roepen: “en nu is het genoeg!” Het is van de vier primaire emoties diegene die het meest dicht staat bij het krijgen van directe energie. Er komt vaak adrenaline vrij. En dat is handig, want bij deze emotie is er ook vaak weinig tijd.

Wat veel gebeurt met boosheid is dat mensen het wel uiten, maar niet juist adresseren. Bijvoorbeeld: Je bent boos op je baas, maar wordt thuis pas boos als je je vrouw erover vertelt. Bij je vrouw moet je dan niet zijn met je boosheid, wel bij je baas. Er is dan sprake van opgespaarde boosheid. Dat opsparen kunnen mensen maanden tot jaren doen. In het geval van de baas kan het bijvoorbeeld ook zo zijn dat je ook eigenlijk niet op je baas boos bent. Maar op iemand op wie je baas lijkt.

foto: Tom T

Bedroefd

Verdrietig zijn (het woord ‘bedroefd’ word veel gebruikt om de ezelsbrug met de 4 B’s), is gekoppeld aan het verleden. Verdriet is het proces van het aanvaarden van een ongewenste situatie, waar je niets meer aan kunt veranderen. Zoals bijvoorbeeld het overlijden van iemand, chronisch ziek worden, een baan verliezen, geen kinderen kunnen krijgen.

foto:  Honikum

Blij

Als laatste is er blijdschap. Het wonderlijke is dat Thomson hier niet over schreef, maar de betekenis laat zich na de vorige drie emoties niet zo moeilijk raden. Alle bovenstaande emoties hebben te maken met ongewenste situaties. Blijdschap geeft aan dat de situatie goed is. Dat je vrede hebt met de loop der dingen, of gewoon heel veel lol. In die zin gaat blijdschap over tijdloosheid.

foto: Ernst Moeksis

Dit artikel is ook gepubliceerd op www.lifehacking.nl. Foto bovenaan: Flickr.